Χειμαρρώδης ο λόγος του υπεύθυνου του τουριστικού γραφείου Helios Tours,
Μιχάλη Τρικοίλη, ο οποίος, σε συνέντευξή του στον «Σ», περιγράφει με παραδείγματα και σχετικές αναφορές το τί πρέπει να κάνουμε προκειμένου να ανταπεξέλθουμε στις προκλήσεις και στις νέες τάσεις του τουριστικού γίγνεσθαι, οι οποίες ήδη εφαρμόζονται από άλλους τουριστικούς προορισμούς και στις οποίες έχουμε αναφερθεί πολλάκις. Προσπάθειά του – και αγωνία του θα λέγαμε - είναι, η προώθηση εμπειριών, με στόχο, ο επισκέπτης να έρχεται σε επαφή με την τοπική μας κουλτούρα και με τις φυσικές ομορφιές του νησιού μας. Να επιλέγει την Κω διότι έχει να του προσφέρει μοναδικές εμπειρίες και όχι διότι είναι φτηνός προορισμός ή μέσο για να πάει αλλού, όπως δυστυχώς συμβαίνει.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Ερ: Κύριε Τρικοίλη, ξεκινάμε από εκεί που μείναμε πέρσι. Μου είχατε δηλώσει πως, η Κως έχει όλα τα στοιχεία για να γίνει πρότυπο βιώσιμου και αυθεντικού τουρισμού και πως, ο επισκέπτης πρέπει να νιώθει ότι ζει κάτι αληθινό. Επιτρέψτε μου να πω πως, αυτή την άποψη έχει και η επιστημονική κοινότητα όπως μας την κατέθεσε ο Γιάννης Σπιλάνης, Καθηγητής Τμήματος Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και επικεφαλής του Εργαστηρίου Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης και του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού Αιγαίου Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Πιστεύετε πως, έχουμε κάνει βήματα προς αυτή την κατεύθυνση;
Μ.Τ: Θα σας εκπλήξω γιατί θα αλλάξω τον τόνο της συνομιλίας μας και θα γίνω και λίγο επιθετικός αν μου επιτρέπετε.
Ερ: Σαφώς και σας το επιτρέπω.
Μ.Τ.: Πρώτον, να καταρρίψω το θέμα της ορολογίας και των βαρύγδουπων εκφράσεων, εναλλακτικός τουρισμός, τουρισμός ευεξίας, τουρισμός βιωματικός και άλλα τέτοια κουραφέξαλα. Και τα λέω έτσι γιατί είμαι πολύ αναστατωμένος από την αρχή της σεζόν γιατί εδώ και χρόνια εκπέμπουμε ένα μήνυμα και το μήνυμα είναι ότι η Κως σαν τουριστικός προορισμός είναι σε μια δύνη ενός ανέμου που δεν υπάρχει ένας άνθρωπος να του κρατήσει το πηδάλιο και να το φέρει εκεί που χρειάζεται, δεν υπάρχει στρατηγική. Μένουμε μόνο στο να κλαιγόμαστε και να οδυρόμαστε. Για ποιο λόγο; Γιατί είμαστε υπεύθυνοι εμείς που αφήνουμε την βαριά μας βιομηχανία, το εισόδημά μας και τους πόρους μας να καθοδηγούνται από μια μαζική κατάσταση που όμοιά της δεν υπάρχει. Μιλάμε για ένα νησί το οποίο είναι ευλογημένο για τα πάντα και το μόνο που κάνουμε είναι να καταδικάζουμε τους εαυτούς μας. Να βιώνουμε μια κατάσταση που είναι all inclusive, να μπει ο φτηνός τουρισμός, να μείνει σε ένα κατάλυμα που θα το πάρει σε μια τιμή ευκαιρίας, θα βγάλει μερικές selfie και από κει και πέρα τίποτα.
Μιλάμε για εναλλακτικό τουρισμό, μιλάμε για βιωματικό τουρισμό και μένουμε μόνο εκεί και δεν αντιλαμβανόμαστε ότι είμαστε άξιοι της μοίρας μας, διότι αυτό που έχει αλλάξει, που το λέμε εδώ και πάρα πολλά χρόνια, είναι ότι, ο τουρισμός αλλάζει και πηγαίνει προς την κατεύθυνση της εμπειρίας. Και η εμπειρία δεν έχει σχέση μόνο με αυτά τα όμορφα που είδατε ή με αυτά τα πολύ πιο όμορφα που κάνουμε. Εμπειρία σημαίνει και η λακκούβα στο δρόμο και το νερό που δεν υπάρχει και το ρεύμα που δεν έρχεται και η αποκομιδή των σκουπιδιών και η πόλη που μυρίζει και το λιμάνι του Μαστιχαρίου που δεν έχει σύνδεση και οι τρύπες στην Καρδάμαινα… Εμπειρία είναι όλο αυτό. Όταν, λοιπόν, δεν μπορούμε να αντιληφθούμε ότι η εμπειρία είναι αυτή που καθοδηγεί τον τουρισμό αυτή τη στιγμή – και δεν αφορά μόνο το κομμάτι των δραστηριοτήτων - τότε είμαστε άξιοι της μοίρας μας.
Μάλλιασε η γλώσσα μας τόσα χρόνια και επιτέλους εδεήσαμε και πήγαμε σε μια έκθεση στην Ολλανδία. Καταφέραμε με τη συμμετοχή μας στο όργανο τουριστικής προβολής του δήμου της Κω να ανέβει λίγο το budget. Δεν φτάνουν όμως αυτά γιατί έχει ήδη αλλάξει ο τουρισμός και εμείς ερχόμαστε να ακολουθήσουμε κάτι που ήδη έχει αλλάξει. Εμείς, στο μετερίζι αυτό, σαν γραφείο τουριστικό στην Κω, δίνουμε μια επιλογή που όμοιά της το νησί δεν έχει ξαναγνωρίσει. Συγγνώμη, αν μου επιτρέπεται να ευλογήσω λίγο τα γένια μου.
Ερ: Μας ενδιαφέρει η εμπειρία σας κύριε Τρικοίλη.
Μ.Τ.: Επενδύσαμε και φτιάξαμε αναρριχητικό πεδίο στην Κω. Φτιάχνουμε του κόσμου τα πολιτισμικά δρώμενα με δραστηριότητες από το να αρμέγουμε τα κατσίκια και να κάνουμε τυρί, να ζυμώνουμε στην Κέφαλο σε παραδοσιακό φούρνο, να κάνουμε μαθήματα μαγειρικής, να περπατάμε το νησί από την μια μεριά μέχρι την άλλη… Φτάνει πιστεύετε αυτό; Φτάνει πιστεύετε το να βγει ο επισκέπτης αργότερα και να πει, ήρθα στην Κω και ένιωσα πραγματικά διαφορετικά όταν δίπλα του βρωμάει ο κάδος;
Ερ: Τα γνωρίζω όλα αυτά που λέτε και όχι μόνο εγώ. Να προσθέσω ότι, με βάση στοιχεία, από τις τόσες εκατοντάδες χιλιάδες τουριστών που έρχονται στο νησί μας, ελάχιστοι είναι αυτοί που επισκέπτονται τους αρχαιολογικούς μας χώρους και όχι διότι είναι ακαθάριστοι…
Μ.Τ.: Τα ξέρω από πρώτο χέρι εδώ και πολλά χρόνια και εάν θυμάστε, έχουμε μιλήσει μαζί και επισήμως και κατ’ ιδίαν για όλα αυτά. Αυτά είναι τάσεις οι οποίες έχουν ξεκινήσει πριν ο κορωνοϊό. Σήμερα αυτές οι τάσεις ήδη είναι εφαρμοσμένες, δουλεύουν. Βλέπε Ισπανία, βλέπε μικρά νησιά. Ήμασταν στην Ουτρέχτη, παρουσιάζαμε την Κω και περνούσαν οι Ολλανδοί… Και μετά λέμε, γιατί οι Ολλανδοί φθίνουν; Εμείς τους διώχνουμε τους Ολλανδούς γιατί έχουν καταλάβει ότι έχει αλλάξει ο τουρισμός, είναι άνθρωποι που επιδιώκουν δράσεις. Ήρθανε Φεβρουάριο μήνα με τα παπούτσια πεζοπορίας 7 το πρωί για να δούνε καινούργιες διαδρομές και όταν τους δείξαμε την Κω, η απάντηση ήταν «τι λέτε τώρα, η Κως είναι μόνο πεντάστερα» και πήγανε δίπλα στα Κύθηρα, πήγανε στη Σκύρο.
Εμείς σαν γραφείο διεκπεραιώνουμε αιτήματα επισκεπτών που έρχονται στο νησί μας περαστικοί για να πάνε μέχρι την Αστυπάλαια, το Αγαθονήσι, να μείνουν εκεί και να γυρίσουν πίσω και να φύγουν από την Κω. Τους χάνουμε όλους αυτούς κι εμείς λέμε, δεν έχει έρθει κόσμος στο νησί. Τον Μάιο ήμασταν μείον 50%. Το νησί έχει κόσμο, απλά ο κόσμος αυτός φεύγει ή πάει αλλού και δεν είναι μόνο ο πόλεμος η αιτία για αυτό που βιώνουμε. Τα λέγαμε και πέρσι. Είναι η αλλαγή της τάσης που εμείς είμαστε μακράν ακόμα.
Ερ: Αν προσθέσουμε και αυτό που γνωρίζουμε χρόνια κι εσείς καλύτερα από εμένα… Ότι μια μεγάλη μερίδα επισκεπτών μας δεν γνωρίζει τον προορισμό αλλά μόνο το όνομα του ξενοδοχείου…
Μ.Τ.: Υπάρχει και χειρότερο. Όχι απλά δεν ξέρουν πού πάνε, αλλά πάνε στο αεροδρόμιο και όποια είναι η πιο φθηνή πτήση την αγοράζουν. Το βιώνουμε τώρα. Εκεί καταλήξαμε να φέρουμε το νησί. Last minute. Αν μια επιχείρηση - γιατί αν τα αθροίσουμε όλα μια επιχείρηση είμαστε, ο ένας εξαρτάται από τον άλλο - δεν μπορεί να κάνει στρατηγική, δεν μπορεί να κάνει προγραμματισμό, για τι πράγμα μιλούμε;
Ερ: Με ποιούς μιλάτε για όλα αυτά τα προβλήματα, γι αυτούς τους προβληματισμούς, για τις νέες τάσεις που είπατε; Για παράδειγμα, συνεργάζεστε με τον δήμο, με τον ΚΩΑΝ, με την Ένωση Ξενοδόχων;
Μ.Τ.: Έχω δυο ιδιότητες. Υπεύθυνος του τουριστικού γραφείου Helios Tours και γραμματέας της Ένωσης Διαμερισμάτων. Με αυτήν την ιδιότητα συμμετέχω στο όργανο τουριστικής προβολής του δήμου Κω και έχουμε μιλήσει πάρα πολλές φορές γι' αυτό. Σας είπα ότι έγινε ένα μικρό βήμα αλλά δεν φτάνει αυτό. Είμαστε πίσω. Για μένα, έπρεπε αυτή τη στιγμή να υπάρχει μια στρατηγική επιθετική στο κομμάτι του τουρισμού εμπειρίας. Αυτό μπορεί να γίνει από δρώμενα στη μέση μιας πόλης, από επικοινωνία με συλλόγους, από συμμετοχή σε εκθέσεις εναλλακτικού τουρισμού, ποδηλάτου, περπατήματος, αναρρίχησης κ.ά., για να πείσουμε αυτούς τους ανθρώπους ότι το νησί μας δεν είναι ένας απλός πεντάστερος all inclusive προορισμός, ότι έχει και αυτά.
Όταν επιστρέψαμε τον Μάρτη, δεν άφησα Μέσο που να μην πω όλα αυτά τα πράγματα και στο τέλος το μόνο που άκουσα ήταν «σταμάτα πια, το παίζεις και ειδήμονας». Όταν με ρωτήσανε, τι θέλει κατά τη γνώμη σου ένας επισκέπτης για να ‘ρθει στην Κω, είπα πολύ απλά, θέλει να έρθει να δει πώς ζω εγώ και η οικογένειά μου, αν μπορεί να έρθει και στο σπίτι μου να φάει ό,τι τρώω και να πιει ό,τι πιω, αυτή είναι η εμπειρία που αυτή τη στιγμή ψάχνει. Υπάρχουν κάποιοι πεφωτισμένοι επιχειρηματίες ντόπιοι οι οποίοι το έχουν αντιληφθεί αυτό και είτε προέρχονται από το χώρο της διαμονής και έχουν φτιάξει Μπουτίκ καταλύματα, είτε ταβέρνες ή εστιατόρια και δίνουν άλλα πράγματα όχι αυτά που ξέραμε τις προηγούμενες δεκαετίες. Πάνε λίγο πιο βαθιά. Προσπαθούν να ακουμπήσουν τη ψυχή του ανθρώπου. Προσπαθούν να ακουμπήσουν το συναίσθημα. Αυτός είναι ο τουρισμός της εμπειρίας.
Ερ: Μου θυμίζετε την περιβόητη ελληνική φιλοξενία την οποία έχουμε ξεχάσει.
Μ.Τ.: Πού πήγε αυτή η ελληνική φιλοξενία;
Ερ: Από την άλλη πλευρά, είμαστε ένας τόπος με πολλές πλουτοπαραγωγικές πηγές, τις οποίες δεν έχουμε καν σκεφτεί να αναδείξουμε.
Μ.Τ.: Ξέρετε γιατί αργήσαμε να κάνουμε τη συνέντευξη σήμερα; Ο λόγος ήταν ότι, στο χώρο που έχουμε το εργαστήρι του ψωμιού, φιλοξενήσαμε τα παιδιά του ΚΔΑΠ –ΜΕΑ. Δεν μπορώ να σας περιγράψω τη χαρά που μου έδωσαν τα παιδιά και οι άνθρωποι που πήραν την απόφαση να μοιραστούν μαζί μου μια στιγμή τέτοια. Να βάλουμε τα χέρια μας στο ζυμάρι και να παίξουμε λίγο με το αλεύρι. Δεν ξέρω πόσα κεριά πρέπει να ανάψω για να πω ευχαριστώ για τα χαμόγελα των παιδιών και για το ότι πιάσαμε ζεστό το ψωμάκι και το μυρίσαμε, όπως το έφτιαχνε η γιαγιά μας. Αυτό είναι εμπειρία.
Ερ: Αντιλαμβάνομαι ότι δίνετε έναν αγώνα με όλα αυτά που κάνετε, για να αλλάξει η σημερινή κατάσταση. Όμως, πρέπει να γίνουν αρκετά βήματα, διότι αυτό δεν θα γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Ποιος θα αναλάβει ή ποιοι, αυτή την πρωτοβουλία να ξεκινήσει την προσπάθεια;
Μ.Τ.: Η μάχη που δίνεται είναι σε τρία επίπεδα. Το πρώτο επίπεδο είναι εντός του νησιού για να πειστούν οι φορείς. Έχω χτυπήσει τις πόρτες κάθε φορέα επίσημου, της Ένωσης Ξενοδόχων, του Επιμελητηρίου, του Δήμου, έχω πει τις ιδέες μου, αλλά πέρα από το να σχολιάζουμε, τίποτα περισσότερο. Όπως σας είπα, υπάρχουν κάποιοι πεφωτισμένοι άνθρωποι οι οποίοι έχουν ζητήσει συνεργασία μαζί μας στο σκεπτικό αυτό. Για παράδειγμα, ένα ξενοδοχείο στην Κω έκανε ανακαίνιση και από ένα απλό 5στερο, έγινε ξενοδοχείο πολυτελείας Active lifestyle και ο επισκέπτης του έρχεται για να πάρει εμπειρία. Το επιχειρηματικό σκεπτικό, δηλαδή, να «κρυφτεί», ας μου επιτραπεί η έκφραση, η διαμονή πίσω από μια δράση, δεν το έχει πιάσει κανένας. Αντί να πει, λοιπόν, ελάτε στο δικό μου το ξενοδοχείο που είναι το καλύτερο, μπορεί να πει, ελάτε στην Κω να κάνετε ποδήλατο, μπάσκετ, ποδόσφαιρο, να κάνετε ό,τι θέλετε και να μείνετε στο δικό μου το ξενοδοχείο. Δεν είναι διαφορετικό αυτό;
Χτυπήσαμε την πόρτα του Επιμελητηρίου, ήταν να φτιάξουμε κάτι, πήγε για του χρόνου. Πήγαμε στο Δήμο, μας είπαν να φτιάξουμε ένα business plan. Μα άμα είναι να κάτσουμε να φτιάχνουμε business plan, να γίνουμε γραφείο μελετητικό. Πήγαμε στον ΕΟΤ. Αυτή τη στιγμή μιλάμε με τον ΕΟΤ Γερμανίας. Ακούστε που έχουμε φτάσει!!! Μας λένε ότι, σαν ΕΟΤ Γερμανίας σας κατεβάζουμε δημοσιογράφους στην Κω. Φτιάξτε μας την υποδομή να το κάνουμε. Μίλησα, μου είπαν εντάξει, αλλά ξέρετε για πότε; Για τον Οκτώβριο ή τον Μάιο…
Και το τρίτο κομμάτι που δουλεύω, είναι κάποια μικρά τουριστικά γραφεία του εξωτερικού που εξειδικεύονται στο κομμάτι του ενεργού τουρισμού.
Έχω πολλά παραδείγματα να σας πω για μικρές ομάδες που έρχονται στην Κω για τέτοιου είδους δραστηριότητες και μας λένε ότι θα έρθουν του χρόνου με τις οικογένειές τους. Δηλαδή, έχουμε μετατραπεί σε έναν μικρό τουρ οπερέιτορ…
Συνεργάζομαι στη Γερμανία με ένα ειδικό γραφείο που κάνει τουρνουά. Χτυπήσαμε δεκαπέντε χιλιάδες πόρτες. Μείναμε με το ΘΑ. Έχουμε πρώτη ταχύτητα και πρέπει να βάλουμε πέμπτη!!!
Ερ: Και μέσα σε όλα αυτά, ακούμε για μελέτες, χωροταξικά κ.λ.π. Ειλικρινά, έχουμε βαρεθεί να τα ακούμε.
Μ.Τ.: Για ποιες μελέτες μας μιλάνε; Copy paste είναι. Έχω βαρεθεί και εγώ να ακούω μελέτες. Και έχω πάρει μελέτη στα χέρια μου που έφτασα μέχρι τη σελίδα εκατό τόσο, την έχουμε χρυσοπληρώσει, και μιλάει για άλλο προορισμό. Την έχουμε αγοράσει εμείς στην Κω.
Ερ: Το ξέρω αυτό που λέτε, το πληροφορήθηκα. Είναι κωμικοτραγικό. Κύριε Τρικοίλη, ειλικρινά, δεν έχω να σας κάνω άλλη ερώτηση. Θα ήθελα να κάνετε εσείς τον επίλογο της κουβέντας μας.
Μ.Τ.: Αυτό που θέλω είναι να μας βοηθήσετε, ως Μέσο, να ευαισθητοποιηθούν αυτοί που μπορούν να πάρουν αποφάσεις σε όλα τα επίπεδα, αλλά να θυμάστε το εξής:
Δυστυχώς δεν έχουμε πολύ μεγάλες δυνατότητες γιατί οι λήψεις αποφάσεων για τον τουρισμό στην Κω λαμβάνονται εκτός Κω.
Ερ: Δηλαδή;
Μ.Τ.: Ρίξτε μια ματιά γύρω να δείτε σε ποια χέρια ιδιοκτησιών βρίσκονται τα μεγαλύτερα ξενοδοχεία στην Κω. Δεν ανήκουν σε ντόπιους.
Ερ: Όχι, έχουν περάσει σε μεγάλες εταιρείες.
Μ.Τ.: Οι μεγάλες εταιρείες κάνουν business plan και το business plan λέει τόσο επί τόσο, τόσο επί τόσο. Εάν δεν ικανοποιεί το business plan, δεν γίνεται τίποτα. Εγώ, λοιπόν, αυτό που περιμένω, αν θέλετε και προσεύχομαι, είναι οι υγιείς δυνάμεις του τόπου μας να μαζευτούμε, βάζω και τον εαυτό μου μέσα αν μου επιτρέπετε, να γυρίσουμε λίγο την πέτρα. Μετά μπορεί η πέτρα να πάρει φόρα στον κατήφορο και να τρέχει και να πειστούν και οι άλλοι και να σταματήσουμε να μεμψιμοιρούμε.
Να δώσουμε αγάπη σε ό,τι κάνουμε. Κλείνοντας, να πω ότι, όσο υπάρχουν οι άνθρωποι που έχουν ευαισθησίες, έχουμε ελπίδα.
ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
