Είναι σωστό να διορθώνω τα λάθη στην ομιλία του παιδιού μου;

Αμαλία Ανδρουλάκη

          Η φυσιολογική ανάπτυξη της ομιλίας ακολουθεί συγκεκριμένα και σταθερά στάδια στα οποία το κάθε παιδί θα πρέπει να ανταποκρίνεται ανάλογα με την ηλικία του. Ωστόσο, μέχρι να επέλθει η ωρίμαση του λόγου, η οποία συμβαίνει στην ηλικία των 5 με 6 ετών όπου και ο τομέας της άρθρωσης ξεκαθαρίζεται, τα παιδιά περνούν από διάφορες φάσεις λεκτικών λαθών. Τα λάθη στην ομιλία των παιδιών αξιολογούνται ανάλογα με την ηλικία τους και τις φυσιολογικές νόρμες της γλωσσικής ανάπτυξης.

Σε περιπτώσεις που η ομιλία των παιδιών είναι ανώριμη και με πολλά λεκτικά λάθη σε σχέση με το φυσιολογικό της ηλικίας τους, τότε θα πρέπει πάντοτε να παραπέμπονται στον λογοθεραπευτή για περεταίρω εξέταση και διάγνωση. Σε περιπτώσεις όμως που τα λεκτικά λάθη είναι στα φυσιολογικά πλαίσια αναλόγως της ηλικίας τους, πολλές φορές οι γονείς αναρωτιούνται εάν θα πρέπει να διορθώνουν τα λεκτικά λάθη με σκοπό να προχωρήσει προς την ωρίμανση η ομιλία του παιδιού.

 Πολλές φορές οι γονείς αλλά και το συγγενικό περιβάλλον του παιδιού (παππούς, γιαγιά), σπεύδουν να διορθώσουν το παιδί όταν αυτό προφέρει ένα φώνημα με λάθος τρόπο, νομίζοντας πως έτσι θα το βοηθήσουν να αντιληφθεί το λάθος του και να το διορθώσει. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που δεν διστάζουν να διορθώσουν το παιδί μπροστά σε κόσμο ή μπροστά στους φίλους του, χωρίς να λαμβάνουν υπό όψιν εάν το παιδί νιώσει άσχημα. Έτσι βλέπουμε το σύνηθες φαινόμενο της αποστροφής όπου το παιδί είτε αντιδρά άσχημα, είτε διακόπτει την ομιλία και την επικοινωνία με το άτομο που τον διορθώνει, είτε να μην του δίνει πλέον καμία σημασία, είτε να αλλάζει τις λέξεις του χρησιμοποιώντας  λέξεις που δεν περιέχουν το φώνημα το οποίο δεν προφέρει σωστά.  Σε ακραίες,  αλλά ευτυχώς σπάνιες περιπτώσεις, η έντονη διόρθωση της ομιλίας προκαλεί τέτοιο άγχος στο παιδί με αποτέλεσμα να δημιουργούνται δευτερογενείς διαταραχές στην ροή της ομιλίας (τραυλισμός) όταν το παιδί καλείται να μιλήσει στα συγκεκριμένα άτομα.

Ο λόγος είναι ένα επικοινωνιακό μέσο το οποίο πρέπει να λαμβάνει χώρα σε ένα μη στρεσογόνο  περιβάλλον. Σε κανέναν δεν αρέσει να του υπενθυμίζουν τα λάθη του, πόσο μάλλον στα μικρά παιδιά που η έμφυτη ανάγκη τους για επικοινωνία περνάει συνεχώς από έλεγχο και διόρθωση. Η πρόταση των λογοθεραπευτών είναι να μην διορθώνουμε ποτέ τα λάθη στην ομιλία του παιδιού όταν βρισκόμαστε μπροστά σε κόσμο. Εάν θέλουμε το παιδί να αντιληφθεί το λάθος στην ομιλία του τότε μπορούμε να επαναλάβουμε εμείς σωστά, αργά και με ξεκάθαρη άρθρωση,  την λεξούλα που πρόφερε το παιδί λάθος. Επίσης, μπορούμε να του δώσουμε επιλογές (π.χ. νελό ή νερό;) έτσι ώστε το παιδί να ακούσει την διαφορά και να προσπαθήσει να προφέρει σωστά την λέξη.  Οι διορθώσεις στην  ομιλία του παιδιού δεν θα πρέπει να είναι συχνές μέσα στην ημέρα και σαφώς να μην επηρεάζουν το επικοινωνιακό προφίλ του παιδιού.

Τέλος, μπορείτε πάντα να συμβουλευτείτε έναν λογοθεραπευτή για να εκπαιδευτείτε στο πως μπορείτε να βοηθήσετε στην ανάπτυξη της ομιλίας του παιδιού σας και αυτό να μην περιλαμβάνει κανενός είδους διόρθωση.