Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου κατά την διάρκεια της γλωσσικής του εξέλιξης;

Αμαλία Ανδρουλάκη

           Στην ηλικία των 3-4 ετών τα παιδιά είναι σε θέση να  συνομιλούν χρησιμοποιώντας ολοκληρωμένες προτασούλες ενώ το ενεργό και αντιληπτικό λεξιλόγιο αυξάνεται ραγδαία. Οι γονείς δεν αποτελούν μόνο πρότυπα ομιλίας για τα παιδιά τους αλλά και καθοριστικοί παράγοντες ανάπτυξης της προφορικής τους έκφρασης. Αυτό το άρθρο θα ασχοληθεί με συμβουλές προς τους γονείς για παιδιά ηλικίας από 3-4 ετών, με την προϋπόθεση ότι  ο λόγος των παιδιών βρίσκεται στα όρια της φυσιολογικής ανάπτυξης του λόγου για την ηλικία τους.

• Δημιουργήστε ευκαιρίες καθημερινά για συζήτηση, συνομιλία και επικοινωνία με το παιδί σας. Μην χάνετε την ευκαιρία να του εξηγείτε το κάθε τι που συμβαίνει γύρω του καθώς επίσης και να του αναπτύσσετε το λεξιλόγιο με καινούριες λέξεις. Προσπαθήστε με απλές και κατανοητές προτάσεις αλλά και βιωματικά να δώσετε στο παιδί να καταλάβει πώς και πότε μπορεί να χρησιμοποιεί κάθε καινούρια λέξη που μαθαίνει. Μιλήστε του για ομοιότητες και διαφορές μεταξύ αντικειμένων, εξηγήστε του  την χρήση των διάφορων αντικειμένων (π.χ. τι κάνουμε με τα κλειδιά), τραγουδήστε μαζί του τραγούδια και πείτε ποιήματα με ομοιοκαταληξία.
• Αναπτύξτε την γλωσσική του έκφραση διαβάζοντάς του μικρές ιστορίες και έπειτα ζητήστε του να σας την διηγηθεί. Βοηθήστε το παιδί να κατανοήσει ότι μια ιστορία έχει αρχή, μέση και τέλος (π.χ. τι έγινε στην αρχή; μετά; τι έγινε στο τέλος;). Κάντε του απλές αλλά συγκεκριμένες ερωτήσεις για την ιστορία (π.χ. ποιος ήταν στην ιστορία που διαβάσαμε;, τι έκανε; πού πήγε και γιατί;). Είναι προφανές ότι οι ιστορίες που προβάλλονται μέσω τηλεόρασης ή dvd καθιστούν το παιδί παθητικό δέκτη γλωσσικών πληροφοριών και δεν το βοηθούν να αναπτύξει το λεξιλόγιο και την δική του γλωσσική έκφραση. 
• Ενθαρρύνετε το παιδί να παίζει με άλλα παιδία! Σε αυτή την ηλικία τα παιδιά είναι ικανά να συμμετέχουν στο ομαδικό παιχνίδι το οποίο έχει απλούς κανόνες. Πολύ σημαντική κρίνεται η ένταξη του παιδιού σε ένα οργανωμένο πλαίσιο (βρεφονηπιακοί σταθμοί, παιδικοί σταθμοί, παιδότοποι) όπου το παιδί θα έρχεται σε επαφή με υπόλοιπα παιδιά. Έτσι  το παιδί εντάσσεται και μαθαίνει να δουλεύει με την ομάδα, μαθαίνει να μοιράζεται τα παιχνίδια, κατανοεί την εναλλαγή σειράς και προωθεί  τον λόγο ως κύριο μέσο επικοινωνίας.
• Οι γονείς θα πρέπει να θυμούνται ότι τα λάθη στην άρθρωση καθώς και οι επαναλήψεις συλλαβών και λέξεων είναι φυσιολογική σε αυτό το στάδιο της ανάπτυξής του. Γι’ αυτό τον λόγο δεν διορθώνουμε το παιδί και δεν το αποθαρρύνουμε λέγοντάς του να προσπαθήσει να μιλάει πιο καθαρά ή πιο αργά. Αντιθέτως επαναλαμβάνουμε σωστά και ενισχύουμε κάθε προσπάθεια του παιδιού για προφορική έκφραση.