Μέγα θέμα για την τοπική αυτοδιοίκηση, το γεγονός πως, οι Πολεοδομίες, οι Υπηρεσίες Δόμησης όπως μετονομάστηκαν, εντάσσονται στο Κτηματολόγιο και όπως ήδη έχουμε αναφέρει, ο νέος φορέας θα ονομάζεται Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ). Αυτό ήταν η αφορμή να μιλήσουμε για ακόμα μια φορά με τον πρόεδρο της Μόνιμης Επιτροπής Κω του ΤΕΕ Γιώργο Χρυσουλάκη όχι μόνο γι αυτή καθ’ αυτή τη «μεταφορά» αρμοδιότητας, αλλά και παραλειπόμενα, όπως λ.χ. εάν υπάρχουν στοιχεία τα οποία να καταδεικνύουν ότι, στο μεγαλύτερο ποσοστό των πολεοδομιών επικρατεί η διαφθορά (βασική αιτιολογία…) οπότε επελέγη αυτή η λύση, πώς θα εξαλειφθεί η διαφθορά αφού αυτή διαχέεται σε όλους τους «κόλπους» και το εύρος του κράτους με εμπλοκή και κυβερνητικών στελεχών.
Παράλληλα, μας ενημερώνει για τις αρμοδιότητες του νέου φορέα και ποιες από αυτές που υπήρχαν θα παραμείνουν στους δήμους, για την υπάρχουσα υποστελέχωση τόσο της Υπηρεσίας Δόμησης όσο και του Κτηματολογικού Γραφείου Κω και πως αυτή θα αντιμετωπιστεί, για τον χώρο που θα φιλοξενήσει τη νέα Υπηρεσία και βέβαια, τι θα αλλάξει για τον πολίτη ως προς την εξυπηρέτησή του.
Σημαντικό ζήτημα που θέσαμε είναι η ψηφιοποίηση του αρχείου της Πολεοδομίας.
Ρωτήσαμε επίσης τον κ. Χρυσουλάκη για το Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό και ιδιαίτερα την άποψή του για το τι προβλέπει για την Κω, με δεδομένο πως, σε παλαιότερη συνέντευξή του στον «Σ» είχε ταχθεί κατά της δημιουργίας νέων κλινών, όπως επίσης, οι όποιες αλλαγές προκύψουν από το εν λόγω χωροταξικό, θα προλάβουν να ενταχθούν στο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο το οποίο οσονούπω ολοκληρώνεται.
Τέλος, θέσαμε τρία επίσης σοβαρά, κατά την άποψή μας, ζητήματα στον πρόεδρο της Μ.Ε. Το πρώτο αφορά στον αιγιαλό (τι ισχύει για ιδιοκτησιακά, καταπατήσεις και αυθαίρετα), το δεύτερο - με αφορμή το γεγονός πως το πρώην κτίριο της 80 ΑΔΤΕ πέρασε στα χέρια ξενοδόχου – αφορά στο Οινοποιείο το οποίο ρημάζει και τρίτον, την άποψή του για την «ταυτότητα» της Κω.
η Κως έχει ταυτότητα και μάλιστα πολύ ισχυρή. Αν έπρεπε να τη συμπυκνώσω σε δύο λέξεις, θα έλεγα: Ιπποκράτης και ποδήλατο.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Ερ: Τελικά κύριε Χρυσουλάκη, αυτό που μου είχατε δηλώσει τον Σεπτέμβρη του 2025, τότε που «έσκασε» το θέμα μετά από σχετική εξαγγελία του πρωθυπουργού, οι πολεοδομίες, οι γνωστές πλέον Υπηρεσίες Δόμησης των δήμων, εντάσσονται στο κτηματολόγιο και ο νέος φορέας θα ονομάζεται Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ). «Το σκεπτικό είναι, η διαφθορά που παρουσιάζεται σε κάποιες από αυτές, η διαφορετική ερμηνεία των νόμων και οι παρεμβάσεις των δημάρχων» είχατε πει και αυτός είναι ο βασικός λόγος τον οποίο επικαλείται και η κυβέρνηση. Δηλαδή, αντί να ληφθούν μέτρα αντιμετώπισης κατά της διαφθοράς, όπως λ.χ. έλεγχοι και ασφαλιστικές δικλείδες, επελέγη η αφαίρεση της αρμοδιότητας από τους δήμους «υπό την πίεση συγκεκριμένων συντεχνιακών συμφερόντων» όπως υποστηρίζεται από την άλλη πλευρά. Τι απαντάτε;
Γ.Χ.: Καταρχάς, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι το ζήτημα δεν είναι αν θα αφαιρεθεί μια αρμοδιότητα από τους δήμους ούτε αν θα ενισχυθεί ένας άλλος φορέας. Το πραγματικό ζητούμενο είναι να αποκτήσει η χώρα ένα αξιόπιστο, ενιαίο, διαφανές και αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου της δόμησης και εφαρμογής της πολεοδομικής νομοθεσίας.
Για πολλά χρόνια διαπιστώνονται σοβαρές δυσλειτουργίες στις Υπηρεσίες Δόμησης. Υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις στην ερμηνεία της νομοθεσίας από περιοχή σε περιοχή, σημαντικές ελλείψεις προσωπικού, διαφορετικές ταχύτητες εξυπηρέτησης των πολιτών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, φαινόμενα αδιαφάνειας και διαφθοράς που έχουν απασχολήσει τη Δικαιοσύνη και την κοινή γνώμη.
Η θέση του ΤΕΕ διαχρονικά δεν ήταν ποτέ να στοχοποιήσει τους εργαζόμενους στις ΥΔΟΜ ούτε την αυτοδιοίκηση. Αντίθετα, έχει επανειλημμένα επισημανθεί ότι, οι μηχανικοί των υπηρεσιών εργάζονται συχνά υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, με ελλιπές προσωπικό και τεράστιο φόρτο εργασίας.
Ωστόσο, όταν ένα σύστημα παρουσιάζει διαχρονικά προβλήματα, η Πολιτεία οφείλει να εξετάζει θεσμικές λύσεις που διασφαλίζουν ενιαία εφαρμογή των κανόνων, ψηφιακή διακυβέρνηση, διαφάνεια, λογοδοσία και αποτελεσματικό έλεγχο. Αυτό ακριβώς υπηρετεί η λογική της συγκέντρωσης κρίσιμων πολεοδομικών λειτουργιών σε έναν οργανισμό με πανελλαδική εμβέλεια και ενιαίες διαδικασίες.
Δεν θεωρώ λοιπόν ότι το δίλημμα είναι «δήμοι ή κράτος». Το δίλημμα είναι αν θέλουμε ένα σύστημα που να λειτουργεί με τους ίδιους κανόνες για όλους, χωρίς τοπικές εξαρτήσεις, χωρίς διαφορετικές ερμηνείες και χωρίς περιθώρια αμφισβήτησης της νομιμότητας των αποφάσεων. Εάν αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσα από τον νέο φορέα, με διαφάνεια, επαρκή στελέχωση και αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας, τότε πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που πρέπει να αξιολογηθεί με θεσμικά και όχι συντεχνιακά κριτήρια.
Το ζητούμενο δεν είναι ποιος ασκεί την αρμοδιότητα, αλλά να εξυπηρετείται καλύτερα ο πολίτης, να προστατεύεται το δομημένο περιβάλλον και να εφαρμόζεται η νομοθεσία με ενιαίο και αδιάβλητο τρόπο σε ολόκληρη τη χώρα.
Ερ: Θα σας θέσω ένα απλοϊκό ερώτημα: Υπάρχουν στοιχεία τα οποία να καταδεικνύουν ότι, στο μεγαλύτερο ποσοστό των πολεοδομιών επικρατεί η διαφθορά οπότε επελέγη αυτή η λύση;
Γ.Χ.: Όχι, δεν νομίζω ότι υπάρχει κανείς σοβαρός άνθρωπος που να υποστηρίζει ότι η πλειονότητα των Υπηρεσιών Δόμησης της χώρας λειτουργεί με όρους διαφθοράς. Αυτό θα ήταν άδικο τόσο για τους μηχανικούς όσο και για τους δημόσιους υπαλλήλους που καθημερινά δίνουν έναν δύσκολο αγώνα, συχνά με ελάχιστο προσωπικό και μέσα.
Από την άλλη πλευρά, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αποκαλυφθεί σοβαρές υποθέσεις που κλόνισαν την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το σύστημα. Το ζήτημα όμως δεν είναι αν τα φαινόμενα αυτά είναι πλειοψηφικά ή μειοψηφικά. Στη δημόσια διοίκηση αρκεί η ύπαρξη θεσμικών αδυναμιών που επιτρέπουν τέτοια φαινόμενα για να απαιτείται παρέμβαση.
Κατά τη γνώμη μου, το βασικό πρόβλημα δεν είναι πρωτίστως η διαφθορά. Είναι η πολυνομία, οι αντικρουόμενες ερμηνείες της νομοθεσίας, η άνιση στελέχωση των υπηρεσιών, οι μεγάλες καθυστερήσεις, η έλλειψη ενιαίων διαδικασιών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πιέσεις που μπορεί να ασκούνται σε τοπικό επίπεδο. Αυτά είναι διαχρονικά προβλήματα που έχουν αναδείξει τόσο το ΤΕΕ όσο και πολλοί θεσμικοί φορείς.
Επομένως, δεν θεωρώ ότι η μεταρρύθμιση μπορεί να δικαιολογηθεί με το επιχείρημα ότι «οι πολεοδομίες είναι διεφθαρμένες». Η συζήτηση πρέπει να γίνει σε πιο ουσιαστική βάση: πώς θα δημιουργήσουμε ένα σύστημα που να εφαρμόζει τους ίδιους κανόνες σε όλη τη χώρα, να λειτουργεί γρήγορα, διαφανώς και με ασφάλεια δικαίου για τον πολίτη και τον μηχανικό.
Το αν η μεταφορά των αρμοδιοτήτων στον νέο φορέα θα πετύχει αυτόν τον στόχο είναι κάτι που θα κριθεί στην πράξη. Εκεί θα πρέπει να εστιάσουμε τη συζήτηση και όχι στη γενικευμένη απαξίωση των ανθρώπων που υπηρετούν σήμερα στις ΥΔΟΜ.
Ερ: Συμφωνώ απολύτως. Όμως, σε μια γενική θεώρηση και με βάση επίσημα στοιχεία τα οποία μιλούν γενικά για τη διαφθορά σε όλους τους «κόλπους» και το εύρος του κράτους μας και επίσης το γεγονός πως εμπλέκονται και κρατικά στελέχη, τι σας κάνει να πιστεύετε πως η διαφθορά θα πάψει να υφίσταται;
Γ.Χ.: Δεν νομίζω ότι υπάρχει κανείς που να πιστεύει πως μια διοικητική μεταρρύθμιση, από μόνη της, μπορεί να εξαφανίσει τη διαφθορά. Αυτό θα ήταν μια υπεραπλούστευση ενός πολύ σύνθετου προβλήματος.
Η διαφθορά δεν συνδέεται αποκλειστικά με έναν φορέα ή με μια υπηρεσία. Είναι ένα φαινόμενο που μπορεί να εμφανιστεί οπουδήποτε υπάρχουν αδιαφανείς διαδικασίες, υπερβολική διακριτική ευχέρεια, ελλιπείς έλεγχοι και αδυναμία λογοδοσίας. Επομένως, η συζήτηση δεν πρέπει να γίνεται με όρους «μεταφέρουμε μια αρμοδιότητα και λύσαμε το πρόβλημα».
Το πραγματικό ερώτημα είναι, αν το νέο μοντέλο διοίκησης θα δημιουργεί περισσότερες ασφαλιστικές δικλείδες από το προηγούμενο. Αν θα υπάρχουν πλήρως ψηφιοποιημένες διαδικασίες, καταγραφή κάθε ενέργειας, δυνατότητα ελέγχου και ιχνηλασιμότητας των αποφάσεων, ενιαίες οδηγίες εφαρμογής της νομοθεσίας, συστηματικοί εσωτερικοί και εξωτερικοί έλεγχοι και σαφής κατανομή ευθυνών.
Αυτά είναι τα εργαλεία που περιορίζουν τις ευκαιρίες για αυθαιρεσία και αδιαφάνεια. Δεν εξαλείφουν τη διαφθορά, αλλά μειώνουν σημαντικά τις δυνατότητες ανάπτυξής της.
Άλλωστε, η εμπειρία των τελευταίων ετών από τον ψηφιακό μετασχηματισμό διαδικασιών, όπως το e-Άδειες, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες του ΤΕΕ, δείχνει ότι όσο μειώνεται η προσωπική διαμεσολάβηση και αυξάνεται η διαφάνεια, τόσο περιορίζονται τα περιθώρια αδιαφανών πρακτικών.
Συνεπώς, δεν θεωρώ ότι το ζητούμενο είναι να πιστέψουμε πως η διαφθορά θα εκλείψει. Το ζητούμενο είναι να οικοδομήσουμε ένα σύστημα στο οποίο θα είναι πολύ δυσκολότερο να αναπτυχθεί και πολύ ευκολότερο να εντοπιστεί και να τιμωρηθεί όταν εμφανίζεται.
Ερ: Ας έρθουμε σε πρακτικά ζητήματα. Κατ’ αρχάς, ποιες αρμοδιότητες θα έχει η νέος φορέας και ποιες θα παραμείνουν στους δήμους;
Γ.Χ.: Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στη φάση της διαμόρφωσης του τελικού θεσμικού πλαισίου και επομένως θα πρέπει να περιμένουμε το οριστικό νομοσχέδιο για να γνωρίζουμε με ακρίβεια το εύρος των αρμοδιοτήτων του νέου φορέα.
Από όσα έχουν παρουσιαστεί μέχρι σήμερα, η κατεύθυνση φαίνεται να είναι η συγκέντρωση των βασικών πολεοδομικών αρμοδιοτήτων που σχετίζονται με την εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας, τον έλεγχο της δόμησης, την έκδοση διοικητικών πράξεων και την ενιαία ερμηνεία των κανόνων σε εθνικό επίπεδο.
Αντίθετα, οι δήμοι εξακολουθούν να έχουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο στον χωρικό σχεδιασμό, στις τοπικές αναπτυξιακές πολιτικές, στις αναπλάσεις, στα έργα υποδομής, στην παρακολούθηση των τοπικών αναγκών και γενικότερα σε όλα όσα συνδέονται με την καθημερινή λειτουργία και την ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.
Το κρίσιμο κατά τη γνώμη μου δεν είναι τόσο η κατανομή των αρμοδιοτήτων, όσο η σαφής οριοθέτησή τους. Ένα από τα διαχρονικά προβλήματα της ελληνικής διοίκησης είναι οι αλληλοεπικαλύψεις ευθυνών μεταξύ φορέων, που συχνά οδηγούν σε καθυστερήσεις, συγκρούσεις αρμοδιοτήτων και ταλαιπωρία των πολιτών.
Εκείνο που πρέπει να εξασφαλιστεί είναι ότι ο πολίτης και ο μηχανικός θα γνωρίζουν με σαφήνεια ποιος αποφασίζει, ποιος ελέγχει και ποιος φέρει την ευθύνη κάθε διαδικασίας. Αυτό είναι προϋπόθεση για μια αποτελεσματική δημόσια διοίκηση και για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς.
Ερ: Τόσο η Πολεοδομία του δήμου μας όσο και το Κτηματολογικό Γραφείο Κω, αντιμετωπίζουν μεγάλο πρόβλημα υποστελέχωσης. Με την ενοποίησή τους θα γίνουν προσλήψεις ή θα λειτουργεί με το υφιστάμενο προσωπικό;
Γ.Χ.: Αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο ερώτημα για την επιτυχία ή την αποτυχία της μεταρρύθμισης. Καμία οργανωτική αλλαγή δεν μπορεί να αποδώσει εάν δεν συνοδευτεί από επαρκή στελέχωση και κατάλληλη χρηματοδότηση.
Είναι γνωστό ότι τόσο οι Υπηρεσίες Δόμησης όσο και τα Κτηματολογικά Γραφεία σε πολλές περιοχές της χώρας, μεταξύ αυτών και η Κως, αντιμετωπίζουν σημαντικές ελλείψεις προσωπικού. Οι υφιστάμενοι υπάλληλοι καλούνται συχνά να διαχειριστούν πολλαπλάσιο όγκο εργασίας από αυτόν που αντιστοιχεί στις δυνατότητες των υπηρεσιών τους.
Επομένως, εάν η μεταρρύθμιση περιοριστεί απλώς στη μεταφορά αρμοδιοτήτων από έναν φορέα σε έναν άλλο, χωρίς ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, δύσκολα θα επιτύχει τους στόχους της. Το πρόβλημα δεν λύνεται αλλά μεταφέρεται.
Η θέση που διαχρονικά υποστηρίζει το ΤΕΕ είναι ότι, η Πολιτεία οφείλει να επενδύσει στις τεχνικές υπηρεσίες της χώρας, με προσλήψεις εξειδικευμένων μηχανικών, σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, συνεχή επιμόρφωση και επαρκείς ελεγκτικούς μηχανισμούς. Μόνο έτσι μπορούν να επιταχυνθούν οι διαδικασίες και να διασφαλιστεί η ποιότητα των αποφάσεων.
Σε ό,τι αφορά τον νέο φορέα, αναμένουμε τις τελικές κυβερνητικές αποφάσεις για το οργανόγραμμα και τη στελέχωσή του. Εκεί θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό και η αποτελεσματικότητά του. Γιατί τελικά οι θεσμοί δεν λειτουργούν μόνο με νόμους και οργανισμούς· λειτουργούν κυρίως με ανθρώπους.
Από την πλευρά μας, ως ΤΕΕ, θεωρούμε αυτονόητο ότι μια τόσο σημαντική μεταρρύθμιση πρέπει να συνοδευτεί από ουσιαστική ενίσχυση του προσωπικού και όχι απλώς από ανακατανομή των ήδη περιορισμένων διαθέσιμων δυνάμεων.
Ερ: Οι δύο υπηρεσίες θα συστεγαστούν και πού; Πώς θα λειτουργούν; Σε ενιαίο χώρο ή θα μεταστεγαστούν σε νέο; Με λίγα λόγια, υπάρχουν οι υποδομές στο Κτηματολογικό Γραφείο οι οποίες να υποστηρίζουν τα νέα τμήματα;
Γ.Χ.: Αυτά είναι απολύτως εύλογα ερωτήματα, αλλά σήμερα δεν υπάρχουν ακόμη επίσημες ανακοινώσεις για τον τρόπο χωροθέτησης και λειτουργίας των νέων δομών σε κάθε περιοχή της χώρας και φυσικά ούτε για την Κω ειδικότερα.
Εκείνο που μπορώ να πω με βεβαιότητα είναι ότι, μια τόσο σημαντική οργανωτική αλλαγή δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια διοικητική συγχώνευση στα χαρτιά. Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά απαιτούνται κατάλληλοι χώροι, σύγχρονες ψηφιακές υποδομές, επαρκής εξοπλισμός, ασφαλή πληροφοριακά συστήματα και, κυρίως, επαρκές ανθρώπινο δυναμικό.
Αν με ρωτάτε ειδικά για την Κω, θεωρώ ότι, πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση θα πρέπει να αξιολογηθούν οι πραγματικές ανάγκες της υπηρεσίας, ο αναμενόμενος όγκος εργασίας και οι υφιστάμενες κτιριακές δυνατότητες. Δεν θα ήταν ορθό να προεξοφλήσουμε ότι οι σημερινές υποδομές επαρκούν χωρίς να προηγηθεί σχετική μελέτη και σχεδιασμός.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να στεγαστούν μαζί διαφορετικές υπηρεσίες. Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί ένα λειτουργικό περιβάλλον που θα επιτρέπει ταχύτερη εξυπηρέτηση πολιτών και μηχανικών, καλύτερο συντονισμό των υπηρεσιών και αποτελεσματικότερη άσκηση των αρμοδιοτήτων τους.
Γι’ αυτό πιστεύω ότι η επιτυχία της μεταρρύθμισης θα εξαρτηθεί όχι μόνο από το θεσμικό της πλαίσιο αλλά και από τις πρακτικές λεπτομέρειες εφαρμογής της σε κάθε τοπική κοινωνία. Και σε αυτές τις λεπτομέρειες περιλαμβάνονται η στέγαση, ο εξοπλισμός, η ψηφιακή υποστήριξη και η στελέχωση των υπηρεσιών.
Ως ΤΕΕ, αυτό που μας ενδιαφέρει είναι να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες και οι μηχανικοί της Κω θα εξυπηρετούνται καλύτερα από ό,τι σήμερα και όχι ότι θα μετακινηθούν απλώς αρμοδιότητες από ένα γραφείο σε ένα άλλο.
Ερ: Τι αλλάζει για τον πολίτη ως προς την εξυπηρέτησή του;
Γ.Χ.: Αν η μεταρρύθμιση εφαρμοστεί σωστά, ο πολίτης θα πρέπει να δει τρεις βασικές βελτιώσεις: μεγαλύτερη ταχύτητα, περισσότερη διαφάνεια και ενιαία αντιμετώπιση σε όλη τη χώρα.
Σήμερα δεν είναι σπάνιο το ίδιο πολεοδομικό ζήτημα να αντιμετωπίζεται διαφορετικά από υπηρεσία σε υπηρεσία. Αυτό δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου για τους πολίτες, τους επενδυτές και τους μηχανικούς. Ένα από τα βασικά ζητούμενα του νέου μοντέλου είναι να υπάρχει ενιαία ερμηνεία και εφαρμογή της νομοθεσίας, ανεξάρτητα από την περιοχή στην οποία βρίσκεται το ακίνητο.
Παράλληλα, η περαιτέρω ψηφιοποίηση των διαδικασιών μπορεί να μειώσει τη γραφειοκρατία, τις άσκοπες μετακινήσεις και τον χρόνο αναμονής. Ο πολίτης ενδιαφέρεται πρωτίστως να εξυπηρετηθεί γρήγορα, με σαφείς κανόνες και χωρίς να χρειάζεται να αναζητά διαφορετικές απαντήσεις από διαφορετικές υπηρεσίες.
Βέβαια, θα πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Τα οφέλη αυτά δεν θα προκύψουν αυτόματα από μια αλλαγή ονομασίας ή διοικητικής υπαγωγής. Θα εξαρτηθούν από τη στελέχωση, την οργάνωση, τις ψηφιακές υποδομές και την αποτελεσματικότητα του νέου φορέα.
Ως ΤΕΕ, αυτό που διαχρονικά υποστηρίζουμε είναι ότι ο πολίτης πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε μεταρρύθμισης. Το κριτήριο επιτυχίας δεν είναι αν άλλαξε το οργανόγραμμα μιας υπηρεσίας, αλλά αν ο πολίτης εξυπηρετείται ταχύτερα, με λιγότερο κόστος, μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου και περισσότερη εμπιστοσύνη προς το κράτος.
Εάν αυτά επιτευχθούν, τότε η μεταρρύθμιση θα έχει πετύχει. Αν όχι, τότε απλώς θα έχουμε μεταφέρει αρμοδιότητες χωρίς να έχουμε λύσει τα πραγματικά προβλήματα.
Ερ: Με λίγα λόγια, η όλη υπόθεση βρίσκεται ακόμα στον αέρα. Και ρωτάω αφελώς ή ρητορικά: Πριν εξαγγελθεί οτιδήποτε, πόσο μάλλον για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, δεν όφειλε ο νομοθέτης να έχει ήδη δώσει λύσεις σε όλα αυτά που συζητάμε προκειμένου να κυλήσουν όλα ομαλά;
Γ.Χ: Θεωρητικά ναι. Σε μια ιδανική διαδικασία, κάθε μεγάλη διοικητική μεταρρύθμιση θα έπρεπε να συνοδεύεται εξαρχής από πλήρη σχεδιασμό, σαφές θεσμικό πλαίσιο, οργανόγραμμα, στελέχωση, χρηματοδότηση, υποδομές και χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
Στην πράξη όμως, οι μεταρρυθμίσεις συνήθως εξελίσσονται σταδιακά και πολλές λεπτομέρειες οριστικοποιούνται κατά τη νομοθέτηση και την εφαρμογή τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να τίθενται ερωτήματα. Αντιθέτως, είναι θεμιτό και αναγκαίο να ζητούνται απαντήσεις πριν ληφθούν οριστικές αποφάσεις.
Γι’ αυτό και θεωρώ ότι η συζήτηση που γίνεται σήμερα είναι χρήσιμη. Δεν έχει νόημα να κρίνουμε μια μεταρρύθμιση μόνο από την εξαγγελία της, αλλά ούτε και να δίνουμε λευκή επιταγή πριν δούμε το τελικό σχέδιο. Εκείνο που έχει σημασία είναι να υπάρξουν ξεκάθαρες απαντήσεις για τη στελέχωση, τις αρμοδιότητες, τις υποδομές, τη μετάβαση και κυρίως για το πώς θα βελτιωθεί η εξυπηρέτηση του πολίτη.
Άλλωστε, ο στόχος όλων μας δεν είναι να δικαιωθεί μια εξαγγελία ή να διαψευστεί. Είναι να λειτουργήσει καλύτερα το σύστημα από αυτό που έχουμε σήμερα.
Ερ: Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η ψηφιοποίηση του αρχείου της Πολεοδομίας;
Γ.Χ.: Η ψηφιοποίηση του αρχείου της Υπηρεσίας Δόμησης Κω βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και αποτελεί μέρος του εθνικού έργου ψηφιοποίησης των πολεοδομικών αρχείων της χώρας, το οποίο υλοποιείται από το ΤΕΕ σε συνεργασία με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το Ελληνικό Κτηματολόγιο.
Στην περίπτωση της Κω, το έργο αφορά περισσότερους από 22.000 φακέλους οικοδομικών αδειών και πολεοδομικών εγγράφων. Ήδη έχει πραγματοποιηθεί η καταγραφή, η σάρωση και η ψηφιοποίηση μεγάλου μέρους του αρχείου, το οποίο περιλαμβάνει οικοδομικές άδειες, τοπογραφικά διαγράμματα, διαγράμματα κάλυψης και σχέδια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, η κεντρική ψηφιακή πλατφόρμα αναζήτησης των ψηφιοποιημένων οικοδομικών αδειών έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία για ολόκληρη τη χώρα. Οι φάκελοι της Κω θα καταστούν διαθέσιμοι μέσω της πλατφόρμας μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία ψηφιοποίησης και ποιοτικού ελέγχου του τοπικού αρχείου.
Πράγματι, υπάρχει μια καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του έργου. Από την ενημέρωση που έχουμε, αυτή δεν οφείλεται σε θεσμικά ή διοικητικά προβλήματα, αλλά κυρίως στις δυσκολίες στελέχωσης που αντιμετωπίζει ο ανάδοχος του έργου. Πρόκειται άλλωστε για ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα πολλές επιχειρήσεις στα νησιά, καθώς υπάρχει περιορισμένη διαθεσιμότητα εξειδικευμένου τοπικού προσωπικού για την υποστήριξη έργων αυτής της κλίμακας.
Σε κάθε περίπτωση, το σημαντικό είναι ότι το έργο προχωρά και ότι με την ολοκλήρωσή του οι πολίτες, οι μηχανικοί και οι δημόσιες υπηρεσίες θα έχουν άμεση ηλεκτρονική πρόσβαση σε ένα τεράστιο όγκο πολεοδομικής πληροφορίας, χωρίς αναζήτηση φυσικών φακέλων και χωρίς τις καθυστερήσεις του παρελθόντος.
Ως ΤΕΕ θεωρούμε ότι η ψηφιοποίηση του πολεοδομικού αρχείου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, καθώς ενισχύει τη διαφάνεια, μειώνει τη γραφειοκρατία, προστατεύει πολύτιμα αρχεία δεκαετιών και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ταχύτερη και ποιοτικότερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
Ερ: Ας αλλάξουμε θέμα. Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό. Υπάρχουν αντιδράσεις από όλες τις «πλευρές», ήτοι, ξενοδοχειακό κλάδο, επιχειρηματικό και επιστημονικό. Η κάθε μια για τους δικούς της λόγους. Ποια η δική σας άποψη ειδικά για το τι προβλέπει για την Κω, με δεδομένο πως έχετε ταχθεί κατά της δημιουργίας νέων κλινών;
Γ.Χ.: Ως Πρόεδρος της Μ.Ε. ΤΕΕ Κω εκφράζω τις αποφάσεις των συλλογικών οργάνων. Η Γενική Συνέλευση του ΤΕΕ Κω συντάχθηκε με την απόφαση του ΤΕΕ Δωδεκανήσου και ζήτησε την απόσυρση του προτεινόμενου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό. Θεωρούμε ότι το σχέδιο παρουσιάζει σοβαρές αδυναμίες, καθώς δεν τεκμηριώνει επαρκώς τα κριτήρια κατηγοριοποίησης των περιοχών, προωθεί περαιτέρω τη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού και δεν λαμβάνει ουσιαστικά υπόψη τη φέρουσα ικανότητα των νησιωτικών προορισμών.
Η Κως ήδη συγκαταλέγεται στις περιοχές με τη μεγαλύτερη αναλογία τουριστών προς μόνιμους κατοίκους στην Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά, το προτεινόμενο πλαίσιο δεν αξιολογεί επαρκώς τις επιπτώσεις στις υποδομές, στους φυσικούς πόρους, στο περιβάλλον και στην ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Η θέση μας είναι ότι το ΕΧΠ απέχει από τις αρχές της αειφορίας και της βιώσιμης ανάπτυξης. Η ανεξέλεγκτη περαιτέρω τουριστική επέκταση χωρίς προηγούμενη τεκμηρίωση της φέρουσας ικανότητας και χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των υποδομών εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για το φυσικό και δομημένο περιβάλλον, αλλά και για την ίδια την τουριστική οικονομία του νησιού.
Για τον λόγο αυτό ζητήσαμε την απόσυρση του σχεδίου και την επανεξέτασή του στη βάση επιστημονικών δεδομένων, ώστε να προκύψει ένα χωροταξικό πλαίσιο που θα υπηρετεί πραγματικά τη βιώσιμη ανάπτυξη των νησιών και όχι την περαιτέρω ποσοτική μεγέθυνση του τουρισμού.
Ερ: Οι όποιες αλλαγές προκύψουν από το εν λόγω χωροταξικό, θα προλάβουν να ενταχθούν στο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο το οποίο οσονούπω ολοκληρώνεται;
Γ.Χ.: Το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο οφείλει εκ του νόμου να εναρμονίζεται με τα υπερκείμενα χωροταξικά πλαίσια. Επομένως, η τελική μορφή του θα εξαρτηθεί και από το πότε θα ολοκληρωθεί και θα θεσμοθετηθεί το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.
Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που έχουμε εκφράσει επιφυλάξεις για το προτεινόμενο ΕΧΠ. Οι κατευθύνσεις που θα δοθούν σήμερα σε εθνικό επίπεδο θα επηρεάσουν άμεσα τον πολεοδομικό και αναπτυξιακό σχεδιασμό της Κω για τις επόμενες δεκαετίες.
Σε κάθε περίπτωση, το ζητούμενο είναι το ΤΠΣ Κω να βασιστεί στα πραγματικά δεδομένα του νησιού, στη φέρουσα ικανότητα, στις υποδομές και στις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, ώστε να αποτελέσει ένα βιώσιμο και εφαρμόσιμο σχέδιο ανάπτυξης και όχι απλώς μια προσαρμογή σε γενικές κατευθύνσεις που δεν λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες της Κω.
Ερ: Ένα άλλο μέγα θέμα, είναι ο αιγιαλός. Το ότι, προβλέπεται καμία παρέμβαση μόνο στα 25 μέτρα από την ακτή σας ικανοποιεί; Και τελικά, όταν λέμε αιγιαλός και παραλία, τι ισχύει για ιδιοκτησιακά, καταπατήσεις και αυθαίρετα; Τι θα έπρεπε να ισχύει και ποιος ελέγχει;
Γ.Χ.: Ο αιγιαλός και η παραλία είναι κοινόχρηστα αγαθά που προστατεύονται από το Σύνταγμα και η προστασία τους είναι αδιαπραγμάτευτη. Το ζητούμενο όμως είναι να υπάρχουν σαφείς κανόνες, ολοκληρωμένες οριοθετήσεις και αποτελεσματικοί έλεγχοι, ώστε να υπάρχει ασφάλεια δικαίου για όλους.
Σε ό,τι αφορά τις καταπατήσεις και τα αυθαίρετα, η νομοθεσία πρέπει να εφαρμόζεται χωρίς εξαιρέσεις και με ίσους όρους για όλους. Παράλληλα, η Πολιτεία οφείλει να ξεκαθαρίσει οριστικά τα ιδιοκτησιακά ζητήματα που παραμένουν εκκρεμή.
Στα Δωδεκάνησα υπάρχουν ιδιαίτερες ιδιοκτησιακές συνθήκες λόγω του ιστορικού κτηματολογικού καθεστώτος της περιοχής. Γι’ αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή, ώστε η προστασία του αιγιαλού να συνδυάζεται με τον σεβασμό των νόμιμα υφιστάμενων ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων.
Τέλος, το αν τα 25 μέτρα αποτελούν τη σωστή λύση, είναι ζήτημα που πρέπει να τεκμηριώνεται επιστημονικά και να εντάσσεται σε έναν συνολικό σχεδιασμό προστασίας των ακτών και όχι να εξετάζεται αποσπασματικά.
Ερ: Αλλάζουμε θέμα. Το κτίριο της πρώην 80 ΑΔΤΕ πέρασε στα χέρια γνωστού ξενοδόχου. Με το Οινοποιείο, για το οποίο μου είχατε πει ότι, θα θέλατε, πριν κλείσετε τη θητεία σας στο ΤΕΕ, να δρομολογήσετε τη λύση του, τι γίνεται; Ρημάζει…
Γ.Χ.: Το παλιό Οινοποιείο είναι, κατά τη γνώμη μου, μια ιδιαίτερη περίπτωση και γι’ αυτό έχω επισημάνει στον δήμαρχο ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί κατά προτεραιότητα. Δεν μιλάμε απλώς για ένα ανενεργό δημοτικό κτίριο. Μιλάμε για ένα εμβληματικό τοπόσημο της Κω, το οποίο παρουσιάζει πλέον σοβαρά προβλήματα φθοράς και κινδυνεύει να υποστεί μη αναστρέψιμες βλάβες.
Ο δήμαρχος με ενημέρωσε ότι το Οινοποιείο θα ενταχθεί σε έναν συνολικό σχεδιασμό για τα μη χρησιμοποιούμενα δημοτικά κτίρια. Θεωρώ ότι αυτή είναι μια σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, το Οινοποιείο έχει επείγοντα χαρακτήρα και δεν διαθέτουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε επ’ αόριστον.
Πρέπει επίσης να είμαστε ρεαλιστές. Ο δήμος δεν διαθέτει τους οικονομικούς πόρους για να αποκαταστήσει ταυτόχρονα όλα τα εγκαταλελειμμένα κτίρια της περιουσίας του. Για τον λόγο αυτό δεν θα μας έβρισκε αντίθετους μια λύση αξιοποίησης μέσω ιδιώτη, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει σαφές σχέδιο, εγκεκριμένες μελέτες, απόλυτος σεβασμός στον χαρακτήρα του κτιρίου και συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την πλήρη αποκατάστασή του.
Άλλωστε, στην Κω έχουμε και θετικά παραδείγματα, όπως το Gelsomino, όπου ένα ιστορικό κτίριο διασώθηκε, αποκαταστάθηκε και επανεντάχθηκε στη ζωή του τόπου. Αυτό που έχει σημασία δεν είναι ποιος θα χρηματοδοτήσει το έργο, αλλά να σωθεί το κτίριο και να αποκτήσει μια νέα βιώσιμη χρήση προς όφελος της κοινωνίας και της ιστορίας του νησιού.
Το χειρότερο σενάριο θα ήταν να συνεχίσουμε να συζητάμε για την αξία του, ενώ το ίδιο καταρρέει μπροστά στα μάτια μας.
Ερ: Τελευταία ερώτηση κύριε Χρυσουλάκη, την οποία σας θέτω για πρώτη φορά, μιας και δεν εμπλέκεστε άμεσα με τον τουρισμό, αλλά θαρρώ πως έχετε άποψη. Η Κως έχει «ταυτότητα» και εάν ναι, ποια είναι αυτή και πώς την αξιοποιούμε;
Γ.Χ.: Ναι, η Κως έχει ταυτότητα και μάλιστα πολύ ισχυρή. Αν έπρεπε να τη συμπυκνώσω σε δύο λέξεις, θα έλεγα: Ιπποκράτης και ποδήλατο.
Ο Ιπποκράτης δίνει στην Κω μια μοναδική παγκόσμια αναγνωρισιμότητα. Είναι ένα όνομα συνδεδεμένο με την επιστήμη, την υγεία, την πρόληψη και τον ανθρωπισμό. Είναι ένα συγκριτικό πλεονέκτημα που κανένας άλλος προορισμός δεν μπορεί να αντιγράψει.
Το ποδήλατο, από την άλλη, αποτελεί κομμάτι της καθημερινότητας και της κουλτούρας του νησιού εδώ και δεκαετίες. Είναι στοιχείο της ταυτότητάς μας, της ήπιας κινητικότητας και ενός πιο ανθρώπινου τρόπου ζωής.
Πιστεύω ότι η Κως πρέπει να επενδύσει περισσότερο σε αυτά τα δύο στοιχεία. Να αναδείξει ακόμη περισσότερο το νησί του Ιπποκράτη, της ευεξίας, της υγείας και του πολιτισμού και παράλληλα να εξελιχθεί σε πρότυπο προορισμό ποδηλάτου και βιώσιμης μετακίνησης στη Μεσόγειο.
Οι παραλίες, ο ήλιος και η θάλασσα είναι σημαντικά, αλλά τα διαθέτουν πολλοί προορισμοί. Αυτό που κάνει την Κω πραγματικά ξεχωριστή είναι ο Ιπποκράτης και το ποδήλατο. Εκεί βρίσκεται η αυθεντική ταυτότητα του νησιού και εκεί πιστεύω ότι πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στο μέλλον.
ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
