Η συναίνεση των υπάκουων: Για σκέψη ή βαθύ στοχασμό…

Εφημερίδα Σταθμός

Νόαμ Τσόμσκι*: «Ο έξυπνος τρόπος για να κρατήσεις τους ανθρώπους παθητικούς και υπάκουους είναι να περιορίσεις τα όρια της ελευθερίας του λόγου»

Ο Νόαμ Τσόμσκι δε χρειάστηκε ποτέ να φωνάξει. Δεν του ταίριαζαν τα συνθήματα, οι ιδεολογικές φανφάρες ή τα ηρωικά παραμύθια του πολιτικού ρομαντισμού.

Αντί γι’ αυτά, διάλεξε τη ψυχρή ακρίβεια και την αποδόμηση εκείνου που οι περισσότεροι δεν τολμούν να αγγίξουν: τη συναίνεση των υπάκουων.

Στο πιο γνωστό ίσως απόφθεγμά του, ξεγυμνώνει το πώς λειτουργεί η χειραγώγηση σε «δημοκρατικές» κοινωνίες.

Ο Τσόμσκι δεν γράφει για να γίνει αγαπητός και αυτό πάντα είναι αξιοθαύμαστο, ανεξάρτητα από τη συμφωνία ή διαφωνία μας πάνω στους στοχασμούς του.

Γι αυτό κι εμείς, αντιγράφουμε επτά από τα αποφθέγματά του, απλά για σκέψη ή βαθύ στοχασμό, όπως λένε οι φιλόσοφοι, δίχως αυτό να σημαίνει πως συμφωνούμε απόλυτα με όσα υποστηρίζει. Εξυπακούεται πως, υπάρχει σχέση με όσα γίνονται στον τόπο μας…

1. «Ο έξυπνος τρόπος για να κρατήσεις τους ανθρώπους παθητικούς και υπάκουους είναι να περιορίσεις αυστηρά το φάσμα των αποδεκτών απόψεων, αλλά να επιτρέπεις πολύ ζωηρή συζήτηση μέσα σε αυτό το φάσμα….»

2. «Όταν υπερασπιζόμαστε την ελευθερία έκφρασης, δεν πρέπει να ασχολούμαστε με το περιεχόμενο των απόψεων, ούτε με τις πεποιθήσεις του προσώπου που δέχεται επίθεση. Πρέπει μόνο να υπερασπιζόμαστε την ελευθερία έκφρασης. […] Το επαναλαμβάνω, είναι μια απλή αλήθεια: ή υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης για τις ιδέες που απεχθανόμαστε ή παραδεχόμαστε - χωρίς υπεκφυγές, αν είμαστε τίμιοι - ότι συμφωνούμε με τα δόγματα του Γκέμπελς και του Ζντάνοφ. Ακόμη κι αυτοί υπερασπίζονταν πρόθυμα το δικαίωμα έκφρασης για τις ιδέες με τις οποίες συμφωνούσαν».

3. «Όποιος μελετήσει αποχαρακτηρισμένα έγγραφα, σύντομα συνειδητοποιεί ότι το απόρρητο της κυβέρνησης είναι σε μεγάλο βαθμό μια προσπάθεια προστασίας των πολιτικών υπευθύνων από τον έλεγχο των πολιτών και όχι προστασίας της χώρας από εχθρούς».

4. «Η θρησκεία βασίζεται στην αντίληψη ότι ο Θεός είναι διανοητικά καθυστερημένος».

5. «Πώς γίνεται να έχουμε τόσες πολλές πληροφορίες, αλλά να γνωρίζουμε τόσο λίγα;».

6. «Δεν πρέπει να έχουμε αυταπάτες. Οι Ηνωμένες πολιτείες είναι ένα μονοκομματικό κράτος, και το κυβερνών κόμμα είναι το κόμμα των εταιρειών»

7. «Υποκριτές είναι εκείνοι που επιβάλλουν στους άλλους κανόνες που αρνούνται οι ίδιοι να δεχτούν για τον εαυτό τους».

*Ο Νόαμ Τσόμσκι (αγγλ.: Avram Noam Chomsky, 7 Δεκεμβρίου 1928) είναι Αμερικανός καθηγητής στο Τμήμα Γλωσσολογίας και Φιλοσοφίας του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης (MIT). Έχει συγγράψει πλήθος βιβλίων και άρθρων, ενώ είχε δώσει και εκτενείς διαλέξεις επάνω σε ένα ευρύτατο φάσμα θεμάτων τα οποία περιλαμβάνουν τη γλωσσολογία, τη φιλοσοφία και την ιστορία της διανόησης. Επίσης, ο Τσόμσκι έχει πλούσιο ιστορικό πολιτικού ακτιβισμού από τη δεκαετία του '60 κι έπειτα, με πληθώρα βιβλίων τα οποία επικρίνουν κυρίως την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, ενώ με δήλωσή του τοποθέτησε ιδεολογικά τον εαυτό του στον αναρχικό χώρο, αν και κατά καιρούς έχουν σχολιαστεί οι φιλελεύθερες καταβολές της πολιτικής του σκέψης.