Οικισμοί: μείωση ορίων κατά 30 έως 90% και κτίρια με νόμιμες άδειες βγαίνουν αυθαίρετα

♦ Οι μελετητές διαφωνούν αλλά είναι αναγκασμένοι να εφαρμόσουν το νόμο, το ΠΔ και τις οδηγίες των αρχών που επιβλέπουν τις μελέτες για τα νέα Τοπικά, Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια και τις μελέτες οριοθέτησης οικισμών, επισημαίνει ο Ηρακλής Πυργιανάκης Αρχιτέκτονας Μηχανικός, που δημοσιοποιεί τα στοιχεία για τη δραματική μείωση των ορίων των οικισμών, εξηγώντας παράλληλα ποιες ιδιοκτησίες και πως χάνουν δικαιώματα δόμησης και τα οικόπεδα γίνονται χωράφια.

♦ Έρχεται στο προσκήνιο η απόφαση της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας, που έχει εκδώσει ψήφισμα για το νέο Προεδρικό Διάταγμα οριοθέτησης των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, επισημαίνοντας στη δημόσια παρέμβαση της ότι: «πολίτες που αγόρασαν ή αξιοποίησαν ακίνητα με βάση επίσημα όρια οικισμών και νόμιμες διοικητικές πράξεις, κινδυνεύουν τώρα να δουν τις περιουσίες τους να μετατρέπονται σε μη οικοδομήσιμα αγροτεμάχια, χωρίς μεταβατική προστασία ή αποζημίωση»

Παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης και του υπουργείου Περιβάλλοντος, ότι με τη νομοθετική ρύθμιση που έγινε το καλοκαίρι του 2025 διαχωρίζοντας τους οικισμούς σε άνω και κάτω των 700 κατοίκων θα αποτρέπονταν δυσμενείς μεταβολές για τις ιδιοκτησίες στους οικισμούς, με δηλώσεις του στην εφημερίδα «Πατρίς» ο Αρχιτέκτονας Μηχανικός Ηρακλής Πυργιανάκης επισημαίνει  ότι: «Έναν χρόνο μετά, παρά την τροποποίηση, αποδεικνύεται περίτρανα ότι τα όρια μειώνονται καθώς μπήκαν προϋποθέσεις, όπως ότι στη ζώνη μεταξύ των ορίων του 1983 και του Π.Δ 1985 έπρεπε να υπάρχουν κατοικίες οργανωμένες σε γειτονιές ούτε σε αποστάσεις μικρότερες των 40 μέτρων.

Έτσι θεωρήθηκαν αραιοκατοικημένες με αποτέλεσμα να βγουν εκτός οικισμών και οι οικισμοί να μειώνονται στην πραγματικότητα σε μέγεθος από τα νέα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια. Και ο κ. Πυργιανάκης εξηγεί ότι:

«Συμπληρώθηκε ένας χρόνος από την ημέρα που κυβέρνηση δημοσίευσε το Π.Δ. 194/2025 που αφορούσε τη μείωση των ορίων των οικισμών μικρότερων των 2000 κατοίκων. Όλο αυτό το διάστημα τα κόμματα οι φορείς και οι πολίτες αντέδρασαν έντονα και η κυβέρνηση δεν έκανε τα ελάχιστα για να διορθώσει τα παράλογα που είχε νομοθετήσει.

Τον Ιούνιο του 2025 έφερε τροπολογία με νόμο στο Π.Δ. για τους οικισμούς σε μικρότερους των 700 κατοίκων και μεγαλύτερους των 700 κατοίκων, διατυμπανίζοντας ότι οι οικισμοί κάτω των 700 κατοίκων δεν θα άλλαζαν τα όρια, ωστόσο αποδείχθηκε μέγα ψέμα, διότι αυτό θα γινόταν υπό προϋποθέσεις πχ ότι στη ζώνη μεταξύ των ορίων του 1983 και του ορίου της ζώνης του ΠΔ 1985, έπρεπε να υπάρχουν κατοικίες που να οργανώνονται σε γειτονιές.

Όπου λοιπόν, δεν υπήρχαν κατοικίες με αποστάσεις μικρότερες των 40 μέτρων θεωρούνται ως αραιοκατοικημένες και κατά συνέπεια δεν επιτρέπεται να είναι στα νέα όρια του οικισμού που θα καθορίζονταν από τα νέα Τοπικά και Ειδικά πολεοδομικά σχέδια».

Ο ίδιος, ως αποτέλεσμα αυτών των προβλέψεων παρουσιάζει στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία: «στο σύνολο σχεδόν των οικισμών μικρότερων των 700 κατοίκων του Δήμου Ηρακλείου να μειώνονται τα όρια».

Κτίρια με νόμιμες άδειες σε οικισμούς βγαίνουν αυθαίρετα

«Επιπλέον, και όσες οικοδομές κτίστηκαν με οικοδομική άδεια, ανεξαρτήτως τι λέει το Π.Δ. ότι είναι νομίμως υφιστάμενες, έρχεται το ψήφισμα της ολομέλειας των δικηγορικών συλλόγων Ελλάδας να επισημάνει ότι δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα παραμείνουν νόμιμες αφού μια οποιαδήποτε προσφυγή θα τις καταστήσει αυθαίρετες και θα ανακληθεί η όποια άδεια υπάρχει. Δυστυχώς σήμερα περισσότερο από ποτέ φαίνεται η αδυναμία να προχωρήσει ο σχεδιασμός στα τοπικά και ειδικά πολεοδομικά σχέδια», τονίζει ο Αρχιτέκτων Μηχανικός Ηρακλής Πυργιανάκης.

Προειδοποίηση από την Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος

Σημειώνεται ότι η Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος έχει εκδώσει σχετικό ψήφισμα και δημόσια παρέμβαση για το νέο Προεδρικό Διάταγμα οριοθέτησης των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων.

Σύμφωνα με τη θέση της Ολομέλειας, το νέο πλαίσιο δημιουργεί σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας, επειδή οδηγεί σε απώλεια δικαιωμάτων δόμησης για χιλιάδες ιδιοκτησίες που μέχρι σήμερα θεωρούνταν εντός οικισμού και οικοδομήσιμες.

Οι δικηγορικοί σύλλογοι κάνουν λόγο για παραβίαση:

♦ της προστασίας της ιδιοκτησίας

♦ της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των πολιτών προς τη Διοίκηση

Η Ολομέλεια επισημαίνει ότι πολίτες που αγόρασαν ή αξιοποίησαν ακίνητα με βάση επίσημα όρια οικισμών και νόμιμες διοικητικές πράξεις, κινδυνεύουν τώρα να δουν τις περιουσίες τους να μετατρέπονται σε μη οικοδομήσιμα αγροτεμάχια χωρίς μεταβατική προστασία ή αποζημίωση.

Στη συνεδρίασή της στην Κέρκυρα στις 3 Μαΐου 2025, η Ολομέλεια έθεσε το θέμα στο επίκεντρο και εξέφρασε αντίθεση στις συνέπειες του νέου ΠΔ για περισσότερους από 10.000 οικισμούς της χώρας.

Το ζήτημα συνδέεται με αποφάσεις του Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο έχει κρίνει ότι η οριοθέτηση οικισμών αποτελεί θέμα πολεοδομικού σχεδιασμού και πρέπει να γίνεται με προεδρικό διάταγμα και όχι με απλές νομαρχιακές αποφάσεις, όπως συνέβαινε επί δεκαετίες.

Η συζήτηση αφορά κυρίως τις περιοχές που είχαν ενταχθεί στα όρια οικισμών μετά το 1983 και σήμερα κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός ορίων, ακόμη και αν έχουν ήδη νόμιμα κτίσματα ή οικοδομικές άδειες.

Ώρα αποφάσεων από την κυβέρνηση, τους φορείς και τους πολίτες

«Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας το ΤΕΕ και το σύνολο των φορέων ζητούν να αποσύρει η κυβέρνηση το Π.Δ. 194/2025 και τον νόμο 5215/ΦΕΚ116 4/07/2025 άρθρο 63 διότι δεν μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη. Καιρός είναι η Κυβέρνηση έστω και την τελευταία στιγμή να επαναφέρει το Π.Δ./1985», σημειώνει ακόμη ο κος Πυργιανάκης και τονίζει ότι: «Άλλωστε, με το ΠΔ /2025 και τον νόμο του Ιουνίου του 2025 καταστρέφονται περιουσίες αφού οικόπεδα γίνονται χωράφια και καταστρατηγείται το άρθρο 17 του Συντάγματος, που λέει ότι η περιουσία των Ελλήνων προστατεύεται με κάθε τρόπο. Είναι, λοιπόν, πρωτίστως αντισυνταγματικά και πρέπει να αποσυρθούν.

Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας πολύ σωστά επισημαίνει ότι είναι απαράδεχτο σε αυτόν τον πολεοδομικό σχεδιασμό να μην έχουν αποφασιστική γνώμη τα δημοτικά συμβούλια και μάλιστα θα λαμβάνουν γνώση μετά την κατάθεση των μελετών από τα μελετητικά γραφεία.

Ο λαός έχει και αυτός ευθύνη σε αυτά που σχεδιάζονται υποτίθεται για αυτόν χωρίς αυτόν. Υπάρχουν τρόποι από το να πιέσει του βουλευτές να πάρουν θέσει, να εκδώσουν οι φορείς ψηφίσματα διαμαρτυρίας ή όποιον άλλο τρόπο κρίνουν άλλωστε και το ίδιο το σύνταγμα λέει ότι η τήρηση του είναι καθήκον και χρέος των Ελλήνων».

Πηγή: ecopress.gr