Αναμένοντας την απόφαση του περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιώργου Χατζημάρκου, ο οποίος δήλωσε στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου της 30ης Ιουνίου 2026 σχετικά με την κατάργηση του θεσμού των επάρχων και των εντεταλμένων περιφερειακών συμβούλων, όπως αυτή προβλέπεται πλέον από τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που ψηφίστηκε την Παρασκευή 26/6/2026, ότι, «η κατάργηση του θεσμού των Επάρχων στα χαρτιά, από εμένα δεν θα γίνει ποτέ δεκτή. Δεν θα το επιτρέψω ποτέ. Την Δευτέρα (6/7/2026) θα ανανεώσω την θητεία των 10 Επάρχων, με το ίδιο ακριβώς περιεχόμενο», ο «Σ» ζήτησε την άποψη των Δωδεκανήσιων Βουλευτών, ήτοι, Μίκας Ιατρίδη, Βασίλη Υψηλάντη, Γιάννη Παππά, Μάνου Κόνσολα και Γιώργου Νικητιάδη.
Τα ερωτήματα ήταν τα εξής δύο:
Α) Πώς αιτιολογείτε την κατάργηση των επαρχείων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για επάρχους και περιφερειακούς συμβούλους;
Β) Πώς σχολιάζετε τη δήλωση του περιφερειάρχη Γ. Χατζημάρκου: «Η κατάργηση του θεσμού των Επάρχων στα χαρτιά, από εμένα δεν θα γίνει ποτέ δεκτή. Δεν θα το επιτρέψω ποτέ. Την Δευτέρα θα ανανεώσω την θητεία των 10 Επάρχων, με το ίδιο ακριβώς περιεχόμενο» χαρακτηρίζοντας μάλιστα την απόφαση της κυβέρνησης ως «πολιτικά ανήθικη»;
Παραθέτουμε τις απαντήσεις των βουλευτών με αλφαβητική σειρά:
Μ. Ιατρίδη: «Κάθε θεσμική αλλαγή πρέπει στην πράξη να υπηρετεί τη νησιωτικότητα»
Ερ: Κυρία Ιατρίδη, πώς αιτιολογείτε την κατάργηση των επαρχείων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για επάρχους και περιφερειακούς συμβούλους;
Μ.Ι.: Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί μια συνολική αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των Δήμων και των Περιφερειών. Στο πλαίσιο αυτό επανακαθορίζεται και η οργάνωση των οργάνων διοίκησης τους.
Ωστόσο, για εμένα το ουσιαστικό διακύβευμα δεν είναι μόνο η ονομασία ενός θεσμού, αλλά η διασφάλιση ότι οι νησιωτικές Περιφερειακές Ενότητες θα συνεχίσουν να διαθέτουν ισχυρή διοικητική παρουσία, αποτελεσματική λειτουργία και άμεση εξυπηρέτηση των πολιτών. Εκτιμώ ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο παρέχει τα απαραίτητα εργαλεία για να διασφαλιστεί αυτό στην πράξη.
Αναμφίβολα, τα Δωδεκάνησα έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά λόγω της πολυνησίας και της μεγάλης γεωγραφικής διασποράς τους. Γι' αυτό θεωρώ ότι κάθε θεσμική αλλαγή πρέπει στην πράξη να υπηρετεί τη νησιωτικότητα και να διασφαλίζει ότι οι πολίτες δεν θα αισθανθούν καμία αποδυνάμωση της διοικητικής εκπροσώπησης και της καθημερινής εξυπηρέτησής τους. Η επιτυχία κάθε θεσμικής μεταρρύθμισης θα κριθεί, τελικά, από το αποτέλεσμα που παράγει για τον πολίτη και τις τοπικές κοινωνίες.
Ερ: Πώς σχολιάζετε τη δήλωση του περιφερειάρχη Γ. Χατζημάρκου;
Μ.Ι.: Όπως είπα, το ζητούμενο είναι να διασφαλιστεί ότι η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου θα εξακολουθήσει να διαθέτει ισχυρή διοικητική παρουσία σε όλα τα νησιά, με αποτελεσματική λειτουργία των υπηρεσιών της και με άμεση ανταπόκριση στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Εκτιμώ ότι ο νέος Κώδικας παρέχει σε κάθε Περιφερειακή Αρχή τα απαραίτητα εργαλεία για την αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων της.
Σέβομαι απολύτως τον Περιφερειάρχη μας και τον προβληματισμό που έχει εκφράσει για το συγκεκριμένο ζήτημα, άλλωστε είμαστε η μόνη Περιφέρεια που περιλαμβάνει 52 κατοικημένα νησιά. Η περιφερειακή και η τοπική αυτοδιοίκηση έχουν δυναμικό και όχι στατικό χαρακτήρα. Η Κυβέρνηση έχει αποδείξει διαχρονικά ότι, όταν διαπιστώνονται δυσλειτουργίες στην εφαρμογή μιας μεταρρύθμισης, προχωρά στις αναγκαίες βελτιώσεις. Συνεπώς, θεωρώ πώς αν κατά την εφαρμογή του νέου Κώδικα διαπιστωθούν ζητήματα που χρήζουν βελτίωσης, αυτά θα αξιολογηθούν θεσμικά και αν απαιτηθεί θα δούμε και τι προσαρμογές θα μπορούσαν να γίνουν, με γνώμονα τις ιδιαίτερες ανάγκες της νησιωτικότητας και πάντοτε προς όφελος των πολιτών.
Μ. Κόνσολας: «Κανένας νόμος δεν είναι γραμμένος πάνω σε πέτρα. Εκτιμώ ότι η Πολιτεία θα συνυπολογίσει τις συνέπειες»
Να σημειώσουμε πως, ο κ. Κόνσολας έκανε μία δήλωση και για τα δύο ερωτήματα, η οποία έχει ως ακολούθως:
«Θα ήθελα να παραθέσω τη δική μου άποψη για το θέμα που έχει δημιουργηθεί.
Κατ΄ αρχάς, κανένας νόμος δεν είναι γραμμένος πάνω σε πέτρα. Εκτιμώ ότι η Πολιτεία θα συνυπολογίσει τις συνέπειες, αλλά και τον τεκμηριωμένο αντίλογο στη διάταξη για κατάργηση των επαρχείων και θα επιφέρει τις αναγκαίες διορθώσεις από τη στιγμή, μάλιστα, που υπάρχει και η διαφορετική άποψη της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας.
Κάθε νομοθετική πρωτοβουλία δεν πρέπει να αιφνιδιάζει, αλλά να προκύπτει μέσα από συναίνεση και διάλογο.
Στην προκειμένη περίπτωση, ο θεσμός των επαρχείων είναι κατά βάση νησιωτικός θεσμός και διασφαλίζει την επαφή του πολίτη με τη διοικητική δομή της Περιφέρειας, γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα νησιά χαρακτηρίζονται από γεωγραφική ασυνέχεια και η αίσθηση και εικόνα εγγύτητας του πολίτη προς το δεύτερο βαθμό αυτοδιοίκησης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα.
Το ζήτημα αυτό, όμως, αναδεικνύει για μία ακόμα φορά κάτι που για μένα, τουλάχιστον, αποτελεί βασική αρχή και διεκδίκηση: την πλήρη εφαρμογή της ρήτρας νησιωτικότητας για τις αποφάσεις και τις νομοθετικές πρωτοβουλίες που επηρεάζουν τη ζωή των πολιτών σε νησιά.
Αν η ρήτρα νησιωτικότητας αποτελούσε προϋπόθεση για κάθε νομοσχέδιο που έρχεται στη Βουλή, το συγκεκριμένο ζήτημα της σημασίας, αλλά και του ρόλου των Επαρχείων στις νησιωτικές περιφέρειας, όπως η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, θα είχε αναδειχθεί στις πραγματικές του διαστάσεις».
Γ. Νικητιάδης: «Σταθερή τάση της Κυβέρνησης να συγκεντρώνει την εξουσία όσο πιο κεντρικά γίνεται, επειδή δεν πιστεύει στην αποκέντρωση»
Ερ: Κύριε Νικητιάδη, πώς αιτιολογείτε την κατάργηση των επαρχείων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για επάρχους και περιφερειακούς συμβούλους;
Γ.Ν.: Αιτιολογία υπάρχει, είναι η σταθερή τάση της Κυβέρνησης να συγκεντρώνει την εξουσία όσο πιο κεντρικά γίνεται, επειδή δεν πιστεύει στην αποκέντρωση. Δικαιολογία, όμως, δεν υπάρχει καμία. Δεν δικαιολογείται η κατάργηση ενός θεσμού που, ιδίως στα νησιά, έχει ουσιαστικό ρόλο στη σύνδεση της Περιφέρειας με τις τοπικές κοινωνίες. Το ΠΑΣΟΚ από την πρώτη στιγμή και κάθε φορά που τέθηκε το ζήτημα, ξεκαθάρισε ότι είναι αντίθετο στην κατάργηση των Επαρχείων.
Ερ: Πώς σχολιάζετε τη δήλωση του περιφερειάρχη Γ. Χατζημάρκου;
Γ.Ν.: Η δήλωση του κ. Χατζημάρκου, θεωρητικώς, κινείται σε θετική κατεύθυνση, διότι αναγνωρίζει τον ρόλο και τη σημασία των Επάρχων. Πρακτικώς, όμως, δεν αναιρεί την κατάργηση του θεσμού. Ο Περιφερειάρχης μπορεί να αναθέτει αρμοδιότητες όπου κρίνει, αλλά δεν μπορεί να επαναφέρει τον θεσμικό τίτλο και τη θέση του Επάρχου. Το πρόβλημα παραμένει. Με κυβερνητική επιλογή καταργείται ένας θεσμός με ιδιαίτερη σημασία για τα νησιά και την εκπροσώπησή τους.
Γ. Παππάς: «Πιστεύω ότι ο θεσμός πρέπει να διατηρηθεί και να ενισχυθεί»
Ερ: Κύριε Παππά, πώς αιτιολογείτε την κατάργηση των επαρχείων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για επάρχους και περιφερειακούς συμβούλους;
Γ.Π.: Ο θεσμός του Επάρχου έχει αποδείξει στην πράξη την αξία του, ιδιαίτερα στα Δωδεκάνησα, όπου η νησιωτικότητα και η πολυνησία δημιουργούν ιδιαίτερες διοικητικές ανάγκες. Οι Έπαρχοι γνωρίζουν σε βάθος τις ιδιαιτερότητες κάθε νησιού, βρίσκονται καθημερινά δίπλα στις τοπικές κοινωνίες και συμβάλλουν ουσιαστικά στην αποκέντρωση της διοίκησης και στην ταχύτερη αντιμετώπιση των προβλημάτων.
Δεν πρέπει να παραβλέπουμε ότι οι Έπαρχοι είναι αιρετοί εκπρόσωποι, οι οποίοι εκλέγονται με την εμπιστοσύνη των πολιτών και είναι οι πρώτοι σε σταυρούς προτίμησης στην αντίστοιχη Περιφερειακή Ενότητα. Αυτό προσδίδει στον θεσμό ισχυρή δημοκρατική νομιμοποίηση και διασφαλίζει ότι οι τοπικές κοινωνίες εκπροσωπούνται από ανθρώπους που γνωρίζουν τα προβλήματά τους και βρίσκονται καθημερινά δίπλα τους.
Πιστεύω ότι ο θεσμός πρέπει να διατηρηθεί και να ενισχυθεί. Είναι κάτι που, πράγματι, θα έπρεπε να είχε προβλεφθεί κατά τη διαμόρφωση του νέου πλαισίου. Θεωρώ θετική την πρόθεση του Υπουργείου Εσωτερικών να υπάρξει νομοθετική παρέμβαση, ώστε τουλάχιστον να συνεχιστεί η θητεία των σημερινών Επάρχων μέχρι τις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές. Είμαι βέβαιος ότι θα εξεταστούν οι αναγκαίες βελτιώσεις, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια ενός θεσμού που εξυπηρετεί ουσιαστικές ανάγκες των νησιών μας.
Ερ: Πώς σχολιάζετε τη δήλωση του περιφερειάρχη Γ. Χατζημάρκου;
Γ.Π.: Η θέση μου είναι ξεκάθαρη: ο θεσμός των Επάρχων είναι χρήσιμος και απαραίτητος για τα Δωδεκάνησα. Κατανοώ την έντονη ανησυχία που έχει εκφραστεί για το μέλλον του και συμμερίζομαι την ανάγκη να συνεχίσει να υπάρχει μια ισχυρή διοικητική παρουσία σε κάθε νησί.
Από εκεί και πέρα, πιστεύω ότι τα ζητήματα αυτά πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσα από θεσμικό διάλογο και συνεργασία. Το ζητούμενο δεν είναι η αντιπαράθεση, αλλά να βρεθεί η καλύτερη δυνατή λύση για τους νησιώτες. Προτεραιότητά μας πρέπει να είναι η αποτελεσματική εξυπηρέτηση των πολιτών, η ενίσχυση της αποκέντρωσης και η διατήρηση ενός θεσμού που έχει αποδείξει την προσφορά του στα νησιά μας.
Β. Υψηλάντης: «Πιστεύω ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης και είμαι αισιόδοξος ότι θα καταφέρουμε σύντομα να έχουμε μια θετική εξέλιξη»
Ερ: Κύριε Υψηλάντη, πώς αιτιολογείτε την κατάργηση των επαρχείων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για επάρχους και περιφερειακούς συμβούλους;
Β.Υ.: Εργάζομαι συστηματικά, σε συνεργασία τόσο με τον Περιφερειάρχη όσο και με την Κυβέρνηση, ώστε να επανεξεταστούν οι συγκεκριμένες προβλέψεις του νέου πλαισίου. Πιστεύω ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης και είμαι αισιόδοξος ότι θα καταφέρουμε σύντομα να έχουμε μια θετική εξέλιξη.
Ο θεσμός των Επάρχων, ιδιαίτερα στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, έχει αποδείξει διαχρονικά την αξία του, καθώς ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες ανάγκες της νησιωτικότητας και της γεωγραφικής διασποράς των νησιών μας. Είναι σημαντικό κάθε μεταρρύθμιση να λαμβάνει υπόψη αυτές τις ιδιαιτερότητες και να διασφαλίζει την αποτελεσματική εκπροσώπηση και εξυπηρέτηση των τοπικών κοινωνιών.
Η θέση μου είναι ξεκάθαρη. Εργάζομαι θεσμικά, με συνέπεια και χωρίς δημόσιες αντιπαραθέσεις, ώστε να βρεθεί η καλύτερη δυνατή λύση για τα νησιά μας.
Ερ: Πώς σχολιάζετε τη δήλωση του περιφερειάρχη Γιώργου Χατζημάρκου;
Β.Υ.: Συνήθως δεν σχολιάζω δηλώσεις άλλων θεσμικών παραγόντων. Ο καθένας εκφράζει τις απόψεις του και αναλαμβάνει την ευθύνη των τοποθετήσεών του.
Εγώ εργάζομαι συστηματικά για την καλύτερη δυνατή θεσμική συνεργασία με όλους τους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Επαναλαμβάνω ότι στο πλαίσιο αυτό βρίσκομαι σε συνεχή επικοινωνία τόσο με τον Περιφερειάρχη όσο και με την Κυβέρνηση, προκειμένου να βελτιωθούν οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις.
Είμαι αισιόδοξος ότι η κοινή προσπάθεια θα αποδώσει σύντομα καρπούς και θα βρεθεί μια λύση που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της νησιωτικής Ελλάδας και θα ενισχύει την αποτελεσματικότητα της αυτοδιοίκησης.
Αυτό που ενδιαφέρει τους πολίτες δεν είναι η ανταλλαγή δηλώσεων, αλλά το αποτέλεσμα. Και σε αυτό παραμένω σταθερά προσηλωμένος.
ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
