Προλεκτικές δεξιότητες

Αμαλία Ανδρουλάκη

     Όταν οι γονείς διακρίνουν μια δυσκολία στην ανάπτυξη του λόγου του παιδιού τους απευθύνονται στους λογοθεραπευτές με το ερώτημα γιατί το παιδί μου δεν μπορεί να μιλήσει και με το αίτημα να μιλήσει όσο το δυνατόν ποιο γρήγορα. Συνήθως η αιτία που το παιδί αντιμετωπίζει δυσκολία στην ανάπτυξη του λόγου του δεν είναι μια αλλά πολλές και σύνθετες. Οι λογοθεραπευτές σε αυτό το σημείο πρέπει να εξηγήσουν ότι η έναρξη και η κατάκτηση  της ομιλίας προϋποθέτει την κατάκτηση κάποιων άλλων δεξιοτήτων που εμφανίζονται πριν την έναρξη  ομιλίας και για αυτό λέγονται προλεκτικές δεξιότητες.

        Οι κυριότερες από αυτές τις δεξιότητες είναι οι εξής:
 -Μιμητική ικανότητα
- Αναγνώριση αντικειμένων-ύπαρξη εσωτερικού λεξιλογίου αντίληψης αλλά και έκφρασης
- Ταύτιση αντικειμένων
- Ικανότητα να περιμένει την σειρά του (turn taking)
- Κατανόηση και εκτέλεση απλών εντολών

           Η μιμητική ικανότητα είναι ίσως από τις πιο σημαντικές προλεκτικές δεξιότητες καθώς ξέρουμε ότι το παιδί μαθαίνει να μιλάει χάρη στην μίμηση της ομιλίας των άλλων και κυρίως των γονιών του. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα άτομα με αυτισμό έχουν τρομερή δυσκολία στο να μιμηθούν τις κινήσεις και την ομιλία των άλλων.

           Όταν πρόκειται για μικρό παιδί, μπορεί να μην έχει εσωτερικό λεξιλόγιο, δηλαδή να μην έχει κάνει σύνδεση ενός αντικειμένου με την αντίστοιχη λέξη με την οποία το ονομάζουμε. Συγκεκριμένα το παιδί μπορεί να έχει δυσκολία όχι μόνο στην έκφραση αλλά και στην κατανόηση του λόγου.

           Επίσης το παιδί θα πρέπει να είναι ικανό να ταυτίζει δύο ίδια αντικείμενα γιατί έτσι αργότερα θα μπορέσει να ταυτίσει και τα αντικείμενα με το λόγο.

           Επιπλέον θα πρέπει να  ξέρει να περιμένει τη σειρά του σε ένα παιχνίδι με αυτό το τρόπο μας δείχνει ότι το παιδί μπορεί να συγκεντρωθεί σε μια συγκεκριμένη δραστηριότητα.

            Η ικανότητα του να εκτελέσει απλές εντολές συνήθως αφορά μικρότερα παιδιά και είναι ενδεικτική της κατανόησης του λόγου του παιδιού. Γιατί για παράδειγμα ένα παιδί μπορεί να κατανοεί απλές λέξεις αλλά δεν μπορεί να κατανοήσει απλές προτάσεις και επομένως να εκτελέσεις απλές εντολές. 

             Οι παραπάνω δεξιότητες προηγούνται της ομιλίας γι’ αυτό και όνομάζονται προλεκτικές. Ενδεχόμενη δυσκολία σε μια ή περισσότερες προλεκτικές δεξιότητες θα έχει σαν αποτέλεσμα δυσκολία στην ανάπτυξη του λόγου του παιδιού. Η κατάκτηση των παραπάνω δεξιοτήτων είναι πολύ σημαντική στην ανάπτυξη του λόγου της ομιλίας και της επικοινωνίας του παιδιού.