Αγαπητές φίλες, αγαπητοί φίλοι

Με ιδιαίτερη χαρά σας γνωρίζουμε ότι η ‘’Ιπποκράτειος’’ Δημοτική Δανειστική Βιβλιοθήκη Κω επαναλειτουργεί και θα παραμένει ανοιχτή για το κοινό, καθημερινά από Δευτέρα έως και Παρασκευή, από τις 9:00 το πρωί έως τις 15:00 το μεσημέρι.

Προσκαλούμε το αναγνωστικό κοινό και τους φίλους του ποιοτικού βιβλίου, να επισκέπτονται τον πάντα φιλόξενο χώρο της Δημοτικής μας Βιβλιοθήκης προκειμένου  να επιλέξουν το βιβλίο της αρεσκείας τους – ανάμεσα σε εκατοντάδες τίτλων και ευρείας θεματολογίας από την Ελληνική και ξένη Λογοτεχνία.

Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Κω διαθέτει ένα μεγάλο αριθμό τίτλων Λογοτεχνίας που απευθύνεται ιδιαίτερα σε Νέους, καθώς επίσης ένα εξίσου μεγάλο αριθμό Παραμυθιών και Διηγημάτων για τα Παιδιά.

Κάθε Βιβλιοθήκη, αποτελεί και μια ‘’ Κιβωτό του Πνεύματος’’ με το μοναδικό πλεονέκτημα, να επιτρέπει στον καθένα μας την επιλογή του προορισμού.

Σε ένα παρόμοιο ταξίδι σας προσκαλούμε από σήμερα.

Τηλ. Επικοινωνίας 22420 49220 με τον Ντίνο Γιαννάκο.

Γραφείο Ενημέρωσης

Τμήματος Πολιτισμού Κω

Η Δημοτική Βιβλιοθήκη στεγάζεται στο Κτιριακό Συγκρότημα "Ορφέας" στην πλατεία Ελευθερίας. Το κτιριακό συγκρότημα χτίστηκε το 1934 και κατείχε περίοπτη και συμβολική θέση στην πόλη. Χωροθετήθηκε στο νέο κέντρο εκείνης της εποχής, το οποίο σχεδιάστηκε στη βάση ενός κλασικού πολεοδομικού μοντέλου, που καθορίζεται επιγραμματικά από το σχήμα: "Κυβερνείο-Αγορά-Πλατεία", όπου τη θέση του Κυβερνείου κατέλαβε το κτίριο "Σπίτι του Φασισμού" (Casa del Fascio)-επιβεβλημένο από το καθεστώς της κτήσης.

ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ

Μελετήθηκε στη Ρόδο-έδρα της κτήσης-το Δεκέμβριο του 1933, από τον Ιταλό αρχιτέκτονα Armando Bernabiti. Κατασκευάστηκε από τις αρχές του 1934 ως τον Απρίλιο του 1935, στην κυβερνητική θητεία του Mario Lago, όμως εγκαινιάστηκε στις 24 Οκτωβρίου 1936 από τον τετράρχη του φασισμού Cesare Maria de Vecchi, διάδοχο του M. Lago στα ιταλικά νησιά του Αιγαίου.

68 χρόνια μετά επιλέχθηκε το κτίριο αυτό για να στεγάσει τη λέσχη των γραμμάτων και του πνεύματος, εκεί που κάποτε στεγαζόταν η λέσχη του φασισμού. Τον Οκτώβριο του 2003 εγκαινιάστηκε η Δημοτική Βιβλιοθήκη Κω, υπό τη δημαρχία Μ. Φάκκου,  σ' αυτό το κτίριο με το δικό του ιστορικό συμβολισμό, έκτασης 392 τ.μ. Το 2006 η Βιβλιοθήκη αριθμούσε 7.500 τίτλους βιβλίων τα οποία αποκτήθηκαν με αγορές αλλά και με δωρεές συμπολιτών (π.χ. αρχείο Καραναστάση, Κάσδαγλη) και πνευματικών ιδρυμάτων.

Στη Δημοτική Βιβλιοθήκη φιλοξενείται επίσης, το αρχειακό υλικό των Υπηρεσιών του Δήμου και το Ειδικό Ιστορικό Αρχείο με το Ιταλικό αρχείο που αποτελείται από τα αρχιτεκτονικά σχέδια της περιόδου της Ιταλοκρατίας και άλλα ντοκουμέντα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει δοθεί στο Κωακό και Δωδεκανησιακό αρχείο (δύσκολο να μη βρείτε κάποιο τίτλο), όπως και στην παιδική λογοτεχνία.

Η διαρκής ενημέρωση σε βιβλία συμπληρώνεται με τη δωρεά εφημερίδων, τυπογραφικών αντικειμένων, λαογραφικών τεκμηρίων, επίπλων και εικαστικών έργων όπως και με την απόκτηση φωτογραφικού υλικού σχετικού με την Κω. Η βιβλιοθήκη διαθέτει αίθουσα σπάνιων εκδόσεων-συλλογών και δωρεών. Στην αίθουσα αυτή εκτίθεται μεταξύ άλλων σε προθήκη, εξάρτημα μηχανήματος (πρέσα βιβλιοδεσίας) του πρώτου τυπογραφείου της πόλης, ιδιοκτησίας Νικολάου Νικολαϊδη, το οποίο αποτελεί δωρεά του Κων/νου Κογιόπουλου.

Στην αίθουσα αυτή θα βρείτε επίσης, ψηφιδωτό, Ιπποκρατική έκδοση του 1538, κι ένα πορτρέτο του Ελ. Βενιζέλου.

Εκτός από το Αναγνωστήριο υπάρχει και αίθουσα ηλεκτρονικών υπολογιστών  για δωρεάν πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Τεράστιο ενδιαφέρον παρουσιάζουν δύο εκθέματα της Δημοτικής Βιβλιοθήκης: 
Μία αστική φορεσιά της Κω του 19ου αιώνα-Δωρεά της Λούλας Σπύρου-Σαμαρά

Αλλά το σημαντικότερο έκθεμα είναι το Λάβαρο του Κρυφού Σχολειού που ετοίμαζε για τη μέρα της Απελευθέρωσης η δασκάλα Τασία Σεβαστού-Τσάμπαλη με τις μαθήτριές της επί επτά μήνες στο σπίτι της στο Κακό Πρινάρι κάτω από το φόβο των Γερμανών.

Η βιβλιοθήκη επίσης, παρ' όλο που βρίσκεται στον πρώτο όροφο διαθέτει πρόσβαση για Α.Μ.Ε.Α. Δρα ως πολυλειτουργικό κέντρο με στόχο την υποκίνηση του ενδιαφέροντος και της αγάπης του κοινού προς τα βιβλία και γενικότερα τη βελτίωση της τοπικής πνευματικής κίνησης και ζωής. Οι δράσεις της Βιβλιοθήκης για πολλά χρόνια λειτουργούσαν υποστηρικτικά προς τα Σχολεία με τη διοργάνωση πολλών εκπαιδευτικών προγραμμάτων για παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας. Στο χώρο της Βιβλιοθήκης έλαβαν χώρα δεκάδες εκδηλώσεις, κινητές εκθέσεις-αφιερώματα σε Λογοτέχνες, εκδοτικές δραστηριότητες, βιβλιοπαρουσιάσεις, αφηγήσεις παραμυθιών, ημερίδες, μουσικά και θεατρικά δρώμενα κλπ.

Η βιβλιοθήκη έμεινε για αρκετά χρόνια κλειστή. Από το Μάρτιο επαναλειτουργεί, ελπίζω μόνιμα αυτή τη φορά, με νέο ολοκληρωμένο πλαίσιο σύγχρονης λειτουργίας. Θα πρέπει, από δω και στο εξής, να αποτελέσει μόνιμα ένα ζωντανό κύτταρο πνεύματος και πολιτισμού για ολόκληρο το νησί γιατί όπως και ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες είπε κάποτε "Οι βιβλιοθήκες είναι η μνήμη της ανθρωπότητας".

Πηγές:

Ιπποκράτειος Δημοτική Βιβλιοθήκη-Ειδικό Ιστορικό Αρχείο Κω- Περιοδική Ενημερωτική Έκδοση-Τεύχος 1ο-Δεκέμβριος 2006, Έφη Αναγνωστίδου-Αρχιτέκτων Μηχανικός
Έρευνα, κείμενο, Μετάφραση: Σοφία Καραγιάννη
Φωτογραφίες: Sophia Karagianni

Η Κως είναι παγκοσμίως γνωστή νήσος, διότι είναι η πατρίδα του πατέρα και ιδρυτή της σύγχρονης Ιατρικής επιστήμης. Οι πρόγονοι του Ιπποκράτη και ο ίδιος βεβαίως  αξιοποίησαν πολλά από τα φυτά που υπάρχουν στο νησί, για λόγους θεραπευτικούς.

Η χλωρίδα της νήσου Κω είναι πλουσιοτάτη και περιλαμβάνει πολύτιμα φαρμακευτικά φυτά, αλλά και φυτά που συνέβαλαν σημαντικά στην επιβίωση των κατοίκων της. Σημαντικά είναι τα μελισσοκομικά φυτά της νήσου Κω αλλά και τα φυτά της επιβίωσης των ανθρώπων και των ζώων, όπως τα αγρωστώδη (στάρι, κριθάρι, αραβόσιτος, σίκαλη, κλπ), η ελιά, κλπ.

Όμως στη χλωρίδα της νήσου Κω, όπως και σε όλα τα νησιά του Αιγαίου πελάγους υπάρχουν φυτά, η ανθοφορία των οποίων κυρίως την άνοιξη  συνοδεύεται από την παραγωγή αλλεργιογόνου γύρης.

Έτσι ένα ποσοστό των κατοίκων της Κω, γύρω στο 25-30% εμφανίζει συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας ή αλλεργικής ρινοεπιπεφυκίτιδας ή αλλεργικής ρινίτιδας και αλλεργικού άσθματος, διότι έχουν ευαισθητοποιηθεί σε γύρεις αλλεργιογόνων φυτών.

Τα κύρια αλλεργιογόνα φυτά της νήσου Κω, όπως τουλάχιστον έδειξαν οι κλινικές έρευνες με τη βοήθεια των ενδοεπιδερμικών δοκιμασιών νυγμού,  είναι τα αγρωστώδη, το περδικάκι, η τσουκνίδα, η ελιά, ο πλάτανος, το κυπαρίσσι,  καθώς και κάθε είδος φυτού που επιδεικνύει διασταυρουμένη αλλεργιογονικότητα προς τα παραπάνω φυτά.

Εκτός όμως από την γύρη των αλλεργιογονικών φυτών που παράγεται από τη χλωρίδα της Κω, η ατμόσφαιρα του νησιού κατακλύζεται και από τους γυρεοκόκους της χλωρίδας της Μικρασιατικής ακτής, η οποία είναι παρεμφερής προς την χλωρίδα της Κω, αλλά και της υπόλοιπης Ελληνικής επικράτειας, ανάλογα με την κατεύθυνση των επικρατούντων ανέμων, τις διάφορες εποχές του έτους.

Η Κως  απέχει περίπου 4 μίλια από τη Μικρασιατική ακτή. Στα  βορειοδυτικά  του νησιού υπάρχουν  γόνιμα και πεδινά εδάφη,  ενώ  στα νοτιοδυτικά τα εδάφη, είναι ημιορεινά  και άγονα μεν, αλλά φιλοξενούν ποικίλα φυτά αλλεργιογονικής σημασίας κατά τη διάρκεια της άνοιξης, αλλά και τις λοιπές εποχές του έτους.
Όμως στην εύφορη πεδιάδα της περιοχής της Καρδάμαινας και  της πεδιάδας  του Κεφάλου όρμου, υπάρχουν, εκτός από τα αλλεργιογόνα  ζιζάνια, θάμνους και  χόρτα,   φυτά και δένδρα αλλεργιογογικής σημασίας (ελιές, πλατάνια, κυπαρίσσια, άρκευθοι, κλπ).

Στην Κω υπάρχουν βουνά, λόφοι και πεδιάδες. Η παρουσία αλλεργιογόνων φυτών σε αυτά επιτρέπει την παρουσία αλλεργιογόνων γυρεοκόκκων από το τέλος Φεβρουαρίου μέχρι  το τέλος του Οκτωβρίου, διότι το κάθε αλλεργιογόνο φυτό έχει τη δική του χρονολογική διάρκεια ανθοφορίας, κατά τη διάρκεια του έτους.

Στην Κω,  κατά μήκος της νότιας ακτής,  υπάρχει το όρος  Δίκαιος, γνωστό στους αρχαίους ως Ωρίων, Ωρομέδων, ή Δίκαιον, που είναι το ψηλότερο βουνό της Κω, με υψόμετρο 846 μ.

Στις πλαγιές του βουνού υπάρχουν πεύκα (ασήμαντης αλλεργιογονικής σημασίας), κυπαρίσσια και άλλα κυπαρισσοειδή και ελαιόδεντρα, τα οποία είναι σημαντικής αλλεργιογονικής σημασίας.

Στην Κω, γεωμορφολογικά διακρίνονται τρία κυρίως  τμήματα, ήτοι: 
1. Η  ευρύτερη λοφώδης περιοχή Βολκανίας-Αντιμάχειας – Πυλίου.
2. Οι νότιες παράκτιες περιοχές που περιλαμβάνουν την  επιμήκη πεδιάδα της Καρδάμαινας και
3.Ο κάμπος της Κεφάλου.
Βορείως του νησιού, στον όρμο  του Χοχυλαρίου υπάρχει περιοχή αμμολόφων.

Η διασπορά  των γυρεοκόκκων των αλλεργιογόνων που επικρατούν στην ατμόσφαιρα της νήσου Κω επηρεάζεται τόσον από την ποικιλότητα του εδάφους, που επιτρέπει την ανθοφορία σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, όσο και από την παρουσία ανέμων που ευνοούν την παρουσία  των αλλεργιογόνων γυρεοκόκκων στην ατμόσφαιρα της Κω.

Οι άνεμοι μεταφέρουν αλλεργιογόνους γυρεοκόκκους  από τη Μικρασιατική ακτή, όταν φυσάει ανατολικός άνεμος,  αλλά και από τα νησιά του Αιγαίο,  την Πελοπόννησο και την Κρήτη, όταν φυσάει δυτικός ή βορειοδυτικός άνεμος.

Η σύσταση του εδάφους της Κω, η παρουσία καλλιεργήσιμων  περιοχών,  η πυκνότητα της άγριας βλάστησης και η συχνότητα και ο όγκος των βροχοπτώσεων, επηρεάζουν την ανθοφορία των αλλεργιογόνων φυτών.

Τα αλλεργιογόνα φυτά της νήσου Κω

Στο όρος Δίκαιος επικρατούν πευκοδάση  Pinus brutia, κυπαρίσσια, κυπαρισσοειδή, ελιές, βελανιδιές  και  θάμνοι ποικίλων φοιτών.

Στον υδροβιότοπο Ψαλίδι επικρατεί η αλόφιλη ή ημιαλόφιλη βλάστηση και οι καλαμώνες με Phragmites australis και Typha spp, ενώ στην Αλυκή ευδοκιμούν αλοφυτική βλάστηση, καλαμώνες και Tamarix spp.  Τα φυτά αυτά ανήκουν στα αγρωστώδη και μπορεί να έχουν διασταυρουμένη αλλεργιογονικότητα με τα λοιπά είδη αγρωστωδών που καλλιεργούνται ή φύονται, ως άγρια στο νησί.

Αλλεργιογονικής σημασίας είναι το  Ιδιαίτερα σημαντικό, όσον  αφορά την οικολογική διάσταση του νησιού, το  δάσος κέδρων νοτίως της Κεφάλου που επεκτείνεται με την μορφή λεπτής ζώνης σε όλη την παραλιακή περιοχή από το ακρωτήριο Τηγάνι μέχρι το ακρωτήριο της Χελώνας.

Γενικά η χλωρίδα του νησιού είναι πλούσια και περιλαμβάνει σχεδόν 1.000 διαφορετικά είδη φυτών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και τα φυτά  αλλεργιογονικής σημασίας.

Στο νησί της Κω  υπάρχουν διάσπαρτοι φυσικοί βοσκότοποι κυρίως στις νοτιοανατολικές και κεντρικές περιοχές,  οι οποίοι φιλοξενούν ποικίλα αγρωστώδη φυτά, που είναι υψηλής αλλεργιογονικής σημασίας.

Τα είδη των φυτών που εμφανίζονται στις δασικές εκτάσεις του νησιού είναι ως επί το πλείστον η τραχεία πεύκη, η χαλέπειος πεύκη, ο ευκάλυπτος και το κυπαρίσσι. Γύρω από την πόλη της Κω υπάρχουν τεχνητές δασώσεις με το είδος πεύκου  Pinus Brutia.
Στην περιοχή του Ασκληπιείου, στη Ζια και στην περιοχή Παλάτια – Ζηνί  υπάρχει φυσικό δάσος με το είδος  Pinus halepensis. Οι γυρεόκοκκοι των πεύκων έχουν μεγάλη διάμετρο, είναι βαρείς και δεν μεταφέρονται με τον άνεμο, γι΄ αυτό θεωρούνται γυρεόκοκοι ασήμαντης ή μηδενικής αλλεργιογονικότητας.

Στην Κω  υπάρχουν υπολείμματα φυσικού δάσους  με βελανιδιές (Quercus marcolepis) των οποίων οι γυρεόκοκκοι είναι αλλεργιογονικής  σημασίας.

Στο βουνό Δίκαιος, αλλά και σε όλη την Κω υπάρχουν  κυπαρίσσια [Cupressus sempervirens], άρκευθοι [Juniperus oxicedrus], πλάτανοι [Platanus orientalis].

Υπολογίζεται ότι στην Κω υπάρχουν περί τα  364.663 ελαιόδεντρα (κυρίως Κορωνέϊκη ελιά, θρουμπολιά, αγριελές και η ποικιλία Σακέλη).  Η ανθοφορία της ελιάς αρχίζει στις αρχές Μαΐου και τελειώνει τον Ιούνιο. Σ΄ αυτό το χρονικό διάστημα όσα άτομα είναι ευαισθητοποιημένα στη γύρη της ελιάς εμφανίζουν έντονα συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας ή αλλεργικής ρινίτιδας και άσθματος ή αλλεργικού άσθματος ή ρινοεπιπεφυκίτιδας.

Υπολογίζεται ότι γύρω στα 16.000 στρέμματα καλλιεργούνται συστηματικά κριθάρι, βρώμη, βίκος. Το κριθάρι και η βρώμη είναι αλλεργιογόνα φυτά υψηλής αλλεργιγονικής σημασίας, η ανθοφορία των οποίων αρχίζει το Μάρτιο και τελειώνει τον Ιούνιο.  

Μέσα στα χωριά και στην πόλη της Κω υπάρχουν ποικίλα δένδρα και φυτά αλλεργιογονικής σημασίας με κύριο εκπρόσωπό τους το περδικάκι [Parietaria officinalia  και  Parietaria Judaica].

Το περδικάκι είναι ζιζάνιο που φύεται κάτω από τη σκιά άλλων δένδρων , αλλά και στα ρείθρα πεζοδρομίων και στα σημεία ένωσης των τοίχων των κτιρίων και των πεζοδρομίων.

Το περδικάκι ανθίζει σχεδόν κατά τη διάρκεια όλου του έτους και γι αυτό τα άτομα που είναι ευαίσθητα στους γυρεόκοκκους του περδικακίου εμφανίζουν αλλεργικά συμπτώματα, σχεδόν όλο το έτος.

Σημαντικό δένδρο για την ιστορία του νησιού της Κω  είναι ο πλάτανος του Ιπποκράτη.  Ο Πλάτανος ή η Πλάτανος ή το Πλατάνι ανήκει στην οικογένεια των  Πλατανωδών (Platanaceae). Τα Πλατανώδη ανήκουν στην Τάξη των δικοτυλήδονων, η οποία περιλαμβάνει  δένδρα, μεγάλα δασικά, κοσμητικά, αιωνόβια, φυλλοβόλα, που διαφέρουν λίγο μεταξύ τους και  ανεμόφιλα ή ανεμόγαμα, που ανθίζουν το θέρος [1].

Τα πλατανώδη παράγουν άφθονη γύρη. To γεγονός ότι τα Πλατανώδη είναι ανεμόφιλα ή ανεμόγαμα δένδρα, τα καθιστά και αλλεργιογόνα. Οι γυρεόκοκκοι έχουν διάμετρο περί τα 20 μ και είναι κλινικού αλλεργιογονικού ενδιαφέροντος.

Οι γυρεόκοκκοι των πλατανωδών μπορεί να ευαισθητοποιήσουν τα προδιατεθειμένα άτομα και να τους προκαλέσουν, την εποχή της ανθοφορίας, αλλεργικά συμπτώματα από το ανώτερο και κατώτερο αναπνευστικό σύστημα.

Στα πλατανώδη περιλαμβάνεται το γένος του Πλατάνου και στα πιο συνηθισμένα είδη του περιλαμβάνονται:
Πλάτανος η ανατολική [Platanus orientalis (Αγγλ. Plane tree ή Sycamore, Γερ. Platane, Γαλ. Platane, Ιταλ. Platano]. Ο ή η πλάτανος του Ιπποκράτη είναι  Platanus orientalis.

Ο πλάτανος του Ιπποκράτη ς θεωρείται το αρχαιότερο δέντρο στην Ευρώπη, είναι 2.400 ετών.  Ο κορμός του δένδρου είναι κούφιος. Ο πλάτανος βρίσκεται στην Πλατεία Πλατάνου, μπροστά από το κάστρο των Ιπποτών και το Διοικητήριο και δίπλα στο τζαμί Γκαζί Χασσάν (ανεγέρθη το 1776), στο κέντρο της πόλης της Κω. Δίπλα στο δέντρο βρίσκονται δύο οθωμανικές κρήνες που το νερό τους, προέρχεται από την πηγή του Ιπποκράτη.

Πλάτανος ο ανατολικός (platanus orientalis)

Ο Ανατολικός Πλάτανος (Platanus orientalis) είναι μια σημαντική πηγή αερογενών αλλεργιογόνων στις πόλεις της Νότιας Ευρώπης και της Νότιας Ασίας [2].

Πρόκειται για τον κοινό πλάτανο που είναι διαδεδομένος σε ολόκληρη την Ευρώπη. Φτάνει σε ύψος, που μπορεί να ξεπεράσει τα 30 μέτρα και έχει ευθυτενή, κυλινδρικό κορμό με φλοιό που αποσπάται εύκολα σε μικρά, καστανέρυθρα «λέπια» (δημιουργεί  ιδιαίτερα ανάγλυφα σχέδια πάνω στον κορμό του δένδρου).

Έχει έντονα, έλλοβα φύλλα, κατά το πλείστον τρίλοβα, ενώ οι καρποί του σχηματίζονται ανά 3-4 πάνω στον ίδιο ποδίσκο.

Μια από τις γνωστές ποικιλίες του είδους αυτού είναι η «Digitata» που κατάγεται από την Κύπρο και έχει έντονα έλλοβα πολύ μακριά και λεπτά φύλλα [1, 19].
Η Πλάτανος η ανατολική είναι ευρέως διαδεδομένο δένδρο στην Ευρώπη, καθώς χρησιμοποιείται για τη δημιουργία δενδροστοιχιών.
Απαντάται σε όλη την Ελληνική επικράτεια κυρίως σε περιοχές που υπάρχουν πηγές, στις όχθες ποταμών και χειμάρρων και γενικότερα οπουδήποτε υπάρχει τρεχούμενο ή υπόγειο νερό.                             
Η απόσπαση  των τμημάτων του φλοιού του πλατάνου λέγεται

αποδερμάτωση. Γίνεται  κάθε χρόνο  και αυτό προφυλάσσει το δένδρο από τις προσβολές ξυλοφάγων εντόμων.

Στα νεαρά δένδρα η αποδερμάτωση του φλοιού γίνεται  εύκολα, διότι στο εσωτερικό του κορμού του δένδρου υπάρχουν μεγάλες ποσότητες νερού. Τα ηλικιωμένα δένδρα αποφλοιώνονται δύσκολα, διότι έχει περιοριστεί το νερό στο εσωτερικό του φλοιού με αποτέλεσμα το δένδρο να γίνεται εύθραυστο.
Τα φύλλα του δένδρου είναι  έλλοβα  και οι καρποί του σχηματίζονται ανά 3-4 πάνω στον ίδιο ποδίσκο. Σύμφωνα με τον Διοσκουρίδη ο καρπός (τα  ‘‘σφαίρια’’)  και τα τρυφερά φύλλα της Πλατάνου έχουν φαρμακευτικές ιδιότητες [1, 19].
Η πλάτανος παράγει  ταυτόχρονα αρσενικά και θηλυκά άνθη (μόνοικο φυτό).
Ανάλογα με τον αριθμό των  ανθέων που εμφανίζονται στην ταξιανθία του δένδρου χαρακτηρίζεται και το είδος του.
Τα αρσενικά άνθη φέρουν από 3 έως 8 στήμονες, ενώ τα θηλυκά διαθέτουν από 3 έως 7 υπέρους.
Η επικονίαση του Πλατάνου γίνεται με τη βοήθεια του ανέμου (ανεμόφιλο ή ανεμόγαμο φυτό). Η απελευθέρωση των γυρεοκόκκων επιτυγχάνεται με την πτώση των πετάλων των αρσενικών ανθέων.
Αφού γίνει η γονιμοποίηση, ακολουθεί η μετατροπή των θηλυκών ανθέων σε αχαίνια,  τα οποία  σχηματίζουν  τον σφαιρικό καρπό (‘‘σφαίρια’’) [1, 19].
Συνήθως ο πυρήνας ενός  σφαιρίου έχει διάμετρο 1 cm. Όταν όμως ξεφλουδιστεί η διάμετρός του φτάνει το 1 mm  και είναι διακριτός με γυμνό μάτι.
Η διάμετρος του καρπού φτάνει τα  2,5 έως 4 cm και  περιέχει αρκετές εκατοντάδες αχαίνια, καθένα από τα οποία είναι κωνικό και βρίσκεται στην επιφάνεια του καρπού.
Σε κάθε αχαίνιο υπάρχουν πολλές λεπτές ίνες με κιτρινοπράσινο χρώμα. Αυτές οι ίνες βοηθούν τον καρπό να μεταφέρεται μακριά από το δέντρο, όπως συμβαίνει και στην πικραλίδα.
Ο πλάτανος ανθίζει την άνοιξη (Απρίλιο-Μάιοο).Τα άνθη του πλατάνου είναι διακρίνονται σε  αρσενικά, που έχουν κιτρινωπές άκρες, ενώ τα θηλυκά είναι κοκκινωπά.
Μόλις τα άνθη του Πλατάνου ωριμάσουν, μετατρέπονται σε σφαιρικούς καρπούς (‘‘σφαίρια’’) και 3 έως 7 τριχωτά σέπαλα μεταφέρονται στη βάση τους.
Οι καρποί (‘‘σφαίρια’’) είναι σφαιρικοί, αρχικά πράσινοι, αλλά αργότερα κοκκινωποί και αυτοί, παραμένουν κρεμασμένοι στα κλαδιά για μεγάλη διάρκεια ακόμα και το χειμώνα.
Οι πλάτανοι επειδή είναι ανεμόφιλα δένδρα και παράγουν άφθονη γύρη, θεωρούνται για μερικές περιοχές ως δένδρα σημαντικής κλινικής αλλεργιογονικής σημασίας.  Μάλιστα η αλλεργιογονική ισχύς του πλατάνου είναι υψηλή (++) [2, 3, 19].
Έχει βρεθεί ότι η γύρη του πλατάνου είναι σημαντικός αιτιολογικός παράγοντας πρόκλησης συμπτωμάτων αλλεργικής ρινίτιδας και αλλεργικού άσθματος των κατοίκων μεγαλουπόλεων, στις οποίες υπάρχουν δενδροστοιχίες πλατάνων [2, 3, 19].

Αλεργιογόνα του Πλατάνου

Έχουν εντοπιστεί τρία κύρια αλλεργιογόνα στους γυρεόκοκκους του Σφενδαμνόφυλλου Πλατάνου:
1.Το Pla a 3 που είναι μια μη ειδική πρωτεΐνη μεταφοράς λιπιδίου [4].
Αναφέρεται ότι 45% Ισπανών ασθενών με αλλεργίες προς τη γύρη του Σφενδαμνόφυλλου Πλατάνου είναι ευαίσθητοι στο φυσικό αλλεργιογόνο  Pla a 3 [5].
Το αλλεργιογόνο Pla a 3 είναι ένα μείζων αλλεργιογόνο που ανιχνεύεται στα εκχυλίσματα γυρεοκόκκων αυτού του Πλατάνου. Έχει βρεθεί εργαστηριακά  ότι το αλλεργιογόνο  Pla a 3 έχει την ικανότητα να συνδέεται με το αντίσωμα IgE στο ορό αλλεργικών ασθενών  προς τον πλάτανο τον σφενδαμνόφυλλο [6].
2. Το Pla a 2 είναι μια γλυκοπρωτεΐνη των  43-kDa με δραστηριότητα πολυγαλακτουρονάσης και σχετίζεται με αλλεργικές αντιδράσεις που οφείλονται του 84% του παγκόσμιου πληθυσμού με αλλεργία προς τα πλατανώδη [5, 7].
3. Το Pla a 1 μια μη γλυκοζυλιωμένηis πρωτεΐνη των  18-kDa με μια ομολογία ακολουθίας προς τις πρωτεΐνες που αναστέλλουν ιμβερτάση [8, 9, 10].
και τις πρωτεΐνες που αναστέλλουν τη μεθυλεστεράση της πεκτίνης [8]

Αναφέρεται ότι το  84% των ασθενών  των πόλεων της  Δυτικής Ευρώπης με αλλεργίες προς τον Πλάτανο  είναι ευαίσθητοι στο  Pla a 1 [11].
Έχει επιτευχθεί η εργαστηριακή παραγωγή των  ειδικών anti Pla a 1 αντισωμάτων  που μπορούν να χρησιμοποιηθούν  στην ταχεία ανίχνευση των  Pla a 1 αλλεργιογόνων και στην Παρασκευή  εμβολίων κατά των αλλεργιογόνων του  Πλάτανου τoυ σφενδαμνόφυλλου [12].
Υπάρχει διασταυρουμένη αλλεργιογονικότητα  μεταξύ των διαφόρων ειδών Πλατάνου

Έχει αποδειχτεί ότι υπάρχει διασταυρουμένη αλλεργιογονικότητα  μεταξύ των διαφόρων ειδών Πλατάνου (Platanus acerifolia και  Platanus occidentalis), όπως  αυτό αποκαλύφθηκε μελετώντας ασθενείς με αποδεδειγμένη κλινικά και εργαστηριακά ευαισθησία στον Ανατολικό Πλάτανο. Το γεγονός αυτό επιτεύχτηκε χρησιμοποιώντας με δοκιμασίες αναστολής ανοσοαποτύπωσης  και αναστολής ELISA.

To μόριο των  28-kDa ήταν το συχνότερα υπάρχον αλλεργιογόνο, που εντοπίστηκε μεταξύ άλλων εννέα πρωτεϊνών, που συνδέονταν με τις IgE ανοσοσφαιρίνες του Ανατολικού Πλατάνου.
Τα IgE αντιδρώντα συστατικά του Ανατολικού Πλατάνου  έδειξαν υψηλότερο επίπεδο διασταυρουμένης αντιδραστικότητας με τη γύρη του Δυτικού Πλατάνου (P. Occidentalis) σε σύγκριση με τη γύρη του σφενδαμνόφυλλου Πλατάνου (P. Acerifolia) [13, 19].

Η επίδραση της ατμοσφαιρικής μόλυνσης στην έκφραση των αλλεργιογόνων του πλατάνου.

Οι ατμοσφαιρικοί ρύποι και η αλληλεπίδρασή τους  με τα περιβαλλοντογενή αλλεργιογόνα  έχουν θεωρηθεί ως ένας σημαντικός λόγος για τη διαρκώς αυξανόμενη αύξηση των πασχόντων από αλλεργικές νόσους.
Η ηλεκτρονική μικροσκόπηση δειγμάτων γυρεοκόκκων Ανατολικού Πλατάνου περιοχών με και χωρίς περιβαλλοντική ρύπανση ανακάλυψε την παρουσία  πολυάριθμων σωματιδιακών ρύπων  διαμέτρου 150-550 nm  πάνω στην επιφάνεια των γυρεοκόκκων  που συλλέχτηκαν από τις περιοχές με περιβαλλοντική ρύπανση.
Ερευνώντας επίσης με τη μέθοδο του ανοσοαποτυπώματος (immunoblotting) τα αποτελέσματα της δράσης των ατμοσφαιρικών ρύπων  στο RNA αγγελιοφόρο  και την έκφραση πρωτεΐνης στα αλλεργιογόνα των γυρεοκόκκων του πλατάνου  (Pla  a 1, Pla a 2 και  Pla a 3) βρέθηκε ότι:
Τα επίπεδα της πρωτεΐνης και της γονιδιακής έκφρασης  του Pla a 1 και  Pla a 3 ήσαν σχετικά μεγαλύτερα  στα δείγματα των περιοχών με ατμοσφαιρική ρύπανση σε σύγκριση προς τα δείγματα των περιοχών χωρίς ατμοσφαιρική ρύπανση.
Η υψηλή έκφραση αυτών των πρωτεϊνών  μπορεί να οδηγήσει  στην αύξηση της εξάπλωσης των αλλεργικών νόσων [14, 19].

Σχέση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της αλλεργίας στον Πλάτανο

Λόγω της εξαιρετικής αντοχής των δένδρων του πλατάνου, ο Πλάτανος επιλέγεται ως δένδρο δημιουργίας δενδροστοιχιών των λεωφόρων των πόλεων. Έχει αποδειχτεί ότι οι ατμοσφαιρικοί ρύποι που επικάθονται στα φύλλα και τα άνθη του πλατάνου ενισχύουν της αλεργιογονικότητα των γυρεοκόκκων του.

Το αλεργιογόνο  Pla a 3 έχει αναπτυχθεί και επιβεβαιωθεί στα αλλεργιογόνα εκχυλίσματα  γυρεοκόκκων πλατάνου με την τεχνική  sandwich ELISA. Έχει βρεθεί ότι υπάρχει ποσοτική διαφορά συγκεντρώσεων του αλλεργιογόνου Pla a 3 στους γυρεοκόκκους που προέρχονται από πλατάνους περιοχών με ατμοσφαιρική ρύπανση σε σύγκριση με πλατάνους χωρίς ατμοσφαιρική ρύπανση.

Τα παραπάνω ευρήματα θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στη  δημιουργία πολιτικών που στοχεύουν στον περιορισμό της συγκοινωνιακής ρύπανσης, που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις αλλεργικές αντιδράσεις στα ατοπικά άτομα [15, 19].
Η ποσότητα των αλλεργιογόνων γυρεοκόκκων του Πλατάνου  στην ατμόσφαιρα εξαρτάται από την εποχικότητα και τη διάρκεια της ανθοφορίας.
Η αλλεργιογόνος δραστηριότητα των γυρεοκόκκων του Πλατάνου είναι εμφανής μόνο κατά τη διάρκεια της εποχής της ανθοφορίας του δένδρου και σχετίζεται με τις ποσότητες των καθημερινών συγκεντρώσεων τους στον ατμοσφαιρικό αέρα (γυρεόκοκκοι/m3) [16].
 Η γυρεοφορία του πλατάνου διαρκεί περίπου  2 μήνες. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις εμφανίζονταν τον  Απρίλιο [2, 3, 19].

Διασταυρουμένη αντιδραστικότητα μεταξύ των αλλεργιογόνων της γύρης του πλατάνου και τροφών φυτικής προέλευσης

Αναφέρεται ότι στις Χώρες της Μεσογείου υπάρχουν άτομα, τα οποία πάσχουν σύνδρομο στοματικής αλλεργίας, που σε αρκετές περιπτώσει  εκδηλώνονται τα συμπτώματά του χωρίς να υπάρχει συσχέτιση με αερογενή αλλεργιογόνα.

Παρά ταύτα στην έρευνα που έκανε ο Enrique E και οι συνεργάτες (2002) σε 720 ασθενείς με αλλεργία σε γύρεις (γύρωση) που έπασχαν από εποχιακή ή ολοετήσια αλλεργική ρινίτιδα ή άσθμα ή και τα δύο  βρέθηκε ότι οι 61 από αυτούς τους ασθενείς ήταν ευαισθητοποιημένοι στα αλλεργιογόνα των γυρεοκόκκων του σφενδαμνόφιλου πλατάνου (P. acerifolia ).
Παρατηρήθηκε ότι οι τροφές που συμμετείχαν στην εκδήλωση της συμπτωματολογίας ήταν τα φουντούκια, ροδάκινα, φιστίκια, αραβόσιτος, ρεβίθια και μαρούλι, μπανάνα, σέλινο.

Οι  έρευνας έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα  ότι υπάρχει διασταυρουμένη αντιδραστικότητα μεταξύ των αλλεργιογόνων της γύρης του σφενδαμνόφυλλου πλατάνου και τροφών φυτικής προέλευσης. Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εμφανιστεί το  σύνδρομο της στοματικής αλλεργίας  που μπορεί να προκληθεί λόγω   πρωτογενούς ευαισθητοποίησης του αναπνευστικού συστήματος στα αλλεργιογόνα ανεμόφιλων φυτών όπως ο πλάτανος [17, 18, 19].

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση
1.Γεννάδιος Π.Γ. Φυτολογικόν Λεξικόν. Αθήναι, 1914
2. Katotomichelakis M, Nikolaidis C, Makris M, et al.. The clinical significance of the pollen calendar of the Western Thrace/northeast Greece region in allergic rhinitis. Int Forum Allergy Rhinol. 2015 Dec;5(12):1156-63.
3. Nikolaidis C, Katotomichelakis M, Nena E, et al.. Seasonal variations of allergenic pollen in a Mediterranean region - Alexandroupolis, north-east Greece. Ann Agric Environ Med. 2015;22(4):685-9.
4.Wangorsch A, Larsson H, Messmer M, García-Moral A, Lauer I, Wolfheimer S, Schülke S, Bartra J, Vieths S, Lidholm J and Scheurer S: Molecular cloning of plane pollen allergen Pla a 3 and its utility as diagnostic marker for peach associated plane pollen allergy. Clin Exp Allergy. 46:764–774. 2016. View Article :Google Scholar : PubMed/NCBI
5.Lauer I, Miguel-Moncin MS, Abel T, Foetisch K, Hartz C, Fortunato D, Cistero-Bahima A, Vieths S and Scheurer S: Identification of a plane pollen lipid transfer protein (Pla a 3) and its immunological relation to the peach lipid-transfer protein, Pru p 3. Clin Exp Allergy. 37:261–269. 2007. View Article : Google Scholar: PubMed/NCBI
6.Ni WW, Wang LB, Zhou YJ, Cao MD, Huang W, Guo M, Ji CM, Sun JL, Wei JF. Expression, purification and epitope analysis of Pla a 3 allergen from Platanus acerifolia pollen. Mol Med Rep. 2017 Sep;16(3):2851-2855. doi: 10.3892/mmr.2017.6867. Epub 2017 Jun 28.
7.Ibarrola I, Arilla MC, Martinez A and Asturias JA: Identification of a polygalacturonase as a major allergen (Pla a 2) from Platanus acerifolia pollen. J Allergy Clin Immunol. 113:1185–1191. 2004. View Article : Google Scholar  ubMed/NCBI
8.Asturias JA, Ibarrola I, Eraso E, Arilla MC and Martínez A: The major Platanus acerifolia pollen allergen Pla a 1 has sequence homology to invertase inhibitors. Clin Exp Allergy. 33:978–985. 2003. View Article : Google Scholar : PubMed/NCBI
9.Arilla MC, Ibarrola I, Mir A, Monteseirin J, Conde J, Martínez A and Asturias JA: Development of a sandwich-type ELISA for measuring Pla a 1, the major allergen of Platanus acerifolia pollen. Int Arch Allergy Immunol. 138:127–133. 2005. View Article : Google Scholar : PubMed/NCBI
10.Fernández-González M, Guedes A, Abreu I and Rodríguez-Rajo FJ: Pla a_1 aeroallergen immunodetection related to the airborne Platanus pollen content. Sci Total Environ. 463–464:855–860. 2013. View Article : Google Scholar
11.Fernández-González D, González-Parrado Z, Vega-Maray AM, Valencia-Barrera RM, Camazón-Izquierdo B, De Nuntiis P and Mandrioli P: Platanus pollen allergen, Pla a 1: Quantification in the atmosphere and influence on a sensitizing population. Clin Exp Allergy. 40:1701–1708. 2010. View Article : Google Scholar  ubMed/NCBI
12.Ni WW, Huang W, Wu DQ, Zhou YJ, Ji CM, Cao MD, Guo M, Sun JL, Wei JF. Expression and purification of a major allergen, Pla a 1, from Platanus acerifolia pollen and the preparation of its monoclonal antibody. Mol Med Rep. 2017 Sep;16(3):2887-2892. doi: 10.3892/mmr.2017.6899. Epub 2017 Jun 30.
13.Pazouki N, Sankian M, Nejadsattari T, Khavari-Nejad RA, Varasteh AR.
Oriental plane pollen allergy: identification of allergens and cross-reactivity between relevant species. Allergy Asthma Proc. 2008 Nov-Dec;29(6):622-8. doi: 10.2500/aap.2008.29.3178.
14.Sedghy F, Sankian M, Moghadam M, Ghasemi Z, Mahmoudi M, Varasteh AR.
Impact of traffic-related air pollution on the expression of Platanus orientalis pollen allergens. Ιnt J Biometeorol. 2017 Jan;61(1):1-9. doi: 10.1007/s00484-016-1186-z. Epub 2016 Jun 2.
15.Sedghy F, Sankian M, Moghadam M, Varasteh AR. Quantification of Pla or 3, a Platanus orientalis Allergen, Grown under Different Environmental Conditions, by Sandwich ELISA. Rep Biochem Mol Biol. 2016 Oct;5(1):40-45
16.Farnaz Sedghy,1Mojtaba Sankian, Maliheh Moghadam, and Abdol-Reza Varasteh.2
Quantification of Pla or 3, a Platanus orientalis Allergen, Grown under Different Environmental Conditions, by Sandwich ELISA.Rep Biochem Mol Biol. 2016 Oct; 5(1): 40–45.
17.Enrique E, Cisteró-Bahíma A, Bartolomé B, Alonso R, San Miguel-Moncín MM, Bartra J, Martínez A. Platanus acerifolia pollinosis and food allergy. Allergy. 2002 Apr;57(4):351-6.
18.Miralles JC1, Caravaca F, Guillén F, Lombardero M, Negro JM. Cross-reactivity between Platanus pollen and vegetables. Allergy. 2002 Feb;57(2):146-9.

19. Αλλεργιογόνος χλωρίδα του νομού Έβρου: Η αλλεργιογονικότητα του Πλατάνου©

Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η μερική ή ολική αντιγραφή και χρήση του στο διαδίκτυο ή οποιοδήποτε άλλο έντυπο μέσο, εκτός και αν ζητηθεί έγγραφη άδεια από τον ιδιοκτήτη της παρούσας ιστοσελίδας.

Λύκος εγκλωβίστηκε στα κάγκελα σπιτιού στο χωριό Καστανάς της Θεσσαλονικής. Μέλη του Αρκτούρου έχουν αναλάβει την ιατρική φροντίδα του, ώστε να αφεθεί σύντομα ελεύθερος.

Οπως λένε εκπρόσωποι των αμερικανικών κολοσσών της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα, κάθε χρόνο τουλάχιστον 5.000 φοιτητές αλλά και καθηγητές περνούν από τη χώρα μας για να κάνουν τα καλοκαιρινά μαθήματά τους (Columbia, Dartmouth, William and Mary, Michigan State, Rutgers, University of Washington

Από αυτή την τσίκνα, λοιπόν, έχει πάρει και το όνομά της η Πέμπτη και λέγεται Τσικνοπέμπτη.

Δεκαεννέα νησιά. Δεκαεννέα μικροί παράδεισοι. Δεκαεννέα ελληνικά μέρη που η βρετανική εφημερίδα Telegraph προτείνει ανεπιφύλακτα για διακοπές αυτό το καλοκαίρι.

Κάθε νησί και μια διαφορετική απόλαυση. 

Κρήτη για φαγητό, Κέρκυρα για οικογενειακές διακοπές, Κεφαλονιά για κρασί, Κουφονήσια για ησυχία και χαλάρωση, Σύμη για τα ζευγαράκια, Σαντορίνη για θέα...  «Εχοντας βάλει τις ανησυχίες για τα χρήματα στην άκρη και με τους πράκτορες να κάνουν καλύτερες τιμές, ποτέ δεν υπήρχε καλύτερο timing για "γραπώσει" κανείς μια... συμφωνία με την Ελλάδα», αναφέρει η Telegraph. Ιδού ποιο νησί ενδείκνυται και γιατί...

Η Ζάκυνθος για τις παραλίες της

Αποθέωση για τις παραλίες του Ιονίου. Ο Μύρτος στην Κεφαλλονιά και το Πόρτο Κατσίκι στη Λευκάδα είναι ανάμεσα στις πιο φωτογενείς, αναφέρει το άρθρο. Αλλά το Ναυάγιο στη Ζάκυνθο - που είναι προσβάσιμο μόνο με καραβάκι - τις αφήνει πίσω όλες - ακόμα κι αν μερικές φορές έχει πολύ κόσμο.

Η Κέρκυρα για τις οικογένειες

«Αν μπορούσα να δώσω σε ένα παιδί ένα δώρο, θα του έδινα την παιδικότητά μου», έχει πει ο Gerald Durrell. Σ' αυτή τη φράση αναφέρεται το άρθρο για να βασίσει την πρότασή του να επιλεχθεί η Κέρκυρα από τους οικογενειάρχες.

Η Δήλος για την ιστορία και την κουλτούρα

Δεν χρειάζονται και πολλά λόγια για να πιστοποιήσει κανείς το παραπάνω. Μια μικρή αναφορά στην ιστορία του νησιού που χάνεται στο βάθος των αιώνων φτάνει...

Η Μύκονος για τα ξενοδοχεία της

Αφού σχολιάζει την ποικιλία, τις ανέσεις και τα όσα ξεχωρίζουν στα καταλύματα στη Μύκονο, ο συνεργάτης της εφημερίδας και ειδικός σε ταξδιωτικό ρεπορτάζ στην Ελλάδα προτείνει μεταξύ άλλων το Cavo Tagoo στη Χώρα.

Η Κρήτη για το φαγητό της

Η γεωγραφική τοποθεσία του νησιού το έχει αναγάγει στα μέρη που έχουν από τη μεγαλύτερη τουριστική σαιζόν στην Ελλάδα, αναφέρει το ρεπορτάζ που προτείνει ανεπιφύλακτα τα αγνά και νόστιμα προϊόντα της Κρητικής γης.

Η Κεφαλλονιά για τα κρασιά της

Υπάρχουν υπέροχα κρασιά της Κρήτης και της Σαντορίνης αλλά εμείς ψηφίζουμε Κεφαλλονιά λέει το άρθρο και προτείνει τη δυναμική ποικιλία Ρομπόλα Κεφαλληνίας.

Τα Κουφονήσια για ειρήνη και ησυχία

Εκεί που η απαράμιλλη ομορφιά αφήνει πίσω τις περισσότερες παραθαλάσσιες χώρες. Εκεί που τα κρυστάλλινα νερά μοιάζουν εξωπραγματικά. Εκεί που η ελευθερία σου δημιουργεί μια ψευδαίσθηση παραδείσου. Κάπου εκεί είναι τα Κουφονήσια.

Η ΄Υδρα για όσους μισούν τη ρύπανση

Ενα νησί όπου συναντάς ελάχιστα αυτοκίνητα και στο οποίο ένα μέσο μεταφοράς είναι, μεταξύ άλλων, τα συμπαθέστατα γαϊδουράκια δεν θα μπορούσε παρά να επιλεγεί γι' αυτό το λόγο.

Η Άνδρος για πεζοπορία

Το άρθρο αναφέρεται στους υπέροχους περιπάτους που προσφέρει το νησί της Ανδρου, το οποίο διαθέτει βουνά και δρόμους για να απολαύσει κανείς τη βόλτα του.

Η Σύμη για ζευγάρια

Η Σαντορίνη είναι ένας μεγάλος ανταγωνιστής, αναφέρει το άρθρο, αλλά τελικά η Σύμη κερδίζει την ψήφο μας σ' αυτή την «κατηγορία». Διαθέτει λιμάνια που σαν να έχουν ξεπηδήσει από ζωγραφικούς πίνακες, μπαρ, ταβέρνες και δεκάδες μικροσκοπικές παραλίες προσβάσιμες μόνο με πλοίο.

Η Σκύρος για εναλλακτικούς

Σύμφωνα με την Telegraph, είναι ένα από τα νησιά που έχουν τη μικρότερη ανάπτυξη. Η συντάκτρια της εφημερίδας προτείνει, ωστόσο, το Atsitsa Bay με εντυπωσιακές υπηρεσίες. Μεταξύ άλλων προσφέρει γιόγκα, ιστιοπλοϊα, μουσική, θέατρο, ζωγραφική, τραγούδι, χορό και πολλές άλλες δραστηριότητες.

Η Κάρπαθος για την παράδοσή της

Κάπου μεταξύ της Ρόδου και της Κρήτης, η Κάρπαθος βρισκόταν εντός και εκτός των ταξιδιωτικών φυλλαδίων για την Ελλάδα για πολλά χρόνια και ποτέ ένα μεγάλο hit, αναφέρει η εφημερίδα. Ως αποτέλεσμα είναι ιδανική για όσους αναζητούν ειρηνικές διακοπές καθώς επίσης και επιστροφή σε μια υπέροχη νησιώτικη παράδοση.

Η Σκόπελος για τις βίλλες και τα μοναστήρια της

Το άρθρο κάνει μια ιδιαίτερη αναφορά στο πανέμορφο νησί των Σποράδων χωρίς να παραλείψει να σημειώσει ότι εκεί γυρίστηκε η περίφημη ταινία Mamma Mia με τη Μέριλ Στρηπ.

Η Σαντορίνη για τη θέα της

Τα πολλά λόγια είναι φτώχια όταν αναφέρεται κανείς στη Σαντορίνη. Στην περίπτωσή της, μια φωτογραφία είναι αλήθεια ότι ισοδυναμεί με χίλιες λέξεις. Η Telegraph την επέλεξε για την υπέροχη θέα της...

Η Νίσυρος για τους θαυμαστές του 007

Γιατί αναφέρεται στις ταινίες του Τζέιμς Μποντ το άρθρο; Μα φυσικά, για το ηφαίστειο του υπέροχου νησιού, που εμφανίστηκε στο Moonraker (και θυμίζει επίσης την προαναφερθείσα Σκόπελο και το Mamma Mia και την Αμοργό και το The Big Blue).

Η Λέσβος για gay τουρισμό

Από τα χρόνια της Σαπφούς μέχρι τώρα, η Λέσβος έχει ταυτιστεί, μεταξύ άλλων, και με εκείνους που έχουν συγκεκριμένες προτιμήσεις. Το άρθρο αναφέρεται σε συγκεκριμένα στέκια του νησιού για gay ταξιδιώτες και δεν παραλείπει να θυμίσει ότι και η Μύκονος είναι ένα νησί που ενδείκνυται για gay επίσης.

Η Ρόδος για νυχτερινή ζωή

Μπορεί η Κως, η Μύκονος και η Κέρκυρα να προσφέρουν επίσης έντονη νυχτερινή ζωή, η Ρόδος, όμως, ξεχωρίζει για το night life της σύμφωνα με την Telegraph. Η εφημερίδα κάνει ξεχωριστή αναφορά στο Φαληράκι και τους beat ρυθμούς του.

Η Λευκάδα για αθλήματα θαλάσσης

Ατέλειωτες παραλίες, αέρηδες και ο ιδανικός καιρός προσελκύουν πολλούς που αγαπούν τα θαλάσσια σπορ στη Λευκάδα - και όχι αδίκως.

Η Πάτμος για τη θρησκευτική της ιστορία

Το Νησί της Αποκάλυψης είναι ιδανικό για όσους θέλουν να ζήσουν μυσταγωγική, θρησκευτική εμπρειρία σύμφωνα με το άρθρο. Η εφημερίδα φιλοξενεί ένα ιστορικό του νησιού από την επίσκεψη του Αγίου Ιωάννη έως τη δημιουργία του Μοναστηριού της Πάτμου τους βυζαντινούς χρόνους.

Ένα φλιτζάνι μάνγκο ή μια σοκολάτα γάλακτος 45 γραμμαρίων είναι προτιμότερο να καταναλωθεί; Τι θα απαντούσατε αν γνωρίζατε ότι και τα δύο περιέχουν περίπου 23 γραμμάρια ζάχαρης; Το θέμα είναι ότι η συσχέτιση αυτή δεν έχει κανένα απολύτως νόημα.

Πολλοί λένε ότι δεν τρώνε φρούτα, όπως σύκα ή μπανάνες γιατί περιέχουν ζάχαρη.
Κάτι που ισχύει καθώς τα φρούτα περιέχουν πολλά σάκχαρα αλλά όχι επεξεργασμένη ζάχαρη, όπως η σοκολάτα.

Το σώμα μας ξέρει τι να κάνει και πώς να χρησιμοποιήσει τα σάκχαρα για ενέργεια, ενώ η ζάχαρη είναι παντελώς άχρηστη.

Τα φρούτα περιέχουν μικροθρεπτικά συστατικά που προάγουν την υγεία – όπως αντιοξειδωτικά που καταπολεμούν τις ελεύθερες ρίζες, μέταλλα, βιταμίνες, φυτικές ίνες και νερό.

Αυτό το πλήρες πακέτο είναι που κάνει την κατανάλωση φρούτων τόσο ευεργετική για τον οργανισμό. Στην πραγματικότητα, η αύξηση της κατανάλωσης φρούτων, ανεξάρτητα από την περιεκτικότητά τους σε σάκχαρα, είναι γενικά συνδεδεμένη με χαμηλότερο σωματικό βάρος και χαμηλότερο κίνδυνο ασθενειών που σχετίζονται με την παχυσαρκία, σύμφωνα με μια αναλυτική επισκόπηση του 2016 που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Nutrients”.

Από την άλλη η σοκολάτα γάλακτος επί παραδείγματι, έχει ελάχιστη έως καθόλου θρεπτική αξία, που σημαίνει ότι δεν περιέχει καθόλου βιταμίνες και φυτικές ίνες.

Το ίδιο ισχύει και με τις θερμίδες που περιέχουν γλυκά και φρούτα.

Για παράδειγμα, 1,5 μπισκότο σοκολάτας με γέμιση βανίλια έχει περίπου 80 θερμίδες, όσες περίπου έχει και ένα μήλο. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν τα ίδια αποτελέσματα στον οργανισμό μας και έχουν διαφορετική διατροφική αξία.

Οι εβδομάδες μέχρι την Καθαρά Δευτέρα, αλλά και μετά δίνουν αφορμές για να ταξιδέψουμε σε όλη την Ελλάδα

ΓΑΛΑΞΙΔΙ
Αλευροπόλεμος και περίπατος στο άλσος

Σύννεφα από χρωματιστές σκόνες και αλεύρι στο Αλευρομουντζούρωμα του Γαλαξιδίου. © REUTERS/Alkis Konstantinidis

Η συμμετοχή στο έθιμο της Καθαράς Δευτέρας στο Γαλαξίδι απαιτεί τόλμη και θάρρος. Το Αλευρομουντζούρωμα έχει ιστορία άνω των 200 ετών και θεωρείται ότι έλκει την καταγωγή του από τη Σικελία, όπου διοργανώνονταν παρόμοιες γιορτές. Οι ναυτικοί κάτοικοι της παραθαλάσσιας πόλης ήρθαν σε επαφή με τέτοιες γιορτές κατά τη διάρκεια των ταξιδιών τους και τις μετέφεραν στον τόπο τους. Λίγο μετά το μεσημέρι της Καθαράς Δευτέρας, δίνεται το σήμα και το κονβόι κατοίκων και επισκεπτών γυρνάει στους δρόμους του Γαλαξιδίου σκορπίζοντας χρωματιστές σκόνες και αλεύρι. Ο κόσμος καταλήγει στο λιμάνι, όπου οι «μάχες» μαίνονται, με αποτέλεσμα κανείς να μη μένει αχρωμάτιστος και καθαρός.

Μπορείτε να παραμείνετε στο ασφαλές έδαφος απέναντι, παρακολουθώντας τον αλευροπόλεμο από μακριά. Αν όμως, παρ’ όλα αυτά, αποφασίσετε να το τολμήσετε, στα διπλανά μαγαζιά θα βρείτε ολόσωμες στολές και άλλα προστατευτικά για να συμμετάσχετε στο πολύχρωμο πανηγύρι. Μετά την ένταση της γιορτής, κάντε έναν περίπατο στο άλσος Πέρα Πάντα, ακριβώς δίπλα στον κόλπο του λιμανιού. Το άλσος δημιουργήθηκε το 1929 και ανάμεσα σε άλλα δέντρα έχει πεύκα και ευκαλύπτους, και η πίσω πλευρά του καταλήγει σε μια μικρή παραλία.



ΡΕΘΥΜΝΟ
Καντάδες και Κρητικές γεύσεις

Το Παλιό Λιμάνι του Ρεθύμνου, ένα από τα σημεία των εκδηλώσεων του καρναβαλιού. © Στέλιος Παπαρδέλας

Από τις 30 Ιανουαρίου έχει κηρυχθεί η έναρξη του Ρεθεμνιώτικου Καρναβαλιού, και το φετινό πρόγραμμα είναι γεμάτο εκπλήξεις. Την Τρίτη 18 Φεβρουαρίου η Δημοτική Χορωδία, το Μουσικό Σχολείο και καρναβαλιστές θα αναβιώσουν το έθιμο της καντάδας στους δρόμους της Παλιάς Πόλης. Η μεγάλη μουσική βόλτα θα ξεκινήσει στις 18.30 από την πλατεία Αγνώστου Στρατιώτη. Το έθιμο θα επαναληφθεί την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου, αυτή τη φορά εστιάζοντας στις κρητικές παραδοσιακές καντάδες. Την επόμενη μέρα, στις 28 του μήνα, θα γίνει η νυχτερινή παρέλαση και την Κυριακή η μεγάλη παρέλαση, που θα καταλήξει στην καύση του βασιλιά Καρνάβαλου και στην τελετή λήξης του καρναβαλιού στην παραλία. Πάρα πολλά εστιατόρια, καφέ και μπαρ διοργανώνουν πάρτι και εκδηλώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του καρναβαλιού και παντού στην πόλη επικρατεί εορταστικό κλίμα.



ΝΑΟΥΣΑ
Ατμόσφαιρα γιορτής και μετά την Καθαρά Δευτέρα

Οι Γενίτσαροι στη Νάουσα. © AP Photo/Petros Giannakouris

Αν δεν σας «βγαίνουν» για εκδρομές τα Σαββατοκύριακα των Αποκριών, στη Νάουσα το γλέντι κρατάει και το επόμενο τριήμερο. Την Κυριακή της Ορθοδοξίας, δηλαδή αυτή μετά την Καθαρά Δευτέρα, οι φημισμένοι Γενίτσαροι και Μπούλες συγκεντρώνονται στην περιοχή Σπήλαιο, για χορό, φαγητό και ποτό. Το έθιμο κρατάει από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Ο Γενίτσαρος, υπό τους ήχους του ζουρνά και του νταουλιού, ετοιμάζεται να φύγει για το βουνό, ενώ η Μπούλα, η γυναικεία μορφή του εθίμου, κάνει έρανο για να μαζέψει χρήματα για μπαρούτι. Τη δεύτερη και την τρίτη Κυριακή της Αποκριάς, τα μπουλούκια των Γενίτσαρων μαζί με τις Μπούλες βγαίνουν στους δρόμους της πόλης και τραγουδούν και χορεύουν. Την Καθαρά Δευτέρα το γλέντι αρχίζει από το πρωί. Όμως, το τελευταίο ραντεβού δίνεται την επόμενη Κυριακή –φέτος στις 8 Μαρτίου– στο Σπήλαιο, όπου οι συμμετέχοντες φορούν και πάλι τις παραδοσιακές φορεσιές τους, τραγουδούν και χορεύουν. Προσφέρονται παραδοσιακές πίτες, μεζέδες και τσίπουρο. 



ΤΥΡΝΑΒΟΣ
Μπουρανί και τσιπουρομεζέδες την Καθαρά Δευτέρα

Μεζέδες και τσίπουρα στον Στατήρη, στον Τύρναβο. (Φωτογραφία: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ)

Όσο ξεχωριστή εμπειρία είναι το έθιμο Μπουρανί, άλλο τόσο είναι και η ιεροτελεστία του τσιπουράδικου στη θεσσαλική πόλη. Την Καθαρά Δευτέρα, οι Τυρναβίτες μαζεύονται στην κεντρική πλατεία ή στο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία για να μαγειρέψουν το μπουρανί, μια σούπα με σπανάκι, τσουκνίδες και αλεύρι. Το μαγείρεμα γινόταν παραδοσιακά από άντρες, ενώ, αν περνούσαν γυναίκες από εκεί, οι άντρες άρχιζαν τα πειράγματα. Η πιο απρεπής γιορτή της Ελλάδας, που μάλλον προέρχεται από αρχαίες διονυσιακές τελετές, περιλαμβάνει τεράστιους φαλλούς, άσεμνα τραγούδια και βωμολοχίες. Η γιορτή συνεχίζεται με μεζέδες και φυσικά τσίπουρο. Τα τσιπουράδικα του Τυρνάβου είναι έτοιμα να υποδεχτούν τους συμμετέχοντες με τα ιδιαίτερα της μέρας, όπως τουρσιά, φασόλια, θαλασσινά και άλλα. Εδώ θα πιείτε τσίπουρο από την περιοχή, με γλυκάνισο ή χωρίς, αλλά και εξαιρετικά κρασιά ντόπιας παραγωγής.



ΚΟΖΑΝΗ
Φανοί και ιστορική ξενάγηση

Το Αρχοντικό Λασσάνη στην Κοζάνη, όπου στεγάζεται η Δημοτική Χαρτοθήκη. © argiris karamouzas
 

Από την Τσικνοπέμπτη και μέχρι την Καθαρά Δευτέρα η πόλη της Κοζάνης ζει σε καρναβαλικούς ρυθμούς. Οι περίφημοι Φανοί, οι καθαρτήριες φωτιές που καίνε πάνω σε βωμούς όλο το βράδυ, ανάβουν με τη σειρά και η φλόγα τους γίνεται αφορμή για γιορτή. Κάθε γειτονιά έχει τον δικό της φανό και τα γλέντια συνοδεύονται από πολλές παράλληλες εκδηλώσεις, όπως χορούς, συναυλίες, παιχνίδια και παρελάσεις. Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις είναι η ιστορική ξενάγηση σε σημαντικά αξιοθέατα της πόλης. Συνήθως πραγματοποιείται την Κυριακή πριν από την Καθαρά Δευτέρα, στις 11.00, με σημείο εκκίνησης το δημαρχείο (το φετινό αναλυτικό πρόγραμμα δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί) και περιλαμβάνει πέντε στάσεις: τον μητροπολιτικό ναό του Αγίου Νικολάου, τον τρίτο αρχαιότερο της πόλης, την Αρχαιολογική Συλλογή Κοζάνης, που περιλαμβάνει ευρήματα από όλο τον νομό, το Αρχοντικό Βούρκα, ιστορικό μνημείο του 18ου αιώνα, τη Δημοτική Χαρτοθήκη, που φιλοξενεί σημαντικά ιστορικά ντοκουμέντα, και το Μουσείο Σύγχρονης Τοπικής Ιστορίας, που είναι αφιερωμένο στην αντίσταση των ντόπιων στη ναζιστική κατοχή.



ΞΑΝΘΗ
Πολυπολιτισμικό καρναβάλι

Δρομάκι στην Παλιά Πόλη της Ξάνθης. (Φωτογραφία: ΝΙΚΟΣ ΚΟΚΚΑΣ)

Όλοι γνωρίζουμε το Ξανθιώτικο Καρναβάλι, με τη μεγάλη παρέλαση, τις συναυλίες και τα πάρτι. Λίγοι όμως γνωρίζουν ότι στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται και πάρα πολύ ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις, που ανταποκρίνονται περισσότερο στη δεύτερη ονομασία του θεσμού: Θρακικές Λαογραφικές Εορτές. Η Ξάνθη είναι ένα μεγάλο σταυροδρόμι πολιτισμών, με πολλούς συλλόγους, πολλές δραστηριότητες και πλούσια κληρονομιά. Ένα σημαντικό μετερίζι πολιτισμού στην πόλη είναι η ΦΕΞ (Φιλοπρόοδη  Ένωση Ξάνθης), με την πρωτοβουλία της οποίας διοργανώνονται πολλές εκδηλώσεις. Από το φετινό πρόγραμμα ξεχωρίσαμε τη μουσική παράσταση στο Δημοτικό Αμφιθέατρο με τίτλο «Ρεμπέτικες ιστορίες», την Τσικνοπέμπτη (20 Φεβρουαρίου), στον ίδιο χώρο το Σάββατο 22 Φεβρουαρίου θα γίνει το 10ο Φεστιβάλ Φωνητικών Συνόλων παραδοσιακής μουσικής, ενώ βραδιές λαογραφίας και παραδοσιακών χορών θα λαμβάνουν χώρα καθ’ όλη την περίοδο των εορτών.



ΖΑΚΥΝΘΟΣ
Bενετσιάνικος γάμος και τηγανίτες

Στιγμιότυπο από το Βενετσιάνικο Καρναβάλι της Ζακύνθου. (Φωτογραφία: Γιώργος Τατάκης)

Με αμέτρητα δρώμενα και έθιμα που ανάγονται στην εποχή της Ενετοκρατίας, το Ζακυνθινό Καρναβάλι ξεκινά από τα μέσα Φεβρουαρίου με το Κυνήγι του Θησαυρού, στο οποίο συμμετέχει σχεδόν όλο το νησί. Την Κυριακή της Κρεατινής πραγματοποιείται στον κεντρικό δρόμο της πόλης το Picollo Καρναβάλι, με ομάδες και άρματα από τα δημοτικά σχολεία του νησιού, ενώ όλη την εβδομάδα διοργανώνονται οι περίφημες και μοναδικές στην Ελλάδα «Ομιλίες», που είναι υπαίθρια σκωπτικά θεατρικά δρώμενα στην τοπική διάλεκτο. Το τελευταίο Σάββατο της Αποκριάς γίνεται το δρώμενο «Βενετσιάνικος Γάμος», μια αναπαράσταση των γαμήλιων εθίμων της ενετικής αριστοκρατίας, με κοστούμια, λάβαρα, τυμπανιστές και μεσαιωνική μουσική, ενώ την τελευταία Κυριακή γίνεται η μεγάλη Καρναβαλική Παρέλαση στο κέντρο της πόλης. Από την επόμενη μέρα ξεκινούν τα έθιμα της Σαρακοστής, με κυριότερο τις γκλαούνες, νηστίσιμες τηγανίτες με ντόπιες σταφίδες και πορτοκάλι, με τις οποίες εισέρχονται οι Ζακυνθινοί στη νηστεία της Σαρακοστής.



ΝΑΥΠΛΙΟ
Ταραντέλες, παιχνίδια και χορός

Στιγμιότυπο από το Καρναβάλι του Ναυπλίου. © INTIME NEWS/ΜΠΟΥΓΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ

Όλη η πόλη του Ναυπλίου μετατρέπεται σε θεατρική σκηνή με πολλές εκδηλώσεις σε διάφορες τοποθεσίες. Από τις πιο διασκεδαστικές είναι αυτή που θα γίνει την Κυριακή 1 Μαρτίου στην πλατεία Συντάγματος, όπου η Φιλαρμονική του δήμου θα παρουσιάσει αποκριάτικο ρεπερτόριο με latin, jazz, swing, samba, αλλά και ελληνικά τραγούδια της Αποκριάς. Μία μέρα πριν, το Σάββατο 29 Φεβρουαρίου, στις 20.00, στην πλατεία Δημαρχείου, το θέατρο δρόμου Helix με δεκαμελή θίασο θα ανεβάσει θεατρική παράσταση εμπνευσμένη από την Commedia dell’arte: φιγούρες με ξυλοπόδαρα, πυροτεχνήματα, ζογκλερικά και κωμικές σκηνές. Η συνέχεια θα δοθεί στην πλατεία Συντάγματος, όπου οι ομάδες καρναβαλιστών και οι επισκέπτες θα κληθούν να χορέψουν στους ρυθμούς της ταραντέλας, αφού στην εκδήλωση θα συμμετέχει και ομάδα από την Κάτω Ιταλία. Το Καρναβάλι του Ναυπλίου θα κλείσει με τη μεγάλη παρέλαση. Σε εορταστικό κλίμα θα είναι την ίδια μέρα και το Τολό, με πρωινές εκδηλώσεις που περιλαμβάνουν χορό, τραγούδι, κεράσματα και παιχνίδια.



ΑΜΦΙΣΣΑ
Χάρμαινα και γιορτή στο ιστορικό Μεγάλο Καφενείο

Οι ευφάνταστες μεταμφιέσεις των κατοίκων της Άμφισσας για τη «Νύχτα των Στοιχειών». (Φωτογραφία: ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΑΦΟΣ)

Τα παλιά πέτρινα βυρσοδεψεία, τα στενά σοκάκια και οι ξύλινες πόρτες στη συνοικία Χάρμαινα της Άμφισσας είναι το σκηνικό στο οποίο αναβιώνει ο μύθος του Κωνσταντή. Η Λενιώ χτυπήθηκε από κεραυνό και ο νέος, μετά τον θάνατό της, στοίχειωσε την πηγή της Χάρμαινας, το σημείο όπου άφησε την τελευταία της πνοή η αγαπημένη του. Το Στοιχειό απέκτησε με τα χρόνια υπερφυσικές ιδιότητες, μακριά χέρια, και η μορφή του έμοιαζε με τέρας. Αυτή την τρομακτική ατμόσφαιρα, γεμάτη ξωτικά, τέρατα και πλάσματα αλλόκοτα και υπερφυσικά, θα αναβιώσουν οι κάτοικοι της Άμφισσας το διήμερο 28 και 29 Φεβρουαρίου. Η «Νύχτα των Στοιχειών» περιλαμβάνει σκιάχτρα σε ερειπωμένα αρχοντικά, τρομακτικές τοιχογραφίες και εξαιρετικές φορεσιές, αφού το έθιμο διοργανώνεται από το Εικαστικό Εργαστήρι Άμφισσας και οι προετοιμασίες για την τέλεια «σκηνοθεσία» ξεκινούν μήνες πριν. Η πομπή με τους χιλιάδες μεταμφιεσμένους καταλήγει το Σάββατο στην πλατεία Κεχαγιά και θα πρέπει να προλάβετε τραπέζι στο ιστορικό καφενείο-θέατρο Μεγάλο Καφενείο 1929 (πλατεία Κεχαγιά, τηλ. 6948-245729). Στο καφενείο, όπου γυρίστηκαν σκηνές της ταινίας «Θίασος» του Θόδωρου Αγγελόπουλου, η γιορτή συνεχίζεται με παραστάσεις και ζωντανή μουσική.



ΙΩΑΝΝΙΝΑ
Τζαμάλες και σεργιάνι

«Από τη μία Τζαμάλα στην άλλη, όλο το βράδυ, για να δεις όσο περισσότερες φωτιές γίνεται και όσο περισσότερο κόσμο». Έτσι περιγράφει ένας ντόπιος την εμπειρία από το έθιμο που γιορτάζεται κάθε χρόνο στα Γιάννενα την Κυριακή της Αποκριάς. Οι μεγάλες φωτιές ανάβουν σε κάθε γειτονιά και γύρω τους στήνεται γλέντι με φαγητό, κρασί και ηπειρώτικη μουσική. Ο χάρτης του 2019 έδειξε ότι πέρυσι άναψαν πάνω από 60 φωτιές σε όλη την πόλη. Η ιστορία λέει ότι το έθιμο είναι πάρα πολύ παλιό και ακόμα και την περίοδο της Τουρκοκρατίας οι κάτοικοι έπαιρναν άδεια για να το γιορτάσουν. Όλη η πόλη βρίσκεται στο πόδι και οι γειτονιές ανταλλάσσουν επισκέψεις η καθεμία στην Τζαμάλα της άλλης. Υπάρχει και ένας άτυπος διαγωνισμός για το ποια φωτιά είναι η πιο δυνατή και η πιο μεγάλη, και οι ετοιμασίες με τα ξύλα και τα κούτσουρα αρχίζουν πολλές μέρες πριν.