Τελικά, ποια παιδιά ΔΕΝ χρειάζονται λογοθεραπεία;

Αμαλία Ανδρουλάκη

Η λογοθεραπευτική παρέμβαση αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο για παιδιά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην επικοινωνία, την ομιλία ή τη γλώσσα. Ωστόσο, δεν χρειάζονται όλα τα παιδιά λογοθεραπεία. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ποια παιδιά αναπτύσσονται φυσιολογικά και δεν απαιτούν εξειδικευμένη παρέμβαση, ώστε να αποφεύγεται η άσκοπη ανησυχία των γονέων.

Καταρχάς, παιδιά που ακολουθούν τα φυσιολογικά αναπτυξιακά ορόσημα λόγου και ομιλίας δεν χρειάζονται λογοθεραπευτική υποστήριξη. Για παράδειγμα, ένα παιδί που αρχίζει να λέει τις πρώτες του λέξεις γύρω στους 12 μήνες, να συνδυάζει δύο λέξεις κοντά στα 2 έτη και να σχηματίζει απλές προτάσεις μέχρι τα 3 έτη θεωρείται ότι αναπτύσσεται εντός φυσιολογικών πλαισίων, ακόμη κι αν υπάρχουν μικρές ατομικές διαφοροποιήσεις.

Επιπλέον, πολλά παιδιά παρουσιάζουν φωνολογικά ή αρθρωτικά λάθη που είναι αναμενόμενα για την ηλικία τους. Δυσκολίες στην προφορά ήχων όπως το /ρ/, το /σ/ ή τα συμπλέγματα συμφώνων σε μικρότερες ηλικίες θεωρούνται φυσιολογικές και συχνά υποχωρούν χωρίς παρέμβαση καθώς το παιδί ωριμάζει. Όταν η ομιλία είναι γενικά κατανοητή για το περιβάλλον και βελτιώνεται σταδιακά, δεν υπάρχει λόγος για λογοθεραπεία.

Παιδιά που μεγαλώνουν σε δίγλωσσο περιβάλλον επίσης συχνά δεν χρειάζονται λογοθεραπευτική παρέμβαση, ακόμη κι αν εμφανίζουν παροδική καθυστέρηση στην έκφραση ή αναμειγνύουν τις γλώσσες. Η διγλωσσία δεν αποτελεί διαταραχή, αλλά μια φυσική γλωσσική εμπειρία, και τα περισσότερα παιδιά κατακτούν επαρκώς και τις δύο γλώσσες με τον χρόνο.

Ακόμη, παιδιά που παρουσιάζουν προσωρινές δυσκολίες λόγω συναισθηματικών αλλαγών, όπως η έναρξη παιδικού σταθμού, η γέννηση ενός αδελφού ή μια περίοδος έντονου στρες, συνήθως επανέρχονται χωρίς ειδική παρέμβαση, εφόσον δεν υπάρχουν άλλα ανησυχητικά σημάδια.

Τα παιδιά που έχουν καλή κατανόηση λόγου, επαρκή κοινωνική αλληλεπίδραση, φυσιολογική ακοή και επικοινωνιακή πρόθεση, ακόμη κι αν μιλούν λίγο λιγότερο, συχνά δεν χρειάζονται λογοθεραπεία αλλά χρόνο, κοινωνική αλληλεπίδραση, πλούσια γλωσσικά ερεθίσματα και υποστηρικτικό περιβάλλον. Παρ’ όλα αυτά μια αξιολόγηση από ειδικό παραμένει πάντα χρήσιμη και ας μην οδηγεί απαραίτητα σε ανάγκη παρέμβασης.