Πως μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου κατά την διάρκεια της γλωσσικής του εξέλιξης;

Αμαλία Ανδρουλάκη

          Οι γονείς είναι  τα καταλληλότερα πρόσωπα που μπορούν να βοηθήσουν στην γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών τους, αφού περνούν πολύ χρόνο μαζί τους, καθιστώντας τους γλωσσικά και επικοινωνιακά πρότυπα.

          Αυτό το άρθρο αφορά απλές συμβουλές που μπορούν να ακολουθήσουν οι γονείς για να προωθήσουν την γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών από 0 έως 13 μηνών ενώ στα επόμενα τεύχη θα ακολουθήσουν οι επόμενες αναπτυξιακές ηλικίες.

• Σε αυτή την ηλικία είναι σημαντικό να ανταποκρίνεστε στις φωνούλες και τους ήχους που μπορεί να παράγει το βρέφος. Μιλήστε του αργά, καθαρά και ευχάριστα, παίζοντας με την φωνή και την μελωδία της ομιλίας σας. Φροντίστε να έχει πάντα καλή βλεμματική επαφή με το πρόσωπό σας κατά την διάρκεια της ομιλίας σας για να μπορέσει αργότερα να μιμηθεί τις κινήσεις των χειλιών και της γλώσσας. Βοηθήστε το παιδί να ανακαλύψει την χαρά της επικοινωνίας ενθαρρύνοντας κάθε είδους αμοιβαίας συνδιαλλαγής με το γέλιο, το κοίταγμα και τις διάφορες εκφράσεις του προσώπου.
• Δώστε την ευκαιρία στο παιδί να ακούει διάφορους ήχους του περιβάλλοντος (ήχους ζώων, μουσική, ανθρώπινες φωνές, χτύπημα του κουδουνιού, συσκευές του νοικοκυριού). Πολύ χρήσιμο είναι να του περιγράφετε με μικρές και απλές φράσεις οτιδήποτε κάνετε όταν είστε μαζί του (πχ. τώρα αλλάζουμε την πάνα, τώρα κάνουμε μπανάκι). Συνδυάστε ρυθμικούς ήχους με κινήσεις όπως τα παλαμάκια.
• Σε αυτή την ηλικία τα παιδιά δεν μπορούν ακόμα να παράγουν ολοκληρωμένη λέξη, ωστόσο θα πρέπει να ενθαρρύνουμε  θετικά και να επιβραβεύουμε κάθε προσπάθεια που κάνουν τα παιδιά για να εκφέρουν μια λέξη, έστω και αν αυτή αποτελείται μόνο από μια συλλαβή.  Οι γονείς θα πρέπει να θυμούνται ότι αποτελούν πρότυπα ομιλίας, οπότε δεν είναι σωστό να χρησιμοποιούν ‘μωρουδίστικες’ λέξεις όταν μιλούν στα παιδιά, όσο και αν αυτό είναι διασκεδαστικό για τους γονείς ή τους ανθρώπους που μιλούν στο παιδί.
•  Προσπαθήστε να αναπτύξετε το αντιληπτικό λεξιλόγιο του παιδιού. Ονομάστε του τα αντικείμενα που χρησιμοποιεί καθημερινά (πιάτο, ποτήρι, χτένα), τα ζώα , τα ονόματα των κοντινών ανθρώπων. Οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν πως το αντιληπτικό λεξιλόγιο (λέξεις που κατανοούν τα παιδιά) είναι πάντα περισσότερο από αυτό που μπορούν να παράγουν (εκφραστικό λεξιλόγιο).
• Μέγιστης σημασίας αποτελεί ο θηλασμός! Με τον θηλασμό και τις ενστικτώδεις κινήσεις που γίνονται κατά την διάρκειά του, εκγυμνάζονται οι αρθρωτές (χείλη, γλώσσα) τόσο μυικά όσο και νευρολογικά. Οι άρτια εκγυμνασμένοι αρθρωτές θα δώσουν στο παιδί το κινητικό εύρος και ικανότητα για μιμητική έκφραση και καθαρή άρθρωση αργότερα. Δεν είναι τυχαίο πως στις περισσότερες περιπτώσεις αρθρωτικών διαταραχών, τα παιδιά δεν είχαν θηλάσει ικανοποιητικά.