Το παιδί μου έχει αυτισμό, τι να κάνω;

Αμαλία Ανδρουλάκη

          Ο αυτισμός αποτελεί μια διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή της οποίας τα χαρακτηριστικά συμπτώματα εντοπίζονται στην τριάδα των διαταραχών της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, της κοινωνικής επικοινωνίας και της κοινωνικής φαντασίας. Ο κλασσικός αυτισμός είναι μια διαταραχή φάσματος δηλαδή επηρεάζει τα άτομα με πολλούς διαφορετικούς τρόπους και σε ποικίλο βαθμό. Έτσι έχουμε τον αυτισμό χαμηλής λειτουργικότητας, όπου εκτός από την απουσία λόγου και ομιλίας, έχουμε έντονη διαταραχή στην κοινωνική αλληλεπίδραση καθώς και νοητική καθυστέρηση και από την άλλη έχουμε τον αυτισμό υψηλής λειτουργικότητας όπου  ο λόγος αναπτύσσεται φυσιολογικά, η νοημοσύνη είναι υψηλή έως και σε επίπεδα ευφυΐας και η τριάδα των διαταραχών να εντοπίζεται σε μικρότερο βαθμό.

          Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες το ποσοστό των παιδιών του διαγιγνώσκονται με διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή (αυτισμός) έχει φτάσει στα 1 προς 120 παιδιά. Είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο στις μέρες μας, ωστόσο πολλοί γονείς σοκάρονται στο άκουσμα του αυτισμού και στην ιδέα ότι μεγαλώνουν ένα παιδί με αυτισμό.  Από τη στιγμή που ένα παιδί πάρει την διάγνωση ‘διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή’ από ειδικό αναπτυξιολόγο, παιδοψυχίατρο ή από δημόσιο φορέα όπως τα Κέντρα Ψυχικής Υγιεινής, νοσοκομείο Παίδων οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι το παιδί είναι κρίσιμο να ξεκινήσει μια σειρά από θεραπείες (λογοθεραπεία, εργοθεραπεία) και ειδικές διαπαιδαγωγήσεις οι οποίες θα τον βοηθήσουν να αναπτύξει τις επικοινωνιακές του δεξιότητες και την αλληλεπίδρασή του με το περιβάλλον.  Οι γονείς σε συνεργασία με τους ειδικούς θεραπευτές, όπως οι λογοθεραπευτές, συζητούν τις επικοινωνιακές δυσκολίες του παιδιού σε διάφορα πλαίσια καθώς και τους βραχυπρόθεσμους και μακροπροθέσμους στόχους που θέτει ο λογοθεραπευτής. Σχεδόν πάντα δίνονται συμβουλές για την προώθηση της λεκτικής έκφρασης του παιδιού με στόχο την επικοινωνία αλλά και υλικό (όπως κάρτες, παιχνίδια) για την περεταίρω εξάσκηση της λεκτικής ικανότητας του παιδιού.

Ο αυτισμός δεν επηρεάζει μόνο την λειτουργικότητα του ίδιου του παιδιού αλλά επηρεάζει και την δυναμική όλης της οικογένειας. Έτσι  παράλληλα με τις θεραπείες του παιδιού είναι απαραίτητο να παρέχεται ψυχολογική υποστήριξη στους γονείς οι οποίοι καλούνται να αντιμετωπίσουν το δύσκολο έργο της ανατροφής ενός παιδιού με αυτισμό. Τα παιδιά με αυτισμό έχουν ανάγκη από ένα ήσυχο περιβάλλον, από συγκεκριμένη ρουτίνα και τρόπους συμπεριφοράς. Έτσι οι γονείς θα πρέπει να παρέχουν στο παιδί ένα αυστηρά προκαθορισμένο πρόγραμμα της ημέρας όπου το παιδί με αυτισμό θα νοιώσει ασφάλεια να λειτουργήσει. Οι γονείς παιδιών με αυτισμό θα πρέπει να γνωρίζουν ότι όσα περισσότερα μαθαίνουν για τον αυτισμό, τόσο περισσότερο θα κατανοούν τον διαφορετικό τρόπο σκέψης του παιδιού τους. Συνεπώς είναι απαραίτητο οι γονείς να διαβάσουν σχετικά βιβλία, να ανατρέξουν στο διαδίκτυο για πληροφορίες και να συζητούν με γονείς που έχουν παιδιά με αυτισμό.