Δεν υπάρχει πραγματικά ασφαλές μέρος στη Γη. Μόνο «ασφαλέστερα» μέρη. Και όχι για όλους, αλλά σίγουρα για τους ισχυρούς και υπερπλούσιους του πλανήτη που μπορούν να μετακινηθούν - Γιατί είναι ανάμεσά τους και η Ελβετία

Παρόλο που ο 1ος και ο 2ος Παγκόσμιος Πόλεμος, ξεθωριάζουν από τη μνήμη των ανθρώπων, δεν είναι τόσο μακριά στο παρελθόν ώστε να έχουμε ξεχάσει εντελώς το μέγεθος του θανάτου και της καταστροφής που επέφεραν.

Με τους πολέμους να ξεσπούν σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη, οι φόβοι για μια σπειροειδή πορεία προς τον Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο συνεχίζουν να πληθαίνουν.

Ένας πόλεμος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στην Ευρώπη, ένας άλλος στη Μέση Ανατολή και με την Κίνα να εποφθαλμιά την Ταϊβάν, οι άνθρωποι μπορούν να αναρωτηθούν πού στον κόσμο θα παραμείνουν ασφαλείς αν συγκρούσεις συνεχίσουν να εκδηλώνονται.

Ένας 3ος Παγκόσμιος πόλεμος θα ήταν πιθανότατα η πιο επικίνδυνη ένοπλη εμπλοκή που έχει γνωρίσει ποτέ ο κόσμος. Με εννέα κράτη να διαθέτουν πυρηνικά – ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Ρωσία, Γαλλία, Κίνα, Ισραήλ, Ινδία, Πακιστάν και Βόρεια Κορέα – τα έθνη του πλανήτη δεν ήταν ποτέ καλύτερα εξοπλισμένα.

Αν μια παγκόσμια σύρραξή καταλήξει να είναι ένα μαζικό πυρηνικό γεγονός – όπως όλοι φοβόμαστε – δεν υπάρχει πραγματικά ασφαλές μέρος στη Γη. Μόνο «ασφαλέστερα» μέρη. Και όχι για όλους, αλλά σίγουρα για τους ισχυρούς και υπερπλούσιους του πλανήτη που μπορούν να μετακινηθούν

Σύμφωνα με προσομοιώσεις σε υπολογιστή που διεξήχθησαν από την Dr. Becky Alexis-Martin του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον και τον Dr. Thom Davies του Πανεπιστημίου του Warwick τα καλύτερα «καταφύγια» του πλανήτη είναι τα εξής:

ΑΝΤΑΡΚΤΙΚΗ

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η ήπειρος προστατεύεται κατά κάποιο τρόπο από μερικά χαρακτηριστικά της όπως η αναμφισβήτητα απομακρυσμένη τοποθεσία της, η μακρόχρονη απαγόρευση των πυρηνικών όπλων και το απλό γεγονός ότι δεν θα υπήρχε κανένας σοβαρός λόγος για τις εμπόλεμες χώρες να σπαταλήσουν πόρους για να την καταστρέψουν με πυρηνικά.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα επηρεαζόταν. Έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την Αμερικανική Ένωση για την Προώθηση της Επιστήμης διαπίστωσε ότι μεταξύ των μόνιμων επιπτώσεων του πυρηνικού πολέμου θα ήταν η εκτεταμένη κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της θερμοκρασίας των πόλων, κάτι που θα φέρει σημαντικές αλλαγές για την Ανταρκτική.

Σαν τι; Ο πυρηνικός πόλεμος και η αύξηση της θερμοκρασίας του κλίματος θα προκαλούσαν το λιώσιμο έως και του 30% του θαλάσσιου πάγου που περιβάλλει την ήπειρο, γεγονός που θα προκαλούσε κατακόρυφη πτώση των θερμοκρασιών και άνοδο των υδάτων, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα ήταν ασφαλές να εγκατασταθεί κανείς σε όλη την Ανταρκτική.

Οι ακτές πιθανότατα θα πλημμύριζαν σε ένα ντόμινο μετατόπισης, θερμότερων ανέμων, αύξησης της θερμοκρασίας των ωκεανών και τήξης των πάγων,  οπότε αν η Ανταρκτική είναι ο τελικός προορισμός, καλύτερα κανείς να μείνει μακριά από τις ακτές.

ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ

Το 2022, το Πανεπιστήμιο Rutgers πρωτοστάτησε σε μια μελέτη που εξέτασε τις συνέπειες του πυρηνικού πολέμου θεωρώντας τον αναπόφευκτο στην περίπτωση ενός 3ου Παγκοσμίου Πολέμου. Συγκεκριμένα εστίασαν στο ζήτημα της προμήθειας τροφίμων μετά τη σύγκρουση, την έκρηξη και τον πυρηνικό χειμώνα.

Η πυροδότηση πυρηνικών όπλων ακόμη και σε σχετικά μικρή κλίμακα θα είχε ως αποτέλεσμα τον αποδεκατισμό της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων, και εδώ είναι που έρχεται η Αργεντινή. Σε συνέντευξή του στο Science Friday, ο επικεφαλής της μελέτης Dr. Alan Robock εκτίμησε ότι το κλειδί για την επιβίωση δεν θα ήταν το να βρίσκεσαι απλώς εκεί όπου δεν υπήρχαν πυρηνικά, αλλά και το να βρίσκεσαι σε ένα μέρος που θα μπορούσε να συντηρηθεί στη συνέχεια.

Δεν υπάρχει, άλλωστε, λόγος να επιβιώσει κανείς από την αρχική σύγκρουση για να πεθάνει από πείνα, από την έκθεση στην ραδιενέργεια ή από κάποια άλλη φρικτή συνέπεια τα επόμενα χρόνια, και η Αργεντινή μπορεί να έχει αυτό που χρειάζεται για να επιβιώσει κάποιος.

Όταν ανέφερε την Αργεντινή ως μία από τις πιθανές υποψήφιες χώρες, εξήγησε: «Υποθέτουμε ότι το εμπόριο θα σταματήσει. Όπως μαζεύαμε χαρτί υγείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι άνθρωποι θα διαφυλάξουν τις προμήθειές τους σε τρόφιμα. Έτσι, μερικές χώρες, μεγάλοι εξαγωγείς που δεν έχουν πολλούς κατοίκους, θα είχαν αρκετά τρόφιμα , όπως η Αργεντινή ή η Αυστραλία”.

Ο καινοτόμος της τεχνολογίας και επιχειρηματίας Martin Varsavsky συμφωνεί, σε σημείο που μαζί με άλλους έξι αγόρασαν ένα ράντσο στην Αργεντινή για να είναι σίγουροι ότι είναι προετοιμασμένοι για ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Όπως ανέφερε με ανάρτησή του στο X (πρώην Twitter) ότι η Αργεντινή ήταν το τέλειο καταφύγιο: Μαζί με την επίκληση της γεωργικής αυτάρκειας, επεσήμανε επίσης τις πολιτικές μη επέμβασης, την απόσταση από εστίες συγκρούσεων και το γεγονός ότι είναι απίθανο να αποτελέσει σημαντικό στόχο.

ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ

Η θέση της Αυστραλίας την τοποθετεί στην άλλη πλευρά του πλανήτη από το σημείο όπου είναι πιθανό να αναπτυχθούν πυρηνικά όπλα, δίνοντάς της ένα είδος προστασίας, αν και θα υποστεί τις επιπτώσεις από την αιθάλη που θα καταλήξει στον αέρα.

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Discrete Dynamics in Nature and Society το 2022, η Αυστραλία αναφέρθηκε ως ένα από τα καλύτερα μέρη για να βρεθεί κανείς σε περίπτωση πυρηνικού πολέμου. Γιατί; Εκτός από τις δυνατότητες παραγωγής τροφίμων, κέρδισε πόντους για την αυτάρκειά της όσον αφορά την παραγωγή, τη χρήση και το πλεόνασμα ενέργειας, τις στέρεες, αξιόπιστες υποδομές, τις τοπικές κυβερνήσεις που είναι ικανές να οργανώσουν την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών όπως οι πυρκαγιές και οι πλημμύρες, την παρουσία κοντινών εμπορικών εταίρων, τη βιώσιμη υγειονομική περίθαλψη και τον αξιόμαχο στρατό.

ΙΣΛΑΝΔΙΑ

Ενώ είναι πιθανό να επηρεαστεί από τα πυρηνικά όπλα, έχει κάποια πλεονεκτήματα που την καθιστούν ικανή να αποτελέσει καταφύγιο – ξεκινώντας από το γεγονός ότι ενώ δεν επωμίζεται το βάρος της χρηματοδότησης και της διατροφής ενός μόνιμου στρατού, διαθέτει εγκαταστάσεις παράκτιας και εναέριας άμυνας. Ακόμη και αν ήταν στόχος, η πιθανότητα ενός πλήγματος είναι μικρή. Αυτό είναι το πρώτο πολύ σημαντικό βήμα προς την ασφάλεια.

Είναι μία από τις λίγες χώρες που κατονομάζονται ως δυνητικός ασφαλής χώρος σε μια μελέτη του 2022 που δημοσιεύθηκε στο Discrete Dynamics in Nature and Society, η οποία διαπίστωσε ότι η θέση της Ισλανδίας την προικίζει με ένα μοναδικό πλεονέκτημα. Τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν ότι η νησιωτική χώρα θα υφίστατο τις επιπτώσεις του πυρηνικού χειμώνα , αλλά θα ήταν πολύ λιγότερο έντονες από αυτές που θα κατέστρεφαν άλλες χώρες στο βόρειο ημισφαίριο.

Επίσης, βασίζεται στην υδροηλεκτρική ενέργεια, χρησιμοποιεί όλο και περισσότερο τα καύσιμα υδρογόνου και, καθώς δεν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές, η κατάρρευση των παγκόσμιων εμπορικών δικτύων δεν θα γινόταν τόσο έντονα αισθητή.

Το 2019, το Reykjavik Grapevine εξέτασε πόσο καλά προετοιμασμένη ήταν η Ισλανδία για την αντιμετώπιση πυρηνικών απειλών και εξακρίβωσε ότι υπήρχε σχέδιο. Αυτό περιελάμβανε την αύξηση των αποθεμάτων δισκίων ιωδίου, τα οποία είναι σωτήρια σε περίπτωση πυρηνικής έκρηξης. Η λήψη ιωδίου εμποδίζει τον θυρεοειδή να απορροφήσει το ραδιενεργό ιώδιο-131.

Τα γηγενή είδη φυκιών είναι μια ανεκτίμητη, φυσική πηγή αυτού του σωτήριου στοιχείου.

ΝΕΑ ΖΗΛΑΝΔΙΑ

Μια μελέτη του 2022 που δημοσιεύθηκε στο Discrete Dynamics in Nature and Society διαπίστωσε ότι υπάρχουν πολλές ομοιότητες μεταξύ της Νέας Ζηλανδίας και της Αυστραλίας, όσον αφορά την ικανότητα επιβίωσης κατά τη διάρκεια του Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου και ενός μαζικού πυρηνικού συμβάντος.

Όπως η Αυστραλία, έτσι και η Νέα Ζηλανδία κρίθηκε ικανή να παράγει αρκετή τροφή για να συντηρήσει τον πληθυσμό της, ειδικά αν σταματούσαν οι εξαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων και αντ’ αυτού δίνονταν στους κατοίκους της. Βρέθηκε επίσης ότι είναι κατά 76% ενεργειακά αυτάρκης.

Οι συγγραφείς της μελέτης επισήμαναν πάντως τις δυσκολίες που θα επέφερε η διακοπή των εμπορικών δικτύων, λέγοντας ότι οι δυσκολίες της μετακίνησης προϊόντων μεταξύ των νησιών της θα προκαλούσαν πιθανότατα τεράστια επιβάρυνση στους ενεργειακούς πόρους. Επίσης, βασίζεται στις εισαγωγές για βασικά είδη όπως τα χημικά, το πετρέλαιο και το καουτσούκ, γεγονός που θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε κάτι σαν φαινόμενο ντόμινο.

Η αφαίρεση δομικών στοιχείων θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρο το έθνος, οπότε η θέση της Νέας Ζηλανδίας στη λίστα συνοδεύεται από μια επιφύλαξη.

Οι συγγραφείς της μελέτης γράφουν: «Αυτή η κατάσταση μπορεί να απαιτήσει την αυστηρή διαφύλαξη του νόμου και της τάξης, ιδίως αν χρειαστεί να διατεθούν με δελτίο καύσιμα, υγειονομική περίθαλψη ή ακόμη και τρόφιμα. Με άλλα λόγια, μπορεί να επιβιώσει, αλλά με έναν τρόπο σαν τον “Mad Max». Μπορεί μια ολόκληρη χώρα να συνεργαστεί για να επιβιώσει άνετα μετά από έναν παγκόσμιο πόλεμο; Ο χρόνος ενδέχεται να το δείξει.

ΕΛΒΕΤΙΑ

Καταφύγιο στην Λουκέρνη

Ενώ πολλά από τα ασφαλέστερα μέρη στον κόσμο βασίζονται στο γεγονός ότι βρίσκονται εντελώς μακριά από το σημείο που θα ξεσπούσε ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η Ελβετία βρίσκεται ακριβώς στη μέση μιας πιθανής μεγάλης σύγκρουσης.

Ωστόσο, έχει μερικά σημαντικά πλεονεκτήματα, και αυτό αρχίζει με τη μακροχρόνια πολιτική ουδετερότητας. Η πολιτική ουδετερότητας της Ελβετίας είναι από τις παλαιότερες στον κόσμο και κράτησε “εκτός” κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων παγκοσμίων πολέμων, οπότε η πρόβλεψη ότι θα αντέξει και κατά τη διάρκεια του τρίτου πολέμου δεν αποτελεί μεγάλο άλμα.

Αλλά έχουν και κάτι άλλο: Μια τεράστια σειρά πυρηνικών καταφυγίων με αρκετό χώρο για κάθε άτομο … και κάτι παραπάνω. Από το 2022, η Ελβετία έχει πληθυσμό 8,6 εκατομμυρίων κατοίκων και αποθήκες που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν σχεδόν 9 εκατομμύρια ανθρώπους. Και βρίσκονται παντού: Τα καταφύγια κατασκευάστηκαν σε μεγάλο βαθμό κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, μέσα και κάτω από κτίρια και αξιοποιήθηκαν ως αποθηκευτικοί χώροι για τα πάντα, ακόμη και για κελάρια κρασιού, στις δεκαετίες που ακολούθησαν.

Είναι εξοπλισμένα με όλα όσα θα χρειαζόταν κάποιος για να επιβιώσει στον Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο και σε μια πυρηνική επίθεση, και ο Nicola Squillaci – επικεφαλής του τμήματος πολιτικής προστασίας και στρατιωτικών υποθέσεων της Γενεύης – εξήγησε: «Είναι σαν μια κάψουλα, με αεροθυρίδες στις εξόδους έκτακτης ανάγκης και στις κύριες εξόδους. Εάν το κτίριο κατέρρεε, το καταφύγιο θα παρέμενε άθικτο».

Κατασκευάστηκαν παράλληλα με την επικράτηση της φράσης «Η ουδετερότητα δεν αποτελεί εγγύηση έναντι της ραδιενέργειας» και ο πληθυσμός της Ελβετίας έχει επίσης προετοιμαστεί ώστε να γνωρίζει ακριβώς τι πρέπει να κάνει σε περίπτωση που όντως συμβεί ο 3ος Παγκόσμιος Πόλεμος.

ΙΝΔΟΝΗΣΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΙΠΠΙΝΕΣ

Το 2022, το Carnegie Endowment for International Peace έριξε μια εμπεριστατωμένη ματιά στην Ινδονησία. Συγκεκριμένα, τους ενδιέφερε η στάση τους στη σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και ξεκαθάρισαν ότι παρέμεναν ουδέτεροι.

Ο πρόεδρος Joko Widodo δήλωσε: «Δεν πρέπει να χωρίσουμε τον κόσμο σε μέρη. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στον κόσμο να πέσει σε έναν άλλο ψυχρό πόλεμο». Είναι ενδιαφέρον ότι η έκθεση εξέτασε επίσης έναν από τους κινητήριους παράγοντες πίσω από αυτήν την στάση ο οποίος ήταν η κατά πρώτιστο ρόλο η εξασφάλισση της δικής τους σταθερότητας.

Εξαρτώνται από τις εισαγωγές τόσο από τη Ρωσία όσο και από την Ουκρανία, αλλά σύμφωνα με μια μελέτη στο περιοδικό Discrete Dynamics in Nature and Society, αυτή ακριβώς η στάση τους έφερε στον κατάλογο των δυνητικά ασφαλών καταφυγίων κατά τη διάρκεια του Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ενώ προβλέφθηκε ότι η Ινδονησία θα μπορούσε να δυσκολευτεί με τις προμήθειες τροφίμων, η διατήρηση των φιλικών σχέσεων και του εμπορίου με την Αυστραλία θα μπορούσε – θεωρητικά – να βοηθήσει στην ανακούφιση αυτών των προβλημάτων. Εν τω μεταξύ, η ουδετερότητα της Ινδονησίας σημαίνει ότι είναι απίθανο να αποτελέσει στόχο.

Προσθέστε και την ικανότητά τους να παράγουν πολύ περισσότερη ενέργεια από όση καταναλώνουν, αλλά και την πιθανότητα ότι η γεωγραφική τους θέση θα τους προστατεύσει από τα χειρότερα ενός πυρηνικού χειμώνα,

Η Ινδονησία και οι Φιλιππίνες έχουν και κάτι άλλο που τις ευνοεί: Ισχυρές τοπικές κυβερνήσεις και μικρούς, τοπικούς πληθυσμούς με στενούς δεσμούς. Αν και κάποια προβλήματα – όπως η πιθανότητα ηφαιστειακής δραστηριότητας και οι λιγότερο ιδανικές υποδομές – σημαίνουν ότι μπορεί να μην είναι ένας επίγειος παράδεισος, πιθανότατα θα είναι μια αρκετά ασφαλής περιοχή.

ΤΑ ΝΗΣΙΩΤΙΚΑ ΕΘΝΗ ΤΟΥ ΕΙΡΗΝΙΚΟΥ

Όταν η Dr. Becky Alexis-Martin του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον και ο Dr. Thom Davies του Πανεπιστημίου του Warwick αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν μοντέλα υπολογιστών για να προσομοιώσουν τον μαζικό πυρηνικό αφανισμό που πιθανότατα θα ερχόταν με τον Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο, διαπίστωσαν ότι το να βρίσκεσαι όσο το δυνατόν πιο μακριά από τις εστίες συγκρούσεων και πυρηνικών εκρήξεων έκανε πραγματικά τη διαφορά. Πού θα μπορούσε να γίνει αυτό καλύτερα από τη μέση του Ειρηνικού;

Σε ένα άρθρο τους για την εφημερίδα The Guardian, έγραψαν ότι το νησί του Πάσχα, τα νησιά Μάρσαλ και το Κιριμπάτι πιθανόν να παρουσιάζουν κάποιο είδος ασφάλειας για όσους ζουν εκεί. Ομοίως, μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Discrete Dynamics in Nature and Society πρόσθεσε τα Νησιά Σολομώντος και το Βανουάτου σε αυτόν τον κατάλογο. Αμέτρητα άλλα μικρά νησιά θα παρείχαν αναμφίβολα σχεδόν την ίδια προστασία με αυτά, και ενώ οι ανέσεις που έχουμε συνηθίσει θα μπορούσαν να γίνουν σπάνιες, αυτό απλώς θα ήταν είναι ένα μικρό τίμημα για τη ζωή.

Οι συγγραφείς της μελέτης διαπίστωσαν ότι πολλά από αυτά τα νησιωτικά έθνη είχαν διατηρήσει τρόπους ζωής που τους επέτρεπαν να ευημερούν υπό συνθήκες κάτω από τις οποίες πολλά άλλα έθνη θα παρέπαιαν. Ανέφεραν πράγματα όπως οι “παραδοσιακές και χαμηλής τεχνολογίας μέθοδοι παραγωγής”, όπως τις χαρακτήρισαν, οι οποίες θα επέτρεπαν στους πολιτισμούς να συνεχίσουν να παράγουν τρόφιμα και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης ενόψει της απουσίας εισαγωγών, επικοινωνιών και εμπορικών επιλογών.

Επιπλέον, το γεγονός ότι κάποια από αυτά βρίσκονται κοντά στην Αυστραλία και την Νέα Ζηλανδία τα καθιστούν ως μία από τις καλύτερες επιλογές για την επιβίωση από έναν Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

 Πηγή: naftemporiki.gr

Ένα θέμα που ανέπτυξε ο «Γεωδίφης» (Νίκος Ιερομνήμων) στο https://geogeodifihs.blogspot.com

ΦΩΤΟ: Γεωδίφης

Λεζάντα: Ο Ηρακλής στραγγαλίζει το λιοντάρι της Νεμέας, πίνακας του Peter Paul Rubens, περίπου του 1639 μ.Χ.

«Γιατί ένας αληθινός ήρωας δεν μετριέται από το μέγεθος της δύναμής του, αλλά από τη δύναμη της καρδιάς του», είχε πει ο πάνσοφος Δίας.

Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω πως θα ήταν η Κως χωρίς τον Γενάρχη της, όμως είμαι βέβαιος ότι χάρη στη δύναμη της Καρδιάς, της Αρετής του το νησί απέκτησε ένα σπουδαίο πολιτισμό, μια κληρονομιά 34 αιώνων, που φτάνει μέχρι τις ημέρες μας. 

Στις 27 Μαρτίου 2024, βρέθηκα σε ένα άγνωστο λοφώδες σταυροδρόμι σε οικισμό της εξοχής της Κω, με πολύ πλούσια ιστορία. 

 Λεζάντα: Η ανοιξιάτικη γη του Αρακλή, Παραδείσι Κω.

Στο περίφημο ποτάμι που είναι αφιερωμένο στον Ηρακλή, τον μέγιστο των ηρώων της αρχαιότητας. Αυτή την φορά στόχος ήταν να γνωρίσω από κοντά ένα από τα παλαιότερα πηγάδια, αν όχι το παλαιότερο της Κω.

Στην παρέα μου εκτός από τον οδηγό και βαθυστόχαστο Σπύρο, είχα τα απομνημονεύματα του Ξενοφώντα, την αλληγορία του σοφιστή Πρόδικου με την Αρετή, την Κακία και τον νεαρό Ηρακλή να έχει καθίσει σε  σταυροδρόμι, όπως αυτό στο Παραδείσι. 

Ο Ηρακλής χωρίς να ξέρει ποιο μονοπάτι να ακολουθήσει στη ζωή του  καθώς κάθεται και σκέπτεται, του εμφανίζονται δύο γυναίκες. 

Η επιλογή του Ηρακλή

ΦΩΤΟ: Γεωδίφης 2

Λεζάντα: Η επιλογή του Ηρακλή, του Carracci[1596].Μουσείο Καποντιμόντε

Η Κακία μια υπερβολικά παχουλή, κουρελιασμένη, φοράει αποκαλυπτικά ρούχα και είναι ματαιόδοξη και η Αρέτη, από την άλλη, φοράει απλά λευκά τα μόνα στολίδια της είναι η αγνότητα, η σεμνότητα και η εγκράτεια.

Και οι δύο κοπέλες προχωρούν σε ομιλίες επαινώντας τη ζωή που μπορούν να δώσουν στον νεαρό Ηρακλή. 

Η Κακία μιλάει πρώτα - μια δυσοίωνη επιλογή, αφού σε τέτοιες συζητήσεις συνήθως χάνει ο πρώτος ομιλητής. Προσφέρει στον Ηρακλή μια ζωή με ελεύθερη, αβίαστη ευχαρίστηση. Δεν θα υπάρχουν απολαύσεις που δεν θα γευτεί, δεν θα υπάρξουν δυσκολίες που δεν θα αποφύγει. Δεν χρειάζεται ποτέ να ανησυχεί για πολέμους και υποθέσεις. Το μόνο που χρειάζεται για τον εαυτό του θα είναι τι φαγητό ή ποτό να πάρει. Τι να κοιτάξει, να ακούσει, να μυρίσει ή να αγγίξει για την ευχαρίστησή του. Ποιο σύντροφο μπορεί να απολαύσει, πώς μπορεί να κοιμάται πιο απαλά και πώς μπορεί να τα αποκτήσει όλα αυτά με τον ελάχιστο κόπο. Αν ποτέ υπάρξουν ελλείψεις, δεν θα υποστεί πόνο ή κακουχίες ούτε στο σώμα ούτε στην ψυχή. «Θα απολαμβάνεις εκείνα τα πράγματα για τα οποία οι άλλοι εργάζονται για να παράγουν, και δεν θα σταματήσεις να επωφελείσαι παντού» λέει η Κακία  στον Ηρακλή , αλλά προσθέτει εμπιστευτικά ότι στους φίλους της είναι γνωστή ως Ευτυχία (Ευδαιμονία).

Πολύ διαφορετικός είναι ο τόνος και η ουσία του επιχειρήματος της Αρετής. Διότι ενώ η Κακία  θα ήθελε τον Ηρακλή να ζει μόνο για τον εαυτό του και να αντιμετωπίζει τους άλλους ως μέσο για την ικανοποίησή του, αυτή ξεκινά λέγοντας ότι γνωρίζει τους γονείς και τη φύση του Ηρακλή: Πρέπει να ζήσει σύμφωνα με την ολυμπιακή του κληρονομιά. Επομένως δεν θα τον ξεγελάσει με «ύμνους στην ηδονή». Οι δελεασμοί της Κακίας είναι στην πραγματικότητα αντίθετοι με τη θεία εντολή, «γιατί οι θεοί δεν έδωσαν στους ανθρώπους τίποτα καλό χωρίς πόνους και επιμέλεια». Αν θέλεις να σε θαυμάζουν, πρέπει να κάνεις καλά έργα για τους φίλους σου. Αν θέλεις να σε τιμήσουν, πρέπει να ωφελήσεις την πόλη σου και την Ελλάδα. Αν θέλεις η γη να φέρει καλλιέργειες, πρέπει να καλλιεργήσεις τη γη. Τα κοπάδια απαιτούν περιποίηση, ο πόλεμος απαιτεί εξάσκηση. Και αν θέλεις δύναμη (σήμα κατατεθέν του Ηρακλή), πρέπει να συνηθίσεις το σώμα σου να υπηρετεί τη θέλησή σου και να προπονηθείς με «πόνο και ιδρώτα».

Σε αυτό το σημείο, η  Κακία ξεσπά για να αποδοκιμάσει έναν τόσο σκληρό τρόπο ζωής. Φιμώνεται αμέσως, ωστόσο, καθώς η Αρετή υποστηρίζει ότι η δυαδικότητα είναι απαραίτητη για την αίσθηση της ολοκλήρωσης και ακόμη και για την ίδια την ευχαρίστηση. Διότι παραδόξως,  ο πόνος, αγώνας κάνει την ηδονή ευχάριστη. Το όραμα του κακού για την ευτυχία είναι ένα συνεχές και άτονο φαγητό οργίων χωρίς πείνα, ποτό χωρίς δίψα, σεξ χωρίς επιθυμία, ύπνο χωρίς κούραση. Όμως, όπως δείχνει η εμπειρία, το συνεχές πάρτι χάνει σύντομα το κέφι του, ακόμα κι αν φτάσει κανείς στο σημείο να δροσίζει ακριβά ποτά «με χιόνι» το καλοκαίρι. Αντίθετα, οι ίδιοι οι οπαδοί της Αρετής δεν έχουν κανένα πραγματικό πρόβλημα να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες τους. Το κάνουν όχι διαπράττοντας βία εναντίον άλλων ή ζώντας από την εργασία των άλλων, αλλά απλώς «κρατώντας μέχρι να επιθυμήσουν πραγματικά» φαγητό ή ποτό. Η πείνα είναι η καλύτερη σάλτσα και είναι δωρεάν. Επιπλέον, η Αρετή απευθύνεται στον εγγενή ιδεαλισμό του Ηρακλή. Ποιοι ηδονιστές έχουν καταφέρει ποτέ κάποια «καλή δουλειά»; Καμία, γιατί καμία όμορφη ή θεϊκή πράξη δεν γίνεται ποτέ «χωρίς εμένα [Αρετή]». Επομένως, όπου υπάρχουν ενεργητικοί, αποτελεσματικοί άνθρωποι, η Αρετή είναι παρούσα: είναι βοηθός των τεχνιτών, φύλακας του νοικοκυριού, σύντροφος σε καιρό ειρήνης, σύμμαχος για τα έργα του πολέμου, το καλύτερο στήριγμα της φιλίας. «Το να επιλέξεις την Κακία θα ήταν ντροπιαστικό και ούτε καν εξαιρετικά ευχάριστο, ενώ μαζί μου θα ζήσεις την πιο ποικίλη και έντιμη ζωή», του λέει η Αρετή. 

Το πηγάδι του Ηρακλή

Ο Ηρακλής επιλέγει την Αρετή και μετά τον ερχομό στην Κω, ο έντιμος βίος του γεμάτος αγώνες, έργα, ρήξεις με κακούς βασιλιάδες επιβραβεύεται. Αφήνει παρακαταθήκη που ανάλογη της δεν συναντάς εύκολα στα νησιά του Αιγαίου.

Το πέρασμα του Ηρακλή κληρονόμησε την Κω με ναούς, τελετουργίες λατρείας σε όλο το νησί, τον Μέγα Ιπποκράτη και την Ιατρική Σχολή των Κώων, τον γάμο του με ντόπια πριγκίπισσα, την παντοτινή αγάπη των γηγενών στο πρόσωπο του, τον μοναδικό οικισμό στην χώρα μας που φέρει ακόμη το όνομα του και ένα άγνωστο αλλά σπουδαίο Πηγάδι σε μια περιοχή που όλα τα νερά της κατέληγαν στην θάλασσα και ήταν δύσκολο να καλλιεργηθούν. 

Το Πηγάδι του Ηρακλή λειτουργούσε και τροφοδοτούσε με νερό τα χωράφια από τα αρχαία χρόνια μέχρι τη δεκαετία του ΄70, όπως μου είπε ο καλός φίλος και κάτοικος της περιοχής Σπύρος Τουλαντάς. Συνοδοιπόρος στην έρευνα και καλός γνώστης, αφού από τα παιδικά του χρόνια το θρυλικό πηγάδι του ημίθεου αποτελούσε από τα πιο αγαπημένα μέρη της νεότητας του.

ΦΩΤΟ: Γεωδίφης 3

Λεζάντα: Το μπαζωμένο σήμερα, θρυλικό πηγάδι του Ηρακλή.

Τα ζώα πηγαίνανε για νερό στην Αβδελολίμνη του Σύμπετρου, ενώ με το νερό του πηγαδιού ποτίζονταν οι καλλιέργειες και τα χωράφια της γης του Ηρακλή και όλο το Παραδείσι, μου είπε ο Σπύρος. 

Έδινε νερό στους γαιοκτήμονες επί πληρωμή, καθώς το εκμεταλλευόταν ο Δήμος της Κω. Το βάθος του πηγαδιού ήταν τουλάχιστον 8μ, από ότι θυμάται. Σήμερα είναι μπαζωμένο και σε τίποτα δεν θυμίζει το ένδοξο παρελθόν του. Παλιά είχε βρεθεί και αρχαίος αμφορέας με κεραμικά δίπλα στο πηγάδι, αλλά δεν ξέρουμε που κατέληξαν, μου είπε. 

Γύρω από το πηγάδι υπάρχει αβράμιθας και μία συκιά, ενώ από κοντά περνάει το ομώνυμο ποτάμι, τα νερά του οποίου εκβάλλουν στον Όρμο της Κω.

Θυμάται ότι η εξαγωγή του νερού γινόταν αρτεσιανά και η παροχή της ήταν εξίσου μοναδική. Αρτεσιανά είναι τα υπόγεια εγκλωβισμένα νερά ανάμεσα σε δύο υδατοστεγή στρώματα, σχηματίζοντας υδροφορείς κάτω από το έδαφος.  Το νερό από ένα τέτοιο πηγάδι αναβλύζει όλη την διάρκεια της χρονιάς , ακόμη και το καλοκαίρι που οι βροχοπτώσεις είναι μηδενικές. Το  αρτεσιανό, που οφείλει την ονομασία στη περιοχή Αρτουά της Γαλλίας, είναι εξαιρετικής ποιότητας νερό διότι φιλτράρεται φυσικά από τα πετρώματα μέχρι να αποθηκευτεί στους υπόγειους υδροφορείς και αναβλύζει στην επιφάνεια χωρίς να έρθει σε επαφή με άλλα επιφανειακά νερά, ρύπους.

Η βλάστηση γύρω από το πηγάδι του Ηρακλή είναι απερίγραπτη μετά από αιώνες, γύρω του υπάρχουν αιωνόβια χαμαδόδεντρα που παράγουν εξαιρετικές ελιές χαμάδες. Πρόκειται για δέντρα που απαντούν μόνο στην Μικρά Ασία.

Ο άγνωστος ναός 

Το πηγάδι δυτικά των Ελληνικών με το αρτεσιανό νερό σε κατωφερική πλαγιά αποτέλεσε ίσως το σημαντικότερο λόγο για την ίδρυση και την σχέση του οικισμού με τον υδρογεωλόγο Ηρακλή και την δύναμη της καρδιάς του. Δεν είναι απίθανο κοντά ή γύρω του ίσως βρίσκεται ο γνωστός ναός που αναφέρεται σε αρχαία επιγραφή και ο οποίος ακόμη δεν έχει βρεθεί.

Στον οικισμό του Ηρακλή έχει βρεθεί σχεδόν ανέπαφος στύλος από λευκό μάρμαρο, με επιγραφή εγγεγραμμένη τρεις φορές σε τέσσερις όψεις, από τα τέλη 4ου αιώνα π.Χ., δημοσιευμένη από τους Paton-Hicks (1891) 36, R.Herzog, HGK (1928) 28, 10 και M.Segre, Iscr. of Cos (1993) ED 149. Η επιγραφή αναφέρει:

Δ̣ιομέδων ἀνέθηκε τὸ τ̣έμ̣ε̣νος τόδε

Ἡρα̣κλεῖ Δ̣ιομεδ̣οντείωι, ἀνέθηκε δὲ

καὶ τοὺς ξενῶνας τοὺς ἐν τῶι κάπωι

καὶ τὰ οἰκημάτια καὶ [Λίβυν] καὶ τὰ ἔγγονα αὐτοῦ

Την μία από τις 4 πλευρές της αρχαίας επιγραφής την κατέγραψε ο Paton: «Ανάλογη επιγραφή είναι η γνωστή διαθήκη του Επίκτητου, από τη Θήρα. Ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση δεν κατέχουμε την πρωτότυπη διαθήκη ή πράξη που εκτέλεσε ο Διομήδων. Τα αρχεία ήταν χαραγμένα σε ένα βωμό, και σε μια στήλη. Έχουμε εδώ, πιθανώς, μόνο το κάτω μισό της στήλης, και η επιγραφή στο βωμό ίσως ήταν πιο εκτεταμένη. Αναφέρεται στον Διομήδωνα σε τρίτο πρόσωπο, αλλά μπορεί να είναι ένα έγγραφο που συντάσσεται από τους εκτελεστές του που δίνει την ουσία της διαθήκης του. Φαίνεται να περιέχει συμπληρωματικές διατάξεις που προστέθηκαν λίγο αργότερα. Δεν υπάρχει τίποτα σε αυτή την επιγραφή που να υπονοεί ότι ο ίδιος ο Ηρακλής ήταν ο νυμφίος» αναφέρει σε κείμενο από πολλές σελίδες ο επιγραφολόγος.

Τα Ελληνικά του Αρακλή

Ο οικισμός του Ηρακλή περιλαμβάνει μία σπουδαία τοποθεσία της αρχαίας Κω, όπου ο χείμαρρος των Μπογαζιών και του Αρακλή εκβάλλουν στα Ελληνικά: «Δυτικά των Ελληνικών ρέει ο Αρακλής Ποταμός που διατηρεί το ελληνικότατο του όνομα με την δωρική προφορά. Εδώ βρέθηκαν από καλλιεργητές αρχαία με επιγραφές και πιθανολογείται ότι βρισκόταν ναός του Ηρακλή που λάτρευαν οι Κώοι. Στις 16 Αυγούστου [Πεταγείτιον] γινόταν 4ημερη γιορτή του. Άρχιζε με την τελετή θυσίας, στις 17 γινόταν η Αποπυρίς, στις 18 η Συναγωγή και στις 19 ο Γάμος. Ο ναός αυτός χτίστηκε από τον Κώο Διομέδοντα γύρω του υπήρχαν ξενώνες και τεμένη ,οικήματα. Υπάρχει στήλη από 160 στίχους στο κάστρο [μεταφέρθηκε το 1952] που μιλάει για αυτά, όμως δεν μπόρεσα να βρω τον ναό. Όλα τα υψώματα πάνω από την περιοχή έχουν αρχαία ερείπια ενώ οι εκκλησίες του Αη Γιώργη Καρυδιάς, Άγιος Ελευθέριος και Αξιστράτηγος είναι χτισμένα πάνω σε ερείπια. Δυτικά από το Παραδείσι υπάρχουν αρχαίοι τάφοι και διαμέσου αυτών διέρχεται οδός που οδηγεί από τα ανατολικά αρχαία οικήματα προς τα δυτικά διαμέσου του Γιαππυλί» γράφει ο  Ιάκωβος Ζαρράφτης για τον αρχαίο οικισμό που υπήρχε, αλλά δεν ανέφερε το πηγάδι.

Τα αρχαία ευρήματα του οικισμού του Ηρακλή [νεκροταφείο, αρχαϊκός ναός ίσως της Ίασης, κά]  υποδηλώνουν κατοίκηση τουλάχιστον από το 750 π.Χ. ενώ τα γεωμυθολογικά αγγίζουν ακόμη και τον 12ο αιώνα π.Χ. Τα ίχνη του πανάρχαιου οικιστικού κέντρου που ιδρύθηκε προς τιμή του μέγιστου των Ελλήνων ηρώων, χάνονται μετά τον Παμμέγιστο του 554 μ.Χ. 

Άξιο λόγου είναι και το ομώνυμο Ρήγμα του Ηρακλή που είχε ενεργοποιηθεί το 2017 και είχε προκαλέσει ζημιές σε σπίτια της περιοχής κατά την διάρκεια της σεισμικής ακολουθίας της Αρκονήσου.

«Ο παγκόσμιος γεωλόγος ,μηχανικός  και μεγάλος ταξιδιώτης Ηρακλής είναι ένα ιστορικό και όχι μυθικό πρόσωπο, ένας άγνωστος μεγάλος κατακτητής, ήρωας- ιδρυτής πόλεων, πρώτος συνδετικός κρίκος του κοινού πολιτισμικού υποστρώματος των Ευρωπαίων, του μυκηναϊκού και κατά συνέπεια του ελληνικού πολιτισμού. Και η μυθολογία είναι η ιστορία του απώτερου παρελθόντος των κατοίκων αυτού του τόπου, που πολύ αργότερα θα ονομαστεί Ελλάς» λέει ο Ηλίας Μαριολάκος, επίτιμος καθηγητής γεωμυθολογίας και γεωλογίας του ΕΚΠΑ.

Ο κόσμος του Ηρακλή

«Αλλά όπως έχουν τα πράγματα, συγχώρεσέ με Διογένη, που μιμούμαι τον Ηρακλή...» είχε πει ο Μέγας Αλέξανδρος.

Ο Ηρακλής στην Κω αντιμετώπισε αντιξοότητες, πολλά εμπόδια, αλλά με θάρρος, θέληση και αποφασιστικότητα μπόρεσε να τα ξεπεράσει. 

Οι Κώοι ακολούθησαν τον δρόμο του Γενάρχη τους. Από αυτόν έμαθαν ότι ηρωποιούνται μόνο εκείνοι που έχουν ζήσει με αρετή, οι αγωνιζόμενοι για το δίκιο τους και ότι όσοι ζουν πονηρά, με κακία τιμωρούνται σε αιώνια φωτιά.

ΦΩΤΟ: Γεωδίφης 4

Λεζάντα: Ναός Ηρακλέους Καλλίνικου στην Συνοικία του Λιμανιού της Κω, 2ος π.Χ.

Κάθε τι Δικό του μας υπενθυμίζει τον κόσμο του, το πέρασμα του, τους αγώνες και το πνεύμα του:

Ο Ηρακλής άφησε τη γη για να ζήσει αιώνια ανάμεσα στους θεούς και, μέσα από τις ιστορίες των περιπετειών του, να απολαύσει την αθανασία στους αιώνες. Η ζωή του δεν ήταν πάντα ευτυχισμένη, παρόλο που είχε θεό πατέρα, και οι καθημερινοί του αγώνες και οι σχέσεις δεν έγιναν ευκολότερες από τη δύναμή του. Παρόλο που ήταν σε θέση να επιτύχει σπουδαίες πράξεις, αυτό δεν τον έκανε αθάνατο. Έζησε με τις απογοητεύσεις και τις σκοτεινές στιγμές που αποτελούν μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας και της ιστορίας μας. 

Οι ιστορίες του Ηρακλή δείχνουν τον κόσμο μας όπως είναι: Ο καθένας έχει τέρατα, κακές στιγμές που πρέπει να κατακτήσει και φαινομενικά αδύνατα καθήκοντα με τα οποία αντιμετωπίζει και τραγωδίες που φαίνονται πολύ δύσκολες για να τις αντέξει. Στην αρχαία Κω οι νέοι κάθονταν και άκουγαν τους άθλους του από τους μεγαλύτερους, έτσι έχει γίνει από τότε, ακόμη και στη σύγχρονη εποχή μας. Κόμικς, βιβλία, τηλεοπτικές εκπομπές και ταινίες με τον Ηρακλή συνεχίζουν να είναι δημοφιλείς 34 αιώνες μετά. 

ΦΩΤΟ: Γεωδίφης 5

Λεζάντα: Σε αρχαίο νόμισμα της Κω, ο Ηρακλής με λεοντή στο κεφάλι.

Παραμένει ένας ήρωας με τον οποίο ο καθένας μπορεί να συσχετιστεί, ακριβώς επειδή η ζωή του απείχε τόσο πολύ από την τέλεια χωρίς προβλήματα ζωή και ο χαρακτήρας του ήταν λιγότερο από ιδανικός.

Όταν βρίσκεσαι αντιμέτωπος με κάποια δύσκολη κατάσταση στη ζωή, μπορεί να παρηγορηθείς στη σκέψη ότι, αν ο Ηρακλής μπόρεσε να αντέξει με τα βάσανά του, μπορείς να επιβιώσεις και εσύ με τα δικά σου.

Αυτόν τον ήρωα οι Κώοι λάτρεψαν και με τα διδάγματα του πορεύτηκαν, με πόνο και ιδρώτα, για εκατοντάδες χρόνια. Σε αυτή την τοποθεσία μαζί με τον Σπύρο ένιωσα την ανάσα του ημίθεου, τι σημαίνει να ενεργείς και να δίνεις λύσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας μιας ευρύτερης κοινότητας.

Το πηγάδι του Ηρακλή ήταν η μοίρα τους, ένας ήρωας, φορτωμένος με κόπους, αλλά ήταν και δική τους επιλογή. Επέλεξαν από νωρίς να υποβληθούν σε μία δύσκολη, συνεχή δοκιμασία. 

Είναι το παράδοξο της ζωής. Δεχόμαστε πρόθυμα ότι δεν έχουμε την δυνατότητα να επιλέξουμε, αυτό μας λέει το Πηγάδι του Υπερήρωα. Με την επιρροή από την προσωπικότητα του εξαίρετου χαρακτήρα του έσπασαν δεσμά και απελευθερώθηκαν οι Παραδεισιώτες από την άγνοια, την δεισιδαιμονία. Τότε γεννήθηκε ο Αρακλής, ο οικισμός, το ποτάμι, ο ναός, το Πηγάδι του Μέγα Ηρακλή.

Πηγές:

1.Σπύρος Τουλαντάς, κάτοικος του οικισμού του Ηρακλή

2.Κώια-Ιακ. Ζαρράφτης

3.Δάμος ο Κώιων

https://geogeodifhs.blogspot.com/2021/09/blog-post_9.html

4«Του Αρακλή»

https://geogeodifhs.blogspot.com/2021/06/blog-post_18.html

5.https://inscriptions.packhum.org/text/349598?hs=204-217

https://inscriptions.packhum.org/search?patt=%CE%B7%CF%81%CE%B1%CE%BA

https://inscriptions.packhum.org/text/349918?hs=100-108%2C997-1004%2C1269-1276%2C1415-1422%2C1848-1857%2C3083-3090%2C4636-4643%2C4840-4847%2C5622-5629%2C6473-6480%2C7636-7646

https://inscriptions.packhum.org/text/185724

Μια εντελώς διαφορετική ρύθμιση σε σχέση με τα όσα είχαν διαρρεύσει το προηγούμενο διάστημα για την εκτός σχεδίου δόμηση αναμένεται να φέρει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Όπως τονίζουν στον «Ελεύθερο Τύπο» υψηλόβαθμα στελέχη του ΥΠΕΝ, η νέα ρύθμιση δεν θα έρθει πριν καθαρογραφεί η τελευταία απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, καθώς με τα όσα αναλυτικά θα αναφέρονται θα σχεδιαστεί από την αρχή ώστε να μην υπάρξουν και στο μέλλον ανάλογες εμπλοκές. Στα χέρια του υπουργείου αναμένεται η απόφαση να φτάσει εντός του μήνα – το αργότερο έως τον Ιούνιο.

Σκοπός του ΥΠΕΝ, όπως τονίζουν οι ίδιες πηγές, είναι η μεταβατική ρύθμιση, η οποία θα έχει ισχύ μέχρι να ολοκληρωθούν τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια σε όλη τη χώρα στα επόμενα περίπου δύο χρόνια, να επαναφέρει σε ρυθμούς κανονικότητας την αγορά, να βγάλει από την «ομηρία» χιλιάδες ιδιοκτήτες οικοπέδων σε περιοχές εκτός σχεδίου δόμησης, αλλά κυρίως να είναι απόλυτα σύμφωνη με το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Παράλληλα, η μεταβατική ρύθμιση που θα έρθει θα είναι και η τελευταία μέχρι την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού, δηλαδή των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, τα οποία βρίσκονται σε εξέλιξη χρηματοδοτούμενα με περισσότερα από 400 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί στα τέλη του 2025.

Ο αναβρασμός που υπάρχει το τελευταίο τουλάχιστον έναν χρόνο για την εκτός σχεδίου δόμηση έχει «δέσει» σε χιλιάδες ιδιοκτήτες τα χέρια, με τον τεχνικό κόσμο να εκτιμά πως, εφόσον στα επόμενα χρόνια θα ξεκαθαρίσει το τοπίο με τα ΤΠΣ, η όποια ρύθμιση έρθει τώρα δεν θα ευνοήσει την υπάρχουσα κατάσταση.

Σύμφωνα με τα όσα εξήγησε στον «Ελεύθερο Τύπο» ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας Γιώργος Στασινός, «πρέπει να διατηρηθεί το δικαίωμα δόμησης στις εκτός σχεδίου περιοχές, όπως ισχύει εδώ και δεκαετίες, μέχρι να ολοκληρωθεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός για να μη χάσουν οι πολίτες την περιουσία τους».

Άλλωστε, όπως επεσήμανε, όταν ολοκληρωθούν τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, θα υπάρχει ασφάλεια δικαίου. «Σε 3 με 4 χρόνια θα έχουν εκδοθεί τα Προεδρικά Διατάγματα προκειμένου να εκδίδονται με ασφάλεια δικαίου, πλέον, οι οικοδομικές άδειες, αφού θα έχει ολοκληρωθεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός σε όλη τη χώρα», είπε.

Η απόφαση

Το θέμα είχε αρχικά δημιουργηθεί τον Φεβρουάριο του 2023, μετά την έκδοση της 176/2023 απόφασης της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, που ακύρωσε την οικοδομική άδεια σε μεγαλύτερο των 4 στρεμμάτων εκτός σχεδίου σε γήπεδο στην Πάτμο δημιουργώντας νομολογία, η οποία επί της ουσίας έβαζε τέλος στην εκτός σχεδίου δόμηση.

Μετά τη δημοσιοποίηση της απόφασης και των άμεσων συνεπειών της και δεδομένου ότι τα πολεοδομικά γραφεία της χώρας σταμάτησαν να εκδίδουν οικοδομικές άδειες σε γήπεδα εκτός σχεδίου που στερούνται προσώπου 25 μέτρα σε κοινόχρηστο δρόμο, τα ερωτήματα από τους μηχανικούς και τις πολεοδομίες προς το αρμόδιο υπουργείο ήταν πολλά και σε καθημερινή βάση, ζητώντας μάλιστα έγγραφες οδηγίες για το τι ισχύει και τι όχι για τις νέες αλλά και παλιές οικοδομικές άδειες, μετά την απόφαση του ΣτΕ.

Αποτέλεσμα αυτού, οι Υπηρεσίες Δόμησης να «παγώσουν» σε όλες τις οικοδομικές άδειες την εκτός σχεδίου δόμηση. Ακολούθησαν και άλλες παρόμοιες αποφάσεις του ΣτΕ και προσπάθειες του υπουργείου Περιβάλλοντος να έρθουν ρυθμίσεις για να ξεμπλοκάρει το ζήτημα, ωστόσο στο παρά πέντε της κατάθεσής τους έμπαιναν στο πάγο.

Η τελευταία μάλιστα σχετική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας έβαλε φρένο στην πρόθεση της κυβέρνησης να νομοθετήσει, δίνοντας το περιθώριο, υπό προϋποθέσεις, σε ορισμένους ιδιοκτήτες οικοπέδων εκτός σχεδίου να οικοδομήσουν.

Έτσι, η μεταβατική διάταξη που είχε διαρρεύσει τον Φεβρουάριο δεν συμπεριλήφθηκε, όπως αρχικά σχεδιαζόταν, στο πολυνομοσχέδιο του ΥΠΕΝ που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και λίγο πριν το Πάσχα ψηφίστηκε.

Υπενθυμίζεται ότι με την τελευταία απόφαση του ΣτΕ, που πάγωσε τη ρύθμιση για την εκτός σχεδίου δόμηση, διευρύνεται η απαίτηση της δόμησης σε οικόπεδο με πρόσωπο σε πολεοδομικά αναγνωρισμένο δρόμο και για τα οικόπεδα που βρίσκονται εντός ζώνης οικισμού σε εκτός σχεδίου γήπεδα.

Όπως επισημαίνει μεταξύ άλλων η απόφαση του πενταμελούς Ε’ Τμήματος του ΣτΕ με πρόεδρο τον κ. Ντουχάνη και εισηγήτρια την κ. Θεοδωρικάκου, «αν και το συγκεκριμένο ακίνητο που βρίσκεται εντός ζώνης οικισμού στη Ρόδο προσομοιάζει με τα εντός οικισμού οικόπεδα λόγω της εγγύτητάς του σ’ αυτόν, δεν διαθέτει πρόσωπο σε κοινόχρηστη δημόσια οδό, η ζώνη των 500 μέτρων από τα όρια οικισμού είναι έκταση εκτός σχεδίου πόλης, ενώ σε κάθε περίπτωση και τα εντός σχεδίου ή τα εξομοιούμενα με αυτά εντός οικισμού ακίνητα απαιτείται να έχουν πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο προκειμένου να είναι οικοδομήσιμα».

Τι προέβλεπαν οι πρώτες διαρροές

Ειδικότερα, η μεταβατική ρύθμιση που έχει δει το φως της δημοσιότητας προέβλεπε για τα άρτια εκτός σχεδίου οικόπεδα ότι:

– Μπορούν να δομούνται εκείνα που δημιουργήθηκαν πριν τις 31 Μαΐου 1985 ή από την 31η Μαΐου 1985 έως και την 31η Δεκεμβρίου 2003 και έχουν πρόσωπο τουλάχιστον 25 μέτρων σε οδό η οποία διακρίνεται σε αεροφωτογραφίες προ της 27ης Ιουλίου 1977, έχει πλάτος τουλάχιστον 3,5 μέτρων και είτε συνδέεται με διεθνή, εθνική, επαρχιακή, δημοτική ή κοινοτική οδό είτε στη διάνοιξή της ή στη συντήρησή της έχει εμπλακεί το Δημόσιο.

– Δόμηση κατοικίας σε οικόπεδα και των δύο κατηγοριών (προ του 1985 και έως το 2003) θα επιτρέπεται εάν στην περιοχή όπου βρίσκονται υφίστανται τουλάχιστον δύο παλαιότερες κατοικίες, χτισμένες εντός ζώνης 50 μέτρων από τον άξονα της οδού.

– Νέες κατοικίες θα επιτρέπονται σε οικόπεδα που βρίσκονται σε απόσταση έως και δύο χιλιομέτρων από τα υφιστάμενα κτίρια της περιοχής, τα οποία για να θεωρηθούν ως σημείο αναφοράς θα πρέπει να είναι νομίμως υφιστάμενα. Δηλαδή, είτε να είχαν ανεγερθεί πριν την 28η Ιουλίου 2011, να εμφανίζονται σε αεροφωτογραφίες του 2011 και εάν ήταν αυθαίρετα να έχουν νομιμοποιηθεί είτε να χτίστηκαν μετά την 28η Ιουλίου 2011 με οικοδομική άδεια. Οποιοδήποτε άλλο αγροτεμάχιο βρίσκεται πέρα από τα δύο χιλιόμετρα, ακόμη και αν πληροί όλες οι υπόλοιπες προϋποθέσεις (αρτιότητας ή σύνδεσης με αναγνωρισμένη οδό), δεν θα μπορεί να δομηθεί.

Ρεπορτάζ: Μαρίνα Ξυπνητού

Κερδίζοντας τον Πανιώνιο Λέρου στο κλειστό γυμναστήριο της Μερικιάς 53-62 στην παράταση, οι αθλητές μας εξασφάλισαν την πρωτιά ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα του αγώνα με τον Ξάνθο στην Πάτμο.

Ο αγώνας ήταν αμφίρροπος σε όλη τη διάρκεια του και παρότι δύό φορές η ομάδα μας ξέφυγε με διψήφια διαφορά (12-25 & 19-32), το παιχνίδι οδηγήθηκε στην παράταση με buzzer beater 3 πόντων από τον Κύρνα του Πανιώνιου Λέρου.

Στο 1.7" πριν τη λήξη ο Χατζηστέργος Μάξιμος αστόχησε σε ελεύθερο σουτ δύο πόντων για να λήξει το  παιχνίδι 50-50. 

Στην παράταση η ομάδα μας, με καθοριστικά καλάθια των Χατζημάρκου και Μερολάρι, επικράτησε  3-12, διαμορφώνοντας το τελικό αποτέλεσμα (53-62).

Τα δεκάλεπτα ήταν: 10-14, 19-28(ημ.), 42-42, 50-50(κ.α.), 53-62

ΠΑΝΙΩΝΙΟΣ ΛΕΡΟΥ (Χατζηδάκης): 

Μούτος Ν., Βιτώρος 9, Ορφανός 11, Μούτος Γ., Κύρνας 13(1), Βαρνάς 2, Μπουλαφέντης 2, Χαρινός 1, Μαυρομάτης 15(3).

ΕΣΠΕΡΟΣ ΚΩ (Χατζηστέργος): 

Δρίβας, Χατζηστέργος Μ. 15(1), Σαμαράς 2, Ξυπολυτάς 4, Χατζηστέργος Θ. 9(1), Χατζημιχαήλ, Μερολάρι 8, Σιούτας, Τσιάπος, Βασιλειάδης 13(1), Σταυρόπουλος, Χατζημάρκος 11(2).

• Ηλεκτροκίνητα και υβριδικά αυτοκίνητα απαγορεύεται να ταξιδεύουν ασυνόδευτα στα πλοία
• Με φόρτιση έως 40% μπαίνουν στα πλοία τα ηλεκτροκίνητα Ι.Χ. - Στα οχήματα με αέρια καύσιμα, η μπουκάλα αερίου πρέπει να είναι γεμάτη έως 50%
• H απουσία επαρκούς δικτύου φόρτισης στα ελληνικά νησιά αλλά και στα λιμάνια, για τη φόρτιση κατά την επιστροφή, καθιστά προβληματικό τον εφοδιασμό των οχημάτων αυτών για τους ταξιδιώτες

Σε άσκηση με αυξημένο βαθμό δυσκολίας για τους ιδιοκτήτες  ηλεκτροκίνητων,  υβριδικών ή άλλων οχημάτων εναλλακτικών καυσίμων, όπως το συμπιεσμένο

φυσικό αέριο και το υγραέριο, αποδεικνύεται η μεταφορά τους προς και από τη νησιωτική χώρα με πλοία της ακτοπλοΐας. Εν ολίγοις, ηλεκτροκίνητα και υβριδικά αυτοκίνητα δεν μπορούν να ταξιδέψουν με ποσοστό φόρτισης άνω του 40% και ποτέ ασυνόδευτα, ενώ όσα καταναλώνουν αέρια καύσιμα δεν μπορούν να έχουν τις δεξαμενές τους γεμάτες πέραν του 50%. Ωστόσο, η απουσία επαρκούς δικτύου φόρτισης στα ελληνικά νησιά αλλά και στα λιμάνια, για τη φόρτιση κατά την επιστροφή, καθιστά προβληματικό τον εφοδιασμό των οχημάτων αυτών για τους ταξιδιώτες, αναφέρει ο Ηλίας Μπέλλος στην «Κ».

Οι λόγοι ασφαλείας

O ανησυχητικός αριθμός ατυχημάτων που έχει παρατηρηθεί παγκοσμίως με τέτοια οχήματα κατά τη θαλάσσια μεταφορά τους, όπως ανάφλεξη των μπαταριών ή και μικρές εκρήξεις, έχει οδηγήσει τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) αλλά και ενώσεις ασφαλιστικών εταιρειών (International Union of Marine Insurance – IUMI) στην επιβολή συγκεκριμένων περιορισμών, όρων και προϋποθέσεων προκειμένου να μειωθεί κατά το δυνατόν ο σχετικός κίνδυνος. Ναυτικά ατυχήματα, όπως η πυρκαγιά πέρυσι στο οχηματαγωγό «Fremantle Highway», αναφέρονται συχνά ως αιτία των αυστηρότατων κανονισμών.

Οι κανονισμοί στην Ελλάδα έχουν συμμορφωθεί με τις παραπάνω οδηγίες και πριν από λίγο καιρό το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες (14/11/2023 και 16/4/2024) προς τις ακτοπλοϊκές εταιρείες για τη μεταφορά οχημάτων εναλλακτικών καυσίμων (AFVs) με τα πλοία της ακτοπλοΐας. Ως AFVs ορίζονται τα αμιγώς ηλεκτρικά και επαναφορτιζόμενα υβριδικά οχήματα που φέρουν συσσωρευτές (μπαταρίες) και τα οχήματα που χρησιμοποιούν υγροποιημένα και συμπιεσμένα αέρια καύσιμα.

«Οι κατευθυντήριες οδηγίες βασίστηκαν σε μελέτη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) και τη μέχρι τώρα διεθνή εμπειρία, καθώς το ζήτημα μεταφοράς AFVs με πλοία έχει απασχολήσει σχετικά πρόσφατα τη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα», αναφέρει το υπουργείο.

Έλεγχος θερμοκρασίας

Έτσι, στα αμιγώς ηλεκτρικά ή επαναφορτιζόμενα υβριδικά οχήματα πρέπει να γίνεται έλεγχος της θερμοκρασίας των συσσωρευτών, ενώ το επίπεδο φόρτισης θα πρέπει να είναι έως 40% της συνολικής χωρητικότητας αυτών. Στα δε οχήματα λοιπών εναλλακτικών καυσίμων, όπως υγραέριο ή φυσικό αέριο, οι δεξαμενές τους να μην περιέχουν καύσιμο άνω του 50% της συνολικής χωρητικότητάς τους. Επισημαίνεται ότι υπάρχει υποχρέωση από τους επιβάτες – οδηγούς να ενημερώνουν άμεσα το πλήρωμα του πλοίου σε περίπτωση λήψης οποιασδήποτε ένδειξης συναγερμού από το όχημά τους.

Επιπλέον, δεν επιτρέπεται να γίνεται φόρτωση των οχημάτων AFVs που έχουν βλάβη στο σύστημα τροφοδοσίας τους και στις δεξαμενές ή στους συσσωρευτές τους (στην περίπτωση που αυτά δεν έχουν αφαιρεθεί). Η ευθύνη για τη διασφάλιση ότι στο όχημα δεν υφίσταται βλάβη ή ζημιά στο σύστημα τροφοδοσίας, στις δεξαμενές ή στους συσσωρευτές του βαρύνει αποκλειστικά τους κατόχους των οχημάτων αυτών και η ακτοπλοϊκή εταιρεία δύναται να το εξασφαλίσει με όποιο τρόπο αυτή ορίσει, αναφέρουν οι οδηγίες του υπουργείου Ναυτιλίας.

Αυτονόητα ίσως, δεν επιτρέπεται η φόρτιση ηλεκτρικών και επαναφορτιζόμενων υβριδικών οχημάτων επί του πλοίου, ενώ θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι τα ηλεκτρικά και επαναφορτιζόμενα υβριδικά οχήματα δεν θα είναι συνδεδεμένα με κάποια πηγή ηλεκτρικού ρεύματος επί του πλοίου. «Πρωταρχικό μέλημα του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και του Λιμενικού Σώματος είναι η ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα. Οι οδηγίες που έχουν δοθεί για την ασφαλή μεταφορά των AFVs στα ακτοπλοϊκά πλοία υπηρετούν αυτό τον σκοπό, χωρίς όμως να εμποδίζουν την ελεύθερη μετακίνηση των “πράσινων Ι.Χ.” στα νησιά μας. Ζητούμε από τους οδηγούς των AFVs να ακολουθήσουν τις οδηγίες καθώς και την κατανόησή τους, προκειμένου να χαρούμε όλοι μας καλά ταξίδια στις θάλασσές μας», αναφέρει χαρακτηριστικά ανακοίνωση του υπουργείου Ναυτιλίας και του Λιμενικού Σώματος.

Το χαμένο στοίχημα του 1,5 °C και ο «κλιματικός όλεθρος»

Επιστήμονες προβλέπουν ένα δυστοπικό μέλλον, με λιμούς, συγκρούσεις και μαζική μετανάστευση, που θα ωθείται από καύσωνες, πυρκαγιές, πλημμύρες και καταιγίδες με ένταση και συχνότητα χωρίς προηγούμενο

Εκατοντάδες από τους κορυφαίους κλιματολόγους διεθνώς αναμένουν ότι οι θερμοκρασίες παγκοσμίως θα αυξηθούν τουλάχιστον κατά 2,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα αυτόν τον αιώνα, ξεπερνώντας τους διεθνώς συμφωνημένους στόχους, προκαλώντας καταστροφικές συνέπειες για την ανθρωπότητα και τον πλανήτη, όπως καταδεικνύει έρευνα του Guardian και αναφέρει ρεπορτάζ της «Καθημερινής».

Σχεδόν το 80% των ερωτηθέντων, όλοι μέλη της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), προβλέπουν πως η μέση θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά τουλάχιστον 2,5C βαθμούς Κελσίου, ενώ σχεδόν οι μισοί ανεβάζουν το νούμερο αυτό στους 3 βαθμούς Κελσίου. Μόνο το 6% εξακολουθεί να θεωρεί πως θα τηρηθεί το διεθνώς συμφωνημένο όριο του 1,5°C.

Πολλοί από τους επιστήμονες προβλέπουν ένα μάλλον δυστοπικό μέλλον, με λιμούς, συγκρούσεις και μαζική μετανάστευση, που θα ωθείται από καύσωνες, πυρκαγιές, πλημμύρες και καταιγίδες με ένταση και συχνότητα πολύ μεγαλύτερη από αυτές που έχουμε συνηθίσει. 

Πολλοί εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι αισθάνονται «απελπισμένοι», «εξοργισμένοι» και «φοβισμένοι» από την αποτυχία των κυβερνήσεων να λάβουν μέτρα, παρά τα σαφή επιστημονικά στοιχεία που τους παρέχονται.

 «Νομίζω ότι οδεύουμε προς μεγάλη κοινωνική αναστάτωση μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια», εκτιμά η Γκρέτα Πεκλ, από το Πανεπιστήμιο της Τασμανίας. «Οι τοπικές αρχές θα είναι αδύνατο να ανταποκριθούν στην αλληλουχία ακραίων γεγονότων, η παραγωγή τροφίμων θα διαταραχθεί. Νιώθω βαθύτατη απόγνωση για το μέλλον».

Ο Guardian επικοινώνησε με κάθε έναν από τους επικεφαλής συγγραφείς και τους ελεγκτές των εκθέσεων της IPCC από το 2018. Απάντησαν 380 από τους 843 και πολλοί από τους πιο σωστά ενημερωμένους επιστήμονες του πλανήτη προβλέπουν έναν «κλιματικό όλεθρο» μέσα στις επόμενες δεκαετίες. 

Ωστόσο επιμένουν πως ο αγώνας για το κλίμα πρέπει να συνεχιστεί, όσο ψηλά και αν ανέβει η παγκόσμια θερμοκρασία, διότι κάθε κλάσμα του βαθμού που θα αποφευχθεί θα μειώσει τα ανθρώπινα δεινά.

«Η κλιματική αλλαγή δεν θα γίνει ξαφνικά επικίνδυνη στον 1,5 βαθμό Κελσίου, είναι ήδη επικίνδυνη. Και δεν θα «τελειώσει το παιχνίδι» αν ξεπεράσουμε τους 2°C, κάτι που μπορεί κάλλιστα να συμβεί», εξηγεί ο Πίτερ Κοξ, από το Πανεπιστήμιο του Exeter, στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η κλιματική κρίση προκαλεί ήδη μεγάλες ζημιές σε όλο τον κόσμο επηρεάζοντας αμέτρητες ζωές, παρότι η θερμοκρασία έχει αυξηθεί «μόνο» 1,2 βαθμούς Κελσίου κατά μέσο όρο. «Αυτή είναι μόνο η αρχή, προσδεθείτε», σχολιάζει ο Τζέσε Κίναν, από το Πανεπιστήμιο Tulane των ΗΠΑ.

Η Νάταλι Χίλμι, από το Επιστημονικό Κέντρο του Μονακό, αναμένει αύξηση της θερμοκρασίας κατά 3 βαθμούς Κελσίου. «Δεν μπορούμε να μείνουμε κάτω από τον ενάμιση βαθμό», εκτιμά. 

Εμπειρογνώμονες τονίζουν ότι είναι απολύτως απαραίτητες οι προετοιμασίες μεγάλης κλίμακας για την προστασία των ανθρώπων από τις χειρότερες των επερχόμενων κλιματικών καταστροφών. Η Λετίσιο Κοτρίμ ντα Κόνα, από το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Ρίο ντε Τζανέιρο, δηλώνει ότι φοβάται για το κόστος σε ανθρώπινες ζωές.

Ο στόχος του 1,5°C επιλέχθηκε για να αποτραπούν τα χειρότερα της κλιματικής κρίσης και θεωρείται σημαντικός οδηγός για τις διεθνείς διαπραγματεύσεις. Ομως με βάση τις τρέχουσες πολιτικές, ο πλανήτης οδεύει προς μία αύξηση κατά 2,7°C.

Οι εμπειρογνώμονες που απάντησαν στην έρευνα του Guardian, θεωρούν ως αίτια της αποτυχίας την έλλειψη πολιτικής βούλησης, ενώ το 60% κατηγόρησε επίσης τα κατεστημένα εταιρικά συμφέροντα, όπως η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων.

Τι δείχνουν τα στοιχεία του συστήματος Air data Tracker του Insete

Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, η Τσεχία, η Τουρκία, η Πολωνία και η Ελβετία είναι οι χώρες προέλευσης από τις οποίες το σύστημα Air data Tracker του Insete καταγράφει τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στις προγραμματισμένες αεροπορικές θέσεις με προορισμό τη χώρα μας.

Οι χώρες αυτές ανήκουν στην πρώτη δεκαπεντάδα των κρατών από τα οποία υποδεχόμαστε κάθε χρόνο τους περισσότερους τουρίστες. Όμως «κατεβαίνοντας» πιο κάτω στην σχετική κατάταξη, βλέπουμε και άλλα εντυπωσιακά ποσοστά ανόδου.

Η Κίνα, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο

Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν οι Κίνα με άνοδο 276,8% στις προγραμματισμένες θέσεις προς την χώρα μας (από 19.197 το 2023 σε 72.328 το 2024) σαν αποτέλεσμα και των νέων αεροπορικών συνδέσεων τόσο της Air China όσο και της Juneyao Air η οποία μάλιστα συνεργάζεται με την Aegean με κοινό κωδικό. Επίσης εντυπωσιακή είναι η άνοδος και των προγραμματισμένων πτήσεων από το Μπαχρέιν (70,3%) με τις προγραμματισμένες αφίξεις από την εν λόγω χώρα να ανέρχονται στις 63.668 από 37.376 ένα χρόνο πριν.

Τους περισσότερους τουρίστες αναμένουμε μέσω των αεροπορικών συνδέσεων αναμένουμε και φέτος από το Ην. Βασίλειο (5.484.349) με άνοδο 5,70%.

Ακολουθούν η Γερμανία (4.612.327, άνοδος 11,00%) η Ιταλία (2.419.035, 10,90%) η Γαλλία (1.783.934, 9,20%) με την Ολλανδία να συμπληρώνει την πρώτη πεντάδα (1.153.312, 5,20%). 

Από τις υπόλοιπες χώρες ξεχωρίζει η άνοδος των προγραμματισμένων θέσεων από τις ΗΠΑ (στις 599.120 θέσεις, με ‘άνοδο 25,30%), από την Τσεχία (655.245, 51,50%) αλλά και πτώση από το Ισραήλ λόγω των γνωστών εξελίξεων, με τον αριθμό των προγραμματισμένων θέσεων να πέφτουν κατά από το 1 εκατ. στις 893.212 θέσεις μία μείωση κατά 21,60%, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Λάμπρου Καραγεώργου στον Ο.Τ.

Τα κερδισμένα αεροδρόμια

Από την άλλη πλευρά, των ελληνικών αεροδρομίων αυτά που φαίνεται να είναι τα πιο κερδισμένα με βάση το ποσοστό αύξησης των αφίξεων είναι της Καλαμάτας., Αθήνας Ζακύνθου, Κέρκυρας και Χανίων, όταν εξετάζουμε τα 15 αεροδρόμια με τις περισσότερες αναμενόμενες αφίξεις. Ωστόσο υπάρχουν και αεροδρόμια, εκτός της πρώτης 15αδας, που καταγράφουν πολύ υψηλότερη ποσοστιαία άνοδο στις προγραμματισμένες πτήσεις, όπως του Αράξου (+31,3%) στις 66.865 προγραμματισμένες πτήσεις και της Μυτιλήνης (+29,4%) στις 60.139 προγραμματισμένες θέσεις.

Το αεροδρόμιο που καταγράφει τις περισσότερες προγραμματισμένες θέσεις είναι της Αθήνας με 9.240.017 θέσεις και άνοδο 13,80%. Ακολουθεί το Ηράκλειο με 3.743.165 (+8,60%), της Ρόδου με 2.878.009 θέσεις (+9,10%) η Κέρκυρα με 2.189.010 θέσεις (+11,60%) και την πρώτη πεντάδα συμπληρώνει η Θεσσαλονίκη με 2.021.347 θέσεις (-3,00%). 

Εκτός από την Θεσσαλονίκη μείωση καταγράφει ο αριθμός των προγραμματισμένων θέσεων και στα αεροδρόμια της Σαντορίνης (857.329, -1,80%), της Μυκόνου (644.90, -10,10%) της Κεφαλονιάς (408.347, -1,50%) και του Άκτιου (368.529, -6,30%)

Μέχρι το τέλος της προηγούμενης εβδομάδας ο συνολικός αριθμός των προγραμματισμένων αεροπορικών θέσεων σύμφωνα με το σύστημα Air data Tracker του Insete, για την θερινή περίοδο (τελευταία εβδομάδα Μαρτίου μέχρι τέλος Οκτωβρίου) ανέρχεται σε 27.025.200 καταγράφοντας μία άνοδο κατά 8,4% σε σύγκριση με πέρυσι την ίδια περίοδο. Επισημαίνεται ότι οι προγραμματισμένες θέσεις επιβεβαιώνονται σε ποσοστό 80% περίπου

Τα παραπάνω στοιχεία του Insete παραπέμπουν σε νέο ρεκόρ διεθνών αφίξεων και εισπράξεων. Ερωτηματικό ακόμη αποτελούν οι οδικές αφίξεις καθώς δεν υπάρχει η δυνατότητα μιας πρώτης εκτίμησης όπως συμβαίνει με τις αεροπορικές θέσεις που δεσμεύονται. Δεδομένου ότι οι οδικές αφίξεις φτάνουν 10,4 εκατ. (2023) μια μικρή άνοδος αυτών στη φετινή θερινή σεζόν και με δεδομένο ότι θα επιβεβαιωθούν εν πολλοίς οι αεροπορικές αφίξεις τότε η επίτευξη νέου ρεκόρ αφίξεων θεωρείται δεδομένη. Μέχρι αρχές Ιουνίου εκτιμάται ότι θα ξεκαθαρίσει και το τοπίο αναφορικά με τις οδικές αφίξεις και θα γίνει πιο σίγουρη η συνολική εκτίμηση για το έτος.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό της φετινής θερινής σεζόν που αρχίζει να καταγράφεται, όπως λένε οι ξενοδόχοι μεταξύ τους, είναι η περαιτέρω διάχυση της τουριστικής κίνησης σε «στεριανούς» προορισμούς καθώς τα νησιά είναι fully booked για την καλοκαιρινή περίοδο. Αυτό αποτυπώνεται ως ένα βαθμό και στις προγραμματισμένες πτήσεις προς τα ελληνικά αεροδρόμια, καθώς βλέπουμε σημαντική άνοδο όπως της Καλαμάτας (+25,80%)

Υπενθυμίζεται ότι το 2023 οι τουριστικές αφίξεις λαμβάνοντας υπόψη και την κρουαζιέρα ανήλθαν σε 36,1 εκατ. το 2023, αυξημένες κατά +6,1% έναντι του 2019 (34,0 εκατ.) και κατά +20,8% έναντι του 2022 (29,9 εκατ.).

Σύμφωνα με τον ορισμό του Ινστιτούτου Ψηφιακού Μάρκετινγκ, «ως influencer,  στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μπορεί να χαρακτηριστεί εκείνος που έχει εδραιώσει την αξιοπιστία του σε έναν συγκεκριμένο κλάδο, έχει πρόσβαση σε ένα τεράστιο κοινό και μπορεί να πείσει άλλους ανθρώπους να ενεργήσουν με βάση τις συστάσεις του».

Εμπειρικά, πιστεύει πράγματι κανείς πως οι επονομαζόμενοι influencers, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης -άνθρωποι με χιλιάδες followers που συχνά περιορίζονται στην επ’ αμοιβή προώθηση εμπορικών ειδών- υπερασπίζονται καλύτερα τον πολυχρησιμοποιημένο ξενικό όρο από ένα έκθεμα όπως η MonaLisa και πολύ περισσότερα από ένα ολόκληρο κραταιό μουσειακό φορέα;

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Μαρίας Καρακλιούμη, η οποία διενεργήθηκε από 27 Απριλίου έως 18 Μαΐου του 2023, σε δείγμα 490 ατόμων και η οποία παρουσιάζεται στο βιβλίο «μουσεία INFLUENCERS», 6 στους 10 ερωτηθέντες δήλωσαν πως αποδέχονται τον χαρακτηρισμό influencer για τα μουσεία, αποδεχόμενοι προφανώς την επιδραστικότητά τους. Αν σκεφτεί κανείς πως νέα έκθεση, του Οκτωβρίου του 2023, της MorningConsult, την οποία παρουσίασε το CNBC, δείχνει επίσης πως περίπου 6 στους 10 ανθρώπους της Γενιάς «Ζ» (GenZers), θα ήθελαν να κάνουν καριέρα ως influencers, αυτό σημαίνει – με έναν τρόπο- πως τα μουσεία, ένας τόσο παλιός θεσμός, κατόρθωσε να γίνει αυτό που σχεδόν κάθε πολίτης ονειρεύεται σήμερα για τον εαυτό του. Τα μουσεία μοιάζουν να είναι πιο «σημερινά» από ποτέ…

Μουσεία INFLUENCERS

Ποιο μουσείο έκανε λογαριασμό στο OnlyFans και γιατί; Ποιο φαγητό και ποιο γλυκό έχουν τα δικά τους μουσεία; Ποια μουσεία έγιναν εμβολιαστικά κέντρα; Ποιο μουσείο άλλαξε τη φυσιογνωμία μιας ολόκληρης πόλης; Τι κάνουν τα μουσεία στην εποχή του metoo, του BlackLivesMatter και της κλιματικής κρίσης;

Αυτά είναι ορισμένα μόνο από τα ερωτήματα που απαντώνται στο νέο μου βιβλίο «μουσεία INFLUENCERS» (εκδόσεις Ι. ΣΙΔΕΡΗΣ). Και αν ο τίτλος –ίσως και το κάπως «προκλητικό» εξώφυλλο- παραξενεύουν ορισμένους, τα ίδια τα μουσεία διηγούνται πειστικά με τις επιλογές τους, τον τρόπο με τον οποίο επιτυγχάνουν τις τελευταίες δεκαετίες να επηρεάζουν ανθρώπους και αντιλήψεις.

Οι σύγχρονοι συμπεριληπτικοί μουσειακοί φορείς, δεν επιχειρούν μονάχα να συσφίξουν τη σχέση τους με την κοινωνία, αξιοποιώντας τα νέα μέσα ως μοχλό εξωστρέφειας ή ακόμα και ανάπτυξης νέων  μουσειολογικών προσεγγίσεων (ΑΙ, εφαρμογές επαυξημένης και εικονικής πραγματικότητας κλπ). Περισσότερο από αυτό, τα μουσεία επιδιώκουν -όλο και πιο συχνά- την ουσιαστικότερη παρέμβασή τους στα κοινά και την διείσδυσή τους στον πυρήνα των κοινωνικών ζυμώσεων. Παράγουν πολιτική, επανεξετάζουν στάσεις και αντιλήψεις ζωής, επιχειρούν να εκριζώσουν παρωχημένες πεποιθήσεις και να καταπολεμήσουν ρατσιστικές ή σεξιστικές διακρίσεις, προωθούν συμπεριληπτικές θέσεις και υπερασπίζονται ευάλωτες ομάδες.

Μέσα από απλά καθημερινά παραδείγματα, σύγχρονες πρωτότυπες έρευνες και ακριβή τεκμηρίωση, στο νέο μου βιβλίο εξετάζω τον κοινωνικό αντίκτυπο των μουσείων και την επιδραστικότητά τους σε κρίσιμα ζητήματα όπως: ο ρατσισμός, ο σεξισμός και η θέση της γυναίκας, η συμπερίληψη ΑΜΕΑ, ΛΟΑΤΚΙ+, η κοινωνική ενσωμάτωση προσφύγων, αστέγων, φυλακισμένων, η υγεία, η κλιματική κρίση, η εκπαίδευση και ο τουρισμός.

18 Μαΐου: Διεθνής Ημέρα Μουσείων

Το 1977 το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM), στην προσπάθειά του να αναδείξει τον ρόλο των μουσείων στη σύγχρονη κοινωνία, καθιερώνει τη 18η Μαΐου ως Διεθνή Ημέρα Μουσείων. Ζητούμενο αυτής της επετείου ήταν να γίνουν τα μουσεία φορείς πολιτισμικών ανταλλαγών «με σκοπό την ενίσχυση της μόρφωσης, την προώθηση της αμοιβαίας κατανόησης, την ειρήνη και τη συνεργασία μεταξύ των λαών».

Η φετινή επέτειος, το 2024, έχει ως θέμα «Μουσεία για την Εκπαίδευση και την Έρευνα» και το ελληνικό τμήμα του ICOM επέλεξε το Μουσείου Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού, ως τιμώμενο φορέα εκτιμώντας το εκπαιδευτικό και επιστημονικό έργο που επιτελεί.

«Τα μουσεία αλλάζουν τον κόσμο, μέσα από τη δική τους διαρκή αλλαγή», υποστηρίζω στο οπισθόφυλλο του βιβλίου. Μήπως ήρθε η ώρα να αλλάξουμε και εμείς τον τρόπο που βλέπουμε τα μουσεία;

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Today Press

του Δημήτρη Εμμανουλούδη,
καθηγητή Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων, διευθυντή Πανεπιστημιακής Έδρας Unesco, Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης 

Στεγνώνουν οι υδροφόροι ορίζοντες. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι είμαστε ήδη, αν και Άνοιξη, σε συνθήκες ξηρασίας. Η ξηρασία είναι ένας από τους εννέα σημαντικούς – πρωταρχικούς φυσικούς κινδύνους που αντιμετωπίζει ο Πλανήτης σύμφωνα με την κατάταξη του ΟΗΕ. Αποκαλυπτικά στοιχεία για την ξηρασία και τον αντίκτυπο της στη χώρα μας δίνει στην εφημερίδα TODAY PRESS, ο καθηγητής Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων, Δημήτρης Εμμανουλούδης. 

Μάλιστα σύμφωνα με στοιχεία του ίδιου Οργανισμού για την εικοσαετία 1998 – 2017, είναι πιο δυσμενώς επιδραστική για τον άνθρωπο, απ’ ότι οι δασικές πυρκαγιές σε παγκόσμιο επίπεδο.  Η βασική αιτία της ξηρασίας είναι η έλλειψη των βροχοπτώσεων (ανομβρία). Το φαινόμενο χειροτερεύει όταν η έλλειψη βροχοπτώσεων συνοδεύεται και από σχετικά για την εποχή υψηλές θερμοκρασίες, όπως είχαμε τον περασμένο Μάρτιο και Απρίλιο. Φτάνει δε σε δραματικά επίπεδα όταν συνδυάζεται με καύσωνα, κάτι που είχε συμβεί πέρυσι το καλοκαίρι.

Δυστυχώς τα σημάδια της τα έχει δώσει και φέτος από πολύ νωρίς – σημάδια που δεν μπορούν να αγνοηθούν και ιδιαίτερα στην Β. Ελλάδα.

Έτσι στις λίμνες της, οι οποίες είναι αβαθείς σε σχέση με άλλες Ελληνικές λίμνες λόγω της γεωμορφολογικής τους συγκρότησης και έχουν μέγιστο βάθος 4 m και μέσο βάθος γύρω στα 2 m, παρατηρήθηκε εμφανής πτώση στάθμης.

Μάλιστα για την Δοϊράνη η παρατηρηθείσα πτώση στάθμης της που ήταν πάνω από ένα μέτρο σήμαινε αυτόματα, ότι έχει χάσει το μισό νερό της.

Επίσης η φετινή σημαντική απουσία χιονιού, (από μετρήσεις μας σε βουνά της Α. Μακεδονίας – Παγγαίου και Φαλακρό – διαπιστώθηκε μείωση του φετινού χιονοκαλύμματος κατά 40 – 50% σε σχέση με το περσινό) σε συνδυασμό με την απουσία βροχοπτώσεων, οδήγησε σε αντίστοιχη μείωση της Ανοιξιάτικης παροχής ορισμένων ποταμών της περιοχής, σε 60%…! (ποταμός Αγγίτης παραπόταμος Στρυμώνα).

Οι αρνητικές επιπτώσεις της για τον άνθρωπο είναι πάρα πολλές και εξαιρετικά δυσμενείς.

Δεν υπάρχει κανείς άλλος χαρακτηρισμένος φυσικός κίνδυνος, ο οποίος να έχει τόσο μεγάλο εύρος επιπτώσεων σε αριθμό.

Εάν τις πάρουμε μια – μια έχουμε:

α) Πολύ σημαντική αύξηση του κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών, επειδή αυξάνεται η ευφλεκτότητα της βλάστησης (Δένδρων αλλά και θάμνων, όπως και χορτολιβαδικών εκτάσεων).
Ήδη τη στιγμή αυτή, παρ’ ότι βρισκόμαστε ακόμη στην Άνοιξη υπάρχουν ξερά χόρτα μέσα στις Δασικές εκτάσεις. Η ξερή βλάστηση ως νεκρό υλικό που είναι, έχει μηδενική υγρασία, άρα έχει την ίδια υγρασία με ένα φύλλο χαρτί, δηλαδή ίδια υγρασία μ’ ένα προσάναμμα.

β) Αρνητικές επιπτώσεις για τις Γεωργικές καλλιέργειες όλων των ειδών (φυτά μεγάλης καλλιέργειας, οπωροφόρα Δένδρα, λαχανικά κλπ.) με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων για Άνθρωπο και ζώα. Όμως δυσμενείς επιπτώσεις υπάρχουν και για την ανάπτυξη της χλωρίδας γενικότερα όλων των ειδών (όχι μόνον των καλλιεργειών).

γ) Αρνητικές επιπτώσεις για τα ζώα, κυρίως γι’ αυτά που ζουν σε Δάση, αγρούς κλπ. Οι επιπτώσεις από την ξηρασία σ’ αυτή την περίπτωση, οδηγούν σε ασθένειες και σε μαζικούς θανάτους των.

δ) Αρνητικές επιπτώσεις για τον άνθρωπο. Εδώ η πρώτη άμεση και βασικότερη είναι η λειψυδρία, η έλλειψη δηλαδή επαρκών υδάτινων πόρων για τις κάθε είδους ανάγκες και χρήσεις του νερού για αυτόν. Βέβαια είναι καλό να ξεκαθαρισθεί ότι άλλο η λειψυδρία που οφείλεται σε ανομβρία, η οποία οδηγεί σε ξηρασία όπως αναφέρθηκε προηγουμένως και εντελώς διαφορετική είναι η λειψυδρία η οποία δεν σχετίζεται με ανεπάρκεια βροχοπτώσεων, αλλά με υπεράντληση και κατασπατάληση των υδατικών πόρων. Κατά τα κοινώς λεγόμενα και σε απλή γλώσσα , στην πρώτη περίπτωση δεν έχουμε νερό γιατί δεν βρέχει, ενώ στην δεύτερη περίπτωση δεν έχουμε επάρκεια υδάτων όχι γιατί δεν έχουμε βροχές, αλλά γιατί καταναλώνουμε περισσότερο νερό από αυτό που έχουμε διαθέσιμο.

Σε αμφότερες τις περιπτώσεις όμως υπάρχει φτώχεια, όπως φτώχεια υπάρχει όταν δεν έχουμε εισοδήματα, ή έχουμε, αλλά καταναλώνουμε περισσότερα από αυτά που διαθέτουμε. Το τελικό αποτέλεσμα και στους υδάτινους πόρους και στα χρήματα είναι το ίδιο και στις δυο φορές. Ένδεια.

Η ένδεια αυτή των υδάτινων πόρων έχει ως αποτέλεσμα μια σειρά από άμεσες αρνητικές επιδράσεις στον άνθρωπο, οι οποίες σχετίζονται με την υγιεινή του και την ποιότητα ζωής του, αλλά και με την οικονομική του ευημερία, διότι επηρεάζονται αρνητικά μια σειρά από υπηρεσίες ή προϊόντα, όπως ο τουρισμός, η βιομηχανία, οι κατασκευές κλπ.

Πέρα όμως από τις άμεσες αρνητικές επιδράσεις υπάρχουν και οι έμμεσες και σε δεύτερο χρόνο επιπτώσεις, οι οποίες είναι επίσης πολύ σοβαρές. Δυο από τις σημαντικότερες είναι η ερημοποίηση, δηλαδή η προοδευτική απώλεια της γονιμότητας του εδάφους καθώς και οι μεταναστευτικές ροές.
Η πρώτη έχει απευθείας σχέση με το στέγνωμα των υδροφορέων ή αλλιώς υδροφόρων οριζόντων.

Όταν αυτός αδειάζει λόγω της ξηρασίας και γειτονεύει και με θαλάσσιο περιβάλλον, δίνει την δυνατότητα να εισχωρήσει η θάλασσα υπογείως μέσα σε αυτόν γεμίζοντας το κενό που υπάρχει. Το υπερκείμενο έδαφος επηρεάζεται από το αλμυρό νερό που κατακλύζει τον υδροφορέα και χάνει σε μεγάλο βαθμό την γονιμότητά του. Αυτή είναι με απλά λόγια η υφαλμύρωση των εδαφών που με την σειρά της οδηγεί στο φαινόμενο της ερημοποίησης με τελική κατάληξη την αδυναμία ανάπτυξης κάθε είδους καλλιέργειας επ’ αυτών.

Και εδώ δεν πρέπει να συγχέουμε αυτού του είδους την ερημοποίηση με την ερημοποίηση που είναι αποτέλεσμα της διάβρωσης από επιφανειακά νερά επικλινών εκτάσεων, μέσω της οποίας τα εδάφη παρασέρνονται στην θάλασσα και έτσι οι πλαγιές των βουνών που υφίστανται το φαινόμενο αυτό χάνουν την γονιμότητά τους.

Σε γενικές γραμμές το πρώτο είδος της ερημοποίησης εμφανίζεται σε πεδινές και παραθαλάσσιες περιοχές, ενώ το δεύτερο σε επικλινείς περιοχές λοφώδεις και ημιορεινές.

Όσον αφορά τις μεταναστευτικές ροές και την σχέση τους, εκτός από παράγοντες που σχετίζονται με πολέμους και γεωπολιτικά συμφέροντα, έχουν μεγάλη σχέση με την προσπάθεια πρόσβασης των λαών σε περισσότερους και καλύτερης ποιότητας υδάτινους πόρους, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Μετά την σύντομη ανάλυση των αρνητικών επιδράσεων και των κινδύνων από την ξηρασία γεννιούνται αναμφισβήτητα δυο ερωτήματα.

1) Η κατάσταση αυτή θα καλυτερέψει, θα μείνει ίδια ή θα χειροτερέψει;

Δυστυχώς η απάντηση είναι ότι θα χειροτερέψει και αυτό είναι ανεξάρτητο από την αδιαμφισβήτητη υπερθέρμανση του πλανήτη και τις επιπτώσεις της στο κλίμα.

Η συνεχής αύξηση του πληθυσμού της γης, αλλά και των αναγκών του που προκύπτουν από τον εκσυγχρονισμό των συνθηκών διαβίωσης και των αντίστοιχων απαιτήσεων του ανθρώπου σε νερό, οδηγεί με απλά Μαθηματικά στην ανωτέρω διαπίστωση, την στιγμή που τα ύδατα του πλανήτη σε συνολική ποσότητα παραμένουν τα ίδια, από την γέννηση του μέχρι σήμερα, απλώς αλλάζουν συνεχώς μορφές.

Με άλλα λόγια διαφορετικό είναι να το μοιράζονται 1 δις άνθρωποι στο παρελθόν, διαφορετικό 8 δις σήμερα και διαφορετικό π.χ. 10-15 στο μέλλον.

2) Μπορούμε να κάνουμε κάτι;

Ναι και είναι γνωστό τοις πάσι αυτό. Είναι το ίδιο μ’ αυτό που κάνουμε όταν δεν έχουμε αρκετά χρήματα. Οικονομία.

Πως;

Με την αποθήκευση (αποταμίευσή του).

Εμείς όμως όχι μόνον δεν κάνουμε αποταμίευση αλλά και το νερό που έχουμε με όποιες συνθήκες το έχουμε το κατασπαταλούμε. Οι πάσης φύσης απώλειες των δικτύων που φτάνουν το 40 – 45 και ενίοτε το 55% του νερού που διανέμεται, μέχρι να φτάσει αυτό από το σημείο διανομής του στο σημείο κατανάλωσης, μιλάει από μόνο του. Βέβαια αυτά θα πει κανείς είναι θέματα της πολιτείας. Όμως δεν είναι μόνον θέματα της Πολιτείας. Είναι και δικό μας θέμα. Η απόκτηση από τους πολίτες κουλτούρας οικονομίας νερού, είναι κάτι πολύ σημαντικό και δυστυχώς δεν έχει καλλιεργηθεί ακόμη σχεδόν καθόλου στην χώρα μας.

Ο Σύλλογος Γυναικών Κεφάλου «ΓΑΙΑ», διοργανώνει υπό την αιγίδα του ΔΗΜΟΥ ΚΩ και σε συνεργασία με τους τοπικούς συλλόγους, τα ΝΙΚΑΓΟΡΕΙΑ 2024, το ΣΑΒΒΑΤΟ 25 ΜΑΪΟΥ στις 16.30 στο Δημοτικό Γήπεδο Κεφάλου

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΝΩΝ

• 60μ παμπαίδων Β (12-13 χρονών)
• 60μ παγκορασίδων (12-13 χρονών)
• 60μ παμπαίδων Α (14-15 χρονών)
• 60μ παγκορασίδων Α (14-15 χρονών)
• 80μ παίδων (16-17 ετών)
• 80μ κορασίδων (16-17 ετών)
• ΥΨΟΣ ΠΑΙΔΩΝ
• ΥΨΟΣ ΚΟΡΑΣΙΔΩΝ
• 2000μ παίδων-κορασίδων (16-17 ) περιμετρικά του χωριού (εκκίνηση και τερματισμός εντός γηπέδου) Δηλώσεις συμμετοχής ηλεκτρονικά και ως 2 ώρες πριν την έναρξη των αγώνων στο Γήπεδο Κεφάλου
• 5000μ (18 ετών και άνω) περιμετρικά του χωριού (εκκίνηση και τερματισμός εντός γηπέδου.) Δηλώσεις ηλεκτρονικά έως 23/5