«Όταν κάνεις σχεδιασμό, δεν μπορεί να τους έχεις όλους ευχαριστημένους»

Αναλυτικά, τα ερωτήματα του «Σ» και οι απαντήσεις του κ. Χρυσουλάκη, μέσω της συνέντευξης που ακολουθεί.

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Ερ: Κύριε Χρυσουλάκη, Από ποιους αποτελείται η Ομάδα Εργασίας Τ.Π.Σ. η οποία συγκροτήθηκε στη γενική συνέλευση των μελών του ΤΕΕ την περασμένη Πέμπτη (15/1/2026)*;

Γ.Χ.: Η Ομάδα Εργασίας αποτελείται από 18 άτομα.. Υπάρχει πολύ μεγάλη συμμετοχή. Είναι όλοι ιδιώτες. Από την μεριά του δήμου συμμετέχει η κυρία Αντωνοπούλου η οποία είναι μέλος της 3μελούς επιτροπής παρακολούθησης, η οποία είναι επίσημη καθώς προβλέπεται από την νομοθεσία , ενώ η Ομάδα Εργασίας είναι ανεπίσημη διότι δεν προβλέπεται από την νομοθεσία.

Ερ: Γνωρίζετε πόσοι σύλλογοι – φορείς ή μεμονωμένοι πολίτες έχουν καταθέσει προτάσεις και παρατηρήσεις τόσο εντός του 5θημέρου που έδωσαν οι μελετητές και το οποίο έληξε, όσο και στην πλατφόρμα του δήμου; Διότι για τον δήμο δόθηκε ένας μήνας παράταση.

Γ.Χ.: Δεν έχω τώρα πρόχειρα τα στοιχεία, αλλά ο καθένας μπορεί να μπει στην πλατφόρμα και να τα δει. Να σας πω ότι, το 5νθήμερο έχει το νόημα της νομικής κατοχύρωσης, δηλαδή, τα σχόλια που καταθέτεις είναι επίσημα και μάλιστα νομίζω ότι είναι και υποχρεωμένοι οι μελετητές να σου απαντήσουν.  Προσφέρουν μια νομική κατοχύρωση σε περίπτωση μετά που θέλει κάποιος να προσφύγει για κάποιους λόγους. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς να γράψεις και τώρα σχόλια. Τα σχόλια τα παίρνουν οι μελετητές σε καθημερινή βάση και τα ομαδοποιούν, τα καταγράφουν και κοιτάνε τι στέκει νομικά, τι στέκει μελετητικά και τα εντάσσουν στο σχεδιασμό.

Ερ: Ο μήνας της παράτασης για τη διαβούλευση, θεωρητικά, λήγει στις 12 Φεβρουαρίου. Στο διάστημα που απομένει μέχρι τις 30 Απριλίου, δηλαδή, περί τους δυόμιση μήνες, που είναι η καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης του έργου, θα προλάβουν οι μελετητές να μελετήσουν τα νέα δεδομένα έτσι ώστε κάποια να απορρίψουν και κάποια να εντάξουν στο σχέδιο;

Γ.Χ.: Οι μελετητές είχαν έτοιμο το πλάνο για την παρουσίαση εδώ και πέντε μήνες. 

Ερ: Το γνωρίζω και ήδη το έχουμε αναφέρει.

Γ.Χ.: Εμείς περιμέναμε τον δήμαρχο. Πέσανε μέσα στη σεζόν… Παρ' όλα αυτά, εμείς συνέχεια πιέζαμε να γίνει η παρουσίαση. Δεν μας ενδιέφερε η σεζόν και οτιδήποτε άλλο.

Ερ: Τι απαντούσε ο δήμαρχος στις πιέσεις σας;

Γ.Χ.: Ότι θα το κάνει, ότι οι μελετητές δεν βρίσκουν κατάλυμα κ.ά. Αυτή ήταν μια υπηρεσιακή τυπική υποχρέωση του δήμου. Σε αυτό το διάστημα, τους δόθηκαν κάποιες παρατηρήσεις από το δήμο, αλλά αυτό δεν έχει σχέση με την καθυστέρηση της παρουσίασης. Οι μελετητές προχώραγαν στη δεύτερη φάση και δεν περίμεναν τη δημόσια παρουσίαση της πρώτης φάσης. Άρα, δεν είναι μόνο το από δω και πέρα χρονικό περιθώριο, διότι τη δουλειά τους την προχωρούσαν ήδη.

Ερ: Το κομμάτι της 2^ης φάσης το οποίο, όπως λέτε, έχει προχωρήσει, δεν παρουσιάστηκε. Γιατί;

Γ.Χ.: Ήταν υποχρεωμένοι να παρουσιάσουν την πρώτη φάση. Αλλά ακόμα και στην πρώτη φάση έδειξαν οι άνθρωποι κάποιες διαφάνειες. Υποτυπωδώς είχαν καθορίσει κάποια πράγματα.

Ερ: Υπάρχει μια ασάφεια εδώ ή που προσωπικά δεν μπορώ να αντιληφθώ. Λέτε στο δελτίο τύπου που εκδώσατε: «Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο θέμα των τουριστικών καταλυμάτων και της προσθήκης νέων κλινών, για το οποίο το ΤΕΕ Κω θα ζητήσει τα αναλυτικά στοιχεία της παρουσίασης καθώς και τους ψηφιακούς χάρτες (GIS), ώστε να υπάρξει πλήρης εικόνα και ουσιαστική αξιολόγηση σε επίπεδο περιοχών» και το ερώτημα που προκύπτει, είναι το εξής: Δεν οφείλατε να έχετε όλα αυτά τα στοιχεία ευθύς εξαρχής, αφού η εν λόγω μελέτη σας είχε παραδοθεί από τις 21 Ιουλίου του 2025;

Γ.Χ.: Όχι. Ούτε οφείλαμε, ούτε δικαιούμασταν να τα πάρουμε. Η παρουσίαση γι' αυτό και καθυστέρησε και δεν μπορούσαμε εμείς να κάνουμε τίποτα. Η ομάδα εργασίας δεν μπορούσε να ενεργοποιηθεί, διότι τα τρία μέλη της επιτροπής, εγώ, η κυρία Αντωνοπούλου και η κυρία Λάλου από το Υπουργείο, δεσμευόμαστε από την νομοθεσία, δεν δικαιούμασταν να αποκαλύψουμε τίποτα. Πώς, λοιπόν, θα πήγαινα εγώ να προχωρήσω σε επιμέρους θέματα τη στιγμή που δεσμευόμουν και δεν μπορούσα να αποκαλύψω αυτά που μας παρουσίασαν οι μελετητές; Έπρεπε να γίνει η δημόσια παρουσίαση για να «ξεκλειδώσει» το σύστημα και να προχωρήσουμε να πάμε παρακάτω.

Ερ: Εάν είχατε αυτά τα στοιχεία πριν από την παρουσίαση, πάλι δεν θα τα δίνετε στη δημοσιότητα αφού δεσμεύεστε, όπως λέτε, από τη νομοθεσία. Τελικά, τα είχατε ή όχι;

Γ.Χ.: Είχαμε πρόσβαση στα στοιχεία.

Ερ: Τότε, γιατί τα ζητάτε τώρα;

Γ.Χ.: Γιατί τέθηκε θέμα στη συνέλευση. Κάποιοι συνάδελφοι είπαν ότι θέλουν τα σχέδια, τα GIS και όχι τις σκέτες διαφάνειες για να δουν τι υπάρχει από κάτω, πού απλώνεται η κάθε ζώνη. 

Ερ: Για να γίνει κατανοητό. Εσείς και η κυρία Αντωνοπούλου τα είχατε, αλλά όχι οι συνάδελφοί σας, λόγω της νομοθετικής απαγόρευσης. Και ρωτάω, όλα αυτά τα εξειδικευμένα στοιχεία γιατί δεν τους δόθηκαν, όπως και σε κάθε πολίτη που ενδιαφερόταν, την ημέρα της παρουσίασης; Γιατί τα ζητάτε μετά;

Γ.Χ.: Γιατί αυτά είναι τα αρχεία των μελετητών, δεν δίνονται σε οποιονδήποτε.

Ερ: Αν και ομολογώ ότι δεν καταλαβαίνω το σκεπτικό του νόμου, το δέχομαι.

Γ.Χ.: Έτσι ορίζει η νομοθεσία. Λογικό παράλογο, αυτά ορίζει.

Ερ: Εσείς όταν λάβετε αυτούς τους ψηφιακούς χάρτες και τα στοιχεία, θα τα παρουσιάσετε στους συναδέλφους σας ή μόνο μεταξύ σας σαν ομάδα εργασίας. 

Γ.Χ.: Η ομάδα εργασίας, η οποία είναι πολυπληθής, είναι σαν γενική συνέλευση. Θα πάρει τα στοιχεία και θα πούμε τις απόψεις μας.

Ερ: Κύριε Χρυσουλάκη, για να ζητάτε αυτά τα στοιχεία, θεωρώ πως θα είναι ιδιαιτέρως σημαντικά. Όμως, ο κοινός νους, ο μη έχων την εξειδικευμένη γνώση, δεν μπορεί να τα κατανοήσει, εάν και εφόσον έχει πρόσβαση. Πώς, λοιπόν, θα καταθέσει την άποψή του;

Γ.Χ.: Αυτά τα στοιχεία, ο κοινός άνθρωπος δεν μπορεί να τα κατανοήσει.

Ερ: Όμως, ο κοινός άνθρωπος έχει το σπιτάκι του, την επιχείρησή του, τις καλλιέργειές του κ.λ.π. Πώς θα ενημερωθεί για να έχει άποψη πώς θα είναι το νησί του αύριο;

Γ.Χ.: Τα θέματα που έχει ο καθένας, δεν έχουν και τόσο άμεση σχέση αυτή τη στιγμή με το τι θα κάνουν οι μελετητές, μπορεί να πει ότι, ξέρετε έχουμε αυτό το πρόβλημα. Δεν έπεται ότι πρέπει να έχει και ζώνες μπροστά του για να μας πει το πρόβλημα. Έφερα ως παράδειγμα τους μελισσοκόμους οι οποίοι μου είπαν ότι πρέπει να ξέρουν πού θα πάνε να βάλουν τις μέλισσες διότι, όπου πάνε τους κάνουν καταγγελίες και αναγκάζονται να φεύγουν. Αυτά όλα θα τα δουν οι μελετητές. Γι αυτό όμως, χρειαζόταν να δουν χάρτες για να μου πουν ότι υπάρχει αυτό το πρόβλημα.

Ερ: Έχω την αίσθηση πως, θα ψηφιστεί το ΤΠΣ, θα γίνει Προεδρικό Διάταγμα, αλλά με βάση αυτά που διαβάζω και αντιλαμβάνομαι, ναι μεν θα διορθώσει χρόνιες στρεβλώσεις, αλλά παράλληλα θα δημιουργήσει προβλήματα και θα δυσκολέψει τη ζωή κάποιων ανθρώπων.

Γ.Χ.: Όταν κάνεις σχεδιασμό, δεν μπορεί να τους έχεις όλους ευχαριστημένους. Ο καθένας θέλει στο οικόπεδό του να χτίσει το μέγιστο αν είναι δυνατό. Όσα χρόνια και να συζητάμε, τόσο θα περιπλέκονται τα πράγματα, γιατί στο χωροταξικό κανείς δεν διανοείται ότι το οικόπεδό του μπορεί να γίνει ζώνη προστασίας. Δεν το θέλει κανείς. Θέλουμε ζώνες προστασίας, αλλά με τα οικόπεδα των άλλων, όχι με το δικό μας. 

Ερ: Υπάρχει όμως και μια μερίδα συνανθρώπων μας, συμπολιτών μας, που ενδιαφέρονται πραγματικά για τις ζώνες προστασίας, για τους κοινόχρηστους χώρους κ.λ.π., δηλαδή, για τη λεγόμενη ποιότητα ζωής.

Γ.Χ.: Το μήνυμα που παίρνω εγώ είναι, το δικό μου οικόπεδο να την γλιτώσει και το άλλο να γίνει ζώνη προστασίας. Ε, δεν γίνεται αυτό.

Ερ: Εάν, για παράδειγμα, κάποιος έχει ένα οικόπεδο, δύο, τρία, τέσσερα στρέμματα και θέλει να χτίσει ένα σπιτάκι και του πάρει το μισό, θα έχει πρόβλημα ο άνθρωπος. 

Γ.Χ.: Κι εάν του το πάρει όλο; Αυτοί που είναι μέσα στη ζώνη της Αλυκής ή μέσα στη ζώνη του Βιότοπου, που έχουνε μηδενική δόμηση, δεν πάθανε ζημιά; Πάθανε. 

Όταν γίνονται ζώνες προστασίας, υπάρχει απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, που λέει ότι, οι περιορισμοί της ιδιοκτησίας για προστασία του περιβάλλοντος είναι θεμιτοί περιορισμοί   και δεν αποζημιώνονται. Υπάρχουν πολλές ζώνες προστασίας, όπως τα καταφύγια άγριας ζωής, η ζώνη 1 κ.λ.π. Αυτές όλες ήταν ιδιωτικές ιδιοκτησίες, οι οποίες από βραδύς χτιζόντουσαν και την άλλη μέρα η δόμηση έγινε μηδενική. Άρα θεωρητικά είναι άχρηστες για τον ιδιώτη. Αυτό, λοιπόν, μπορεί να συμβεί και τώρα, αλλιώς, πώς θα φτιάξεις χωροταξικό.

Ερ: Απ’ ότι έχω αντιληφθεί, υπάρχουν πολλά ζητήματα, πολλές απορίες κ.λ.π.

Γ.Χ.: Σαν ΤΕΕ θα κάνουμε συναντήσεις με όλους μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα.

Ερ: Πείτε μου, η πρότασή σας για απάλειψη του 2% της επιτρεπόμενης δόμησης στη Ζώνη 1, θα συμπεριληφθεί στο ΤΠΣ;

Γ.Χ.: Το έχουμε ήδη προτείνει και θα το ξαναπροτείνουμε και δεν νομίζω η ομάδα εργασίας να έχει αντίρρηση. Θα το ξανασυζητήσουμε, αλλά δεν νομίζω ότι τίθεται ζήτημα.

Ερ: Κάτι τελευταίο. Στην τελευταία μας συνέντευξη, είχατε αναφερθεί στο νόμο Τρίτση, σύμφωνα με τον οποίο απαγορεύεται η περίφραξη 500 μέτρα από την παραλία. Εδώ βλέπουμε στα 10 μέτρα από την παραλία να υπάρχουν μονάδες ή οικίες… Ποιος ελέγχει τελικά τι απαγορεύεται και τι επιτρέπεται; 

Γ.Χ.: Κανονικά, για τα οικόπεδα που είναι πάνω στην παραλία αρμόδια είναι η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου, η οποία ζητά από το δήμο να κοινοποιήσει τα πορίσματα μετά από έλεγχο της Δημοτικής Αστυνομίας. Αλλά ενίοτε έρχονται και οι ίδιοι για αυτοψίες αν υπάρξει καταγγελία.

Ερ:. Κύριε Χρυσουλάκη, σε αυτόν τον τόπο ζούμε όλοι και γνωρίζουμε τα περί ελέγχου. Η εν λόγω Εταιρεία δεν έχει ούτε το προσωπικό ούτε τα αντίστοιχα κονδύλια για να κάνει συχνούς ελέγχους. Το γνωρίζετε κι εσείς αυτό. Αν, λοιπόν, κάνουμε μια βόλτα στο νησί, θα δούμε ότι ο νόμος για τα 500 μέτρα, δεν έχει εφαρμοστεί πουθενά.

Γ.Χ.: Το ξέρω. Κακώς δεν έχει εφαρμοστεί.

Ερ: Και τι θα γίνει με αυτές τις παράνομες εγκαταστάσεις που είναι από απλές οικείες μέχρι μεγάλες τουριστικές μονάδες; Μοιάζει ρητορικό το ερώτημα, αλλά δεν είναι…

Γ.Χ.: Υπάρχει το MyCoast, στο οποίο μπορεί ο καθένας να μπει και να γράψει την καταγγελία του και αυτές διαβιβάζονται στις αρμόδιες αρχές. 

Ερ: Ναι, γνωστή η μέθοδος της καταγγελίας, αλλά δεν… Κύριε Χρυσουλάκη, αν και δεν είναι απόλυτα θεμιτό αλλά θα σας το προτείνω δημόσια. Εσείς κι εμείς ως εφημερίδα, να κάνουμε μια γύρα το νησί για να καταγράψουμε όλες αυτές τις παρανομίες.

Γ.Χ.: To TEE είναι ο θεσμοθετημένος τεχνικός σύμβουλος της πολιτείας και όχι ελεγκτικός μηχανισμός. Αλλά δεν χρειάζεται να κάνεις και τον γύρο του νησιού. Αν μπεις στο Google Earth, πολύ εύκολα μπορείς να τα διαπιστώσεις. 

Ερ: Ε τότε, η πολιτεία δια των ελεγκτικών της μηχανισμών, γιατί δεν τα έχει διαπιστώσει;

Γ.Χ.: Αυτές είναι ερωτήσεις οι οποίες αφορούν άλλους, όχι το ΤΕΕ. Εμείς δεν είμαστε ελεγκτικός μηχανισμός και ούτε προσπαθούμε να υποκαταστήσουμε τους ελεγκτικούς μηχανισμούς. 

Ερ: Ελεγκτικούς μηχανισμούς έχει ο δήμος και το κράτος.

Γ.Χ.: Προφανώς. Λοιπόν, η νομοθεσία υπάρχει. Αν δεν λειτουργούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί… Τώρα με την τεχνολογία τα πράγματα είναι πολύ πιο δύσκολα για αυτούς που θέλουν να παρανομήσουν. Σε λίγο θα υπάρχει το πρόγραμμα που το τρέχει το ΤΕΕ και αυτό είναι η καταγραφή με τα ντροουνς. 

Ερ: Και τι θα γίνει κύριε Χρυσουλάκη αν έχετε την καταγραφή, θα γκρεμίζετε σπίτια και ξενοδοχεία; Τι θα προτείνετε εννοώ.

Γ.Χ.: Τα ντροουνς θα καταγράφουν τις παρανομίες και θα ειδοποιούνται οι αρμόδιοι ελεγκτικοί μηχανισμοί να επιληφθούν και θα κάνουν ό,τι προβλέπει ν νομοθεσία. Αν προβλέπει κατεδάφιση ή πρόστιμο. Η νομοθεσία υπήρχε και υπάρχει. Αν δεν λειτουργούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, ας το δει το κράτος.

* Συγκροτήθηκε Ομάδα Εργασίας Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου του ΤΕΕ Κω

Γενική Συνέλευση των μελών του ΤΕΕ πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026 στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Κω, με αντικείμενο την παρουσίαση των εναλλακτικών σεναρίων του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΤΠΣ).
Κατά τη διάρκεια της συνέλευσης έγινε εκτενής συζήτηση για τις κατευθύνσεις χωρικής ανάπτυξης του νησιού και τους προβληματισμούς που προκύπτουν από τα εναλλακτικά σενάρια.
Με απόφαση της Συνέλευσης, συγκροτείται Ομάδα Εργασίας ΤΠΣ του ΤΕΕ Κω, η οποία θα συνεδριάζει τακτικά σε όλη τη διάρκεια εκπόνησης της μελέτης, με στόχο την αναλυτική εξέταση των δεδομένων και τη διατύπωση τεκμηριωμένων προτάσεων προς τη μελετητική ομάδα.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο θέμα των τουριστικών καταλυμάτων και της προσθήκης νέων κλινών, για το οποίο το ΤΕΕ Κω θα ζητήσει τα αναλυτικά στοιχεία της παρουσίασης καθώς και τους ψηφιακούς χάρτες (GIS), ώστε να υπάρξει πλήρης εικόνα και ουσιαστική αξιολόγηση σε επίπεδο περιοχών.

Παράλληλα, το ΤΕΕ Κω προτίθεται να αναπτύξει διαδικασία διαβούλευσης σε συνεργασία με τον Δήμο Κω και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, προκειμένου να ακουστούν οι απόψεις των κατοίκων των χωριών και των τοπικών φορέων, στο πλαίσιο μιας ανοιχτής και συμμετοχικής διαδικασίας.

Υπενθυμίζεται ότι φορέας υλοποίησης του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου είναι το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, το οποίο έχει αναλάβει ένα σύνθετο και απαιτητικό εγχείρημα εθνικής και τοπικής σημασίας. Στο πλαίσιο αυτό, το ΤΕΕ Κω καλεί όλους τους φορείς και την τοπική κοινωνία να σταθούν αρωγοί στην προσπάθεια αυτή, συμβάλλοντας εποικοδομητικά στη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και ισορροπημένου χωρικού σχεδιασμού για το νησί.
Το ΤΕΕ Κω δηλώνει ότι θα συνεχίσει να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου, με γνώμονα την τεκμηρίωση και το συμφέρον της τοπικής κοινωνίας.

Με εκτίμηση,
Ο Πρόεδρος της Μόνιμης Επιτροπής  ΤΕΕ Κω και Πρόεδρος Επιτροπής παρακολούθησης ΤΠΣ
Γιώργος Χρυσουλάκης
Πολ. Μηχανικός ΕΜΠ

ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ:

N. Mυλωνάς, Η. Καματερό, Κ. Καίσερλη, Ν. Κανταρζή

Γράφει ο Νίκος Μυλωνάς

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΠΣ-ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΚΩ

(πέρα από τις ωραιοποιήσεις, σκόπιμες παραλήψεις και δυσοίωνες προοπτικές)

(αναρτήθηκε στην πλατφόρμα διαλόγου)

Η τόσο βιαστική και μακρινή από την τοπική κοινωνία διαδικασία σύνταξης των βασικών στοιχείων του ΤΠΣ ΚΩ-ΝΙΣΥΡΟΥ είναι σε βάρος του σχεδιασμού και της προοπτικής του νησιού μας.

---Το ΤΠΣ που μας παρουσιάστηκε ουσιαστικά θεσμοθετεί αυτό που ήδη έχει συντελεστεί στο νησί μας από το 1974 μέχρι σήμερα. Δεν απελευθερώνει άμεσα την τοπική δημιουργικότητα και δεν καινοτομεί. Το χαρακτηρίζει ένας συντηρητισμός που καλύπτεται πίσω από 2 προτάσεις αμφίβολης θεσμοθέτησης και αμφίβολης εφαρμογής: 1. Την κατασκευή στο μέλλον μόνον μέχρι 100 κλινών ξενοδοχεία και 2. την απόσταση 100 μέτρων από την γραμμή αιγιαλού στην παράκτια δόμηση.

Η παρουσίαση του προγράμματος το 2021 συνοδεύονταν με κυβερνητικές δηλώσεις ότι το ΤΠΣ θα λύσει χρόνια πολεοδομικά προβλήματα με συντομευμένες διαδικασίες, διασκεδάζοντας έτσι την δυσαρέσκεια για την απαγόρευση της εκτός σχεδίου δόμησης και τις αλλαγές στην δόμηση των οικισμών.

---Με την έγκριση του θα είχαμε: καθορισμό ζωνών οικιστικού ελέγχου των παραγωγικών δραστηριοτήτων (τουρισμός, εμπόριο, βιοτεχνία, γεωργία, κτηνοτροφία κλπ), προστασία της φύσης (τοπία, παραλίες, σχηματισμοί, κλπ) και των φυσικών πόρων. Θα είχαμε την οριοθέτηση οικισμών, την οριοθέτηση των χειμάρρων, την αναγνώριση και τον χαρακτηρισμό δρόμων, ακόμη και τον πολεοδομικό σχεδιασμό των οικισμών μας. Συνοπτικά, αναμέναμε ότι θα ήταν ένας μοχλός που θα διεκπεραίωνε ‘’αμαρτωλά’’ τοπικά ζητήματα αξιοποίησης της γης, του βασικότερου συντελεστή της παραγωγής πλούτου στην κοινωνία. Όμως από την παρουσίαση φάνηκε ότι οι ελπίδες περικόπτονται και το αποτέλεσμα είναι αμφισβητούμενο.

---Η κοινωνία θα επικροτήσει το σενάριο 2 (από τα 3 που εξετάστηκαν) γιατί δεν έχει τις γνώσεις, τα μέσα, το χρόνο, τους μηχανισμούς να αξιολογήσει τόσο σύνθετες σχεδιαστικές πλατφόρμες.

ΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΜΑΣ ΣΗΜΕΙΩΝΟΥΝΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 2

1. Αγνοήθηκε η πρόταση για εμπορικό –επιβατικό λιμάνι που υπάρχει στο ισχύων ΓΠΣ Δήμου (πόλεως) Κω και η πρόταση του Δήμου Κω σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο στην περιοχή ‘’ΔΕΗ-Αντιμάχεια’’.
2. Αγνοήθηκε ο καθορισμός λατομικής ζώνης αδρανών υλικών που υπήρχε ως πρόταση στα δυτικά της Κεφάλου (ίσως παραπέμπεται στο περιφερειακό χωροταξικό για τις λατομικές δραστηριότητες που συντάσσεται ερήμην της κοινωνίας μας).
3. Αγνοήθηκε ο δεύτερος δημόσιος δρόμος Κω- Τιγκάκι-Μαρμάρι-Μαστιχάρι-Κεφάλου, παράλληλος της επαρχιακής οδού που έχει συζητηθεί σε σχέδια-συνέδρια τοπικής ανάπτυξης και εν μέρει υπάρχει.
4. Είναι σκόπιμο λάθος που η αναγνώριση και ο χαρακτηρισμός του οδικού δικτύου του νησιού δεν συμπεριλαμβάνεται στο ΤΠΣ, και γίνεται κεντρικά με πλήρη άγνοια του Δήμου και της κοινωνίας.
5. Είναι σκόπιμο λάθος η χωροθέτηση των ΑΠΕ που θα καλύπτονται από το ΤΠΣ του νησιού.
6. Ο κορεσμός του νησιού σε τουριστική εκμετάλλευση που πιστοποιείται ΚΑΙ από την παρούσα μελέτη ΤΠΣ δεν σημαίνει κάτι το θετικό αφού δεν συνοδεύεται με συγκεκριμένα περιοριστικά μέτρα. Η απόσταση των 100μ από την γραμμή αιγιαλού είναι εναρμονισμός στα ευρωπαϊκά πρότυπα άλλα δεν αρκεί για μια ουσιαστική αλλαγή στο μοντέλο τουρισμού που υπάρχει. Το ίδιο και ο περιορισμός στο μέγεθος των τουριστικών μονάδων με το όριο των 100 κλινών που προβάλλει ως σωτήριο μέτρο ο κ. Δήμαρχος. Δεν στηρίζεται σε κάποια ανάλυση κόστους οφέλους και επί πλέον έχουμε το παράδειγμα του νέου ξενοδοχείου στο οικόπεδο της ΑΒΙΚΩ όπου ο ίδιος ισχύων περιορισμός των 100 δεν απέτρεψε την δημιουργία ξενοδοχείου 400 κλινών με κατάλληλες τεχνικές-πολιτικές παρακάμψεις! (ναι! και με ευθυνών πρώην και νυν δημοτικής αρχής). Αποτελεσματικό μέτρο θα ήταν η πρόταση ένταξης της Κω στην κατηγορία μηδενικών επιδοτήσεων- χρηματοδοτήσεων και η θέσπιση ποιοτικών μέτρων στην δημιουργία νέων ξενοδοχείων.
7. Τον γιγαντισμό των τουριστικών μονάδων συμπληρώνει στον νησιωτικό μας χώρο η δημιουργία υπερκαταστημάτων με δυσμενή αποτελέσματα στην τοπική παραγωγή αφού σε αυτά δεν έχουν πρόσβαση οι ντόπιοι αγροτοκτηνοτρόφοι! Το ΤΠΣ μπορεί να βοηθήσει με μέτρα ως προς το μέγεθος, την θέση, και την πυκνότητα, χωροθετώντας εκτός και μακριά των οικιστικών περιοχών.
8. Η βιοτεχνική ζώνη στην πόλη της Κω (υπό ολοκλήρωση εδώ και 20 χρόνια) εντάσσεται στο ΤΠΣ και συμπληρώνεται με 2 νέες στην Αντιμάχεια (κοντά σε ΧΥΤΑ-ΔΕΗ), αλλά αγνοείται η ανάγκη ανάλογης ζώνης στην Κέφαλο, αν και έχει προταθεί από το 2000. Θεσμοθετούνται τουριστικές ζώνες σε Τιγκάκι-Μαρμάρι-Μαστιχάρι –Καρδάμαινα με την Κέφαλο να αδικείται αφού προτείνεται μόνο το ‘’ΙΚΟΣ’! στοιχειώδης λογική ισόρροπης ανάπτυξης απαιτεί την δημιουργία ζώνης τουρισμού στις βόρειες παραλίες της κοινότητας
9. Ο οικισμός Τιγκακίου έτσι όπως έχει οροθετηθεί κατά μήκος ενός δρόμου είναι ήδη κτισμένος και είναι παράλειψη να μην προβλεφθεί ζώνη επέκτασης.
10. Ο νέος οικισμός του Λινοποτίου δεν δικαιολογείται και γιατί δεν έχει οικιστική πυκνότητα άλλα και γιατί θα αναπτυχθεί γύρω από το νέο νοσοκομείο και η εμπειρία λέει ότι αυτή η εξέλιξη θα δυσκολέψει την λειτουργία του και θα επιβαρύνει την λειτουργία του επαρχιακού δρόμου (με ένα νέο Ζηπάρι).
11. Στην Κέφαλο υπάρχει το ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΔΑΣΟΣ των ΚΕΔΡΩΝ, μια ολόκληρη περιοχή μετά την Πλάκα και μέχρι την περιοχή Καμήλα που δεν διέπεται από προστατευτικό καθεστώς (πλην αυτού των δασικών χαρτών) και θα έπρεπε να αποκτήσει έναν τίτλο σεβασμού και μοναδικότητας μέσω του ΤΠΣ, πράγμα που προβλεπόταν στην ανάλογη χωροταξική μελέτη Δοξιάδη που χρηματοδοτήθηκε από το β! ΚΠΣ και δεν θεσμοθετήθηκε.
12. Στην Κέφαλο έχει χαρτογραφηθεί υπόγειο σπήλαιο (σταλακτίτες-σταλαγμίτες) από την Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία (1999) και θα πρέπει να αναφερθεί στο ΤΠΣ ως σημείο προστασίας και ανάδειξης.
13. Πιστεύαμε ότι το ΤΠΣ θα έκανε την οριοθέτηση των οικισμών και την πολεοδόμησή τους (Πυλί, Αντιμάχεια, Κέφαλος, Καμάρι, Αγ. Νεκτάριος, Παραδείσι, Λάμπη, βιοτεχνικές ζώνες). Η αλλαγή πλεύσης που σιωπηρά συντελέστηκε από την εξαγγελία του προγράμματος και η εμπειρία όλων μας ως προς την δυνατότητα του Δήμου Κω να ολοκληρώσει τέτοια έργα, (5 τουλάχιστον πολεοδομήσεις) μειώνει την αξία του ΤΠΣ και θα έπρεπε να κάνει τους κυβερνητικούς προπαγανδιστές του ποιο προσεκτικούς. Το ΤΠΣ, εάν τελικά θεσμοθετηθεί θα έχει ισχύ έως το 2039 και είναι σίγουρο ότι οι πολεοδομήσεις θα μείνουν στην μέση. Μόνο ένα θαύμα, μια άνωθεν χρηματοδότηση και πρωτοβουλία θα σώσει την κατάσταση. Γι αυτό πρέπει να προβλεφθούν μεταβατικές διατάξεις που να εξυπηρετούν την τοπική κοινωνία. Διαφορετικά θα φθάσουμε στο σημείο της λύσης των λύσεων που είναι η ‘’ιδιωτικοποίηση’’ των πολεοδομήσεων που θα ακολουθήσει της αφαίρεσης της ευθύνης των πολεοδομικών εφαρμογών ΥΔΟΜ ΚΩ-ΝΙΣΥΡΟΥ στην ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΕ που έχει αποφασιστεί.

Τοπικό Πολεοδομικό σχέδιο Κω: Χρειαζόμαστε τέταρτο σενάριο

Η παρέμβαση – πρόταση του Ηλία Καματερού, Αρχιτέκτονα, στη διαβούλευση για το Τοπικό Πολεοδομικό σχέδιο Κω

Υπάρχουν ζητήματα που ζητούν άμεσες λύσεις από ένα χωροταξικό σχεδιασμό και έχουν συσσωρευτεί από την χρόνια απουσία του.

Π.χ.

Αν χρειάζονται, πού και πώς θα γίνονται νέες κλίνες;

• Πού και πώς χρειάζεται να αναπτυχθεί ο θεματικός τουρισμός;
• Πού και πώς μπορεί να προστατευτεί και να αναπτυχθεί ο πρωτογενής τομέας;
• Πώς θα αναδιαμορφωθεί και θα αναπτυχθεί το οδικό δίκτυο;
• Πού θα είναι το λιμάνι ήτα λιμάνια;
• Πού και πώς θα αναπτυχθούν οι κοινωφελείς χώροι;
• Ποιες περιοχές χρειάζονται περιβαλλοντική άμεση προστασία;
• Πώς προστατεύουμε τις παραλίες;
• Ποια είναι τα όρια των οικισμών και πώς οικοδομούνται;
• Πώς θα γίνουν οι πολεοδομήσεις;
• Πώς και πότε θα οριοθετηθούν τα ρέματα;
• Πώς και πότε θα αναγνωριστεί το οδικό δίκτυο;
• Η Κως πρέπει σε όλες τις αποφάσεις κεντρικής διοίκησης να αντιμετωπίζεται ως κέντρο νομαρχιακού επιπέδου για την κάλυψη της ευρύτερης νησιωτικής περιοχής με τις αναγκαίες υποδομές

ΤΙΠΟΤΑ από τα παραπάνω δεν ρυθμίζει το Τ.Π.Σ.

Άρον άρον (για να μην χαθεί η χρηματοδότηση) κλείνει σαν ευχολόγιο και παραπέμπει τις απαντήσεις στα παραπάνω ζητήματα στο … μέλλον και σε άλλες … θεματικές ή … υπερκείμενες μελέτες

Άρα, ό,τι σενάριο από τα προτεινόμενα και αν διαλέξουμε στο πρώτο θα καταλήξουμε.Δηλαδή ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

Μόνο τότε θα ήταν χρήσιμο το Τ.Π.Σ. και θα επιτελούσε το έργο του, αν πέρα των κατευθύνσεων που δίνει για τις μελλοντικές εξειδικευμένες μελέτες θα έβαζε όρια οικισμών, περιορισμούς δόμησηςσε αυτούς, και εκτός σχεδίου, περιορισμούς σε τουριστικές κλίνες ΑΜΕΣΑ μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες μελέτες.

Και αυτό μπορεί να γίνει στα πλαίσια απαιτήσεων του Τ.Π.Σ. σύμφωνα με τους οδηγίες του Υπουργείου.

Και παράλληλα να προτείνει ένα 4ο σενάριο βιώσιμης ανάπτυξης που θα στηρίζεται στα πραγματικά δεδομένα (πληθυσμιακά, κλίνες) που είναι αρκετά μεγαλύτερα από τα στοιχεία βάσης της μελέτης και θα δείχνει τον τουριστικό κορεσμό του νησιού μας.

Λίγα και μοναδικά που ο κόσμος τάχει τούμπανο και αυτοί κρυφό καμάρι

Γράφει ο Κώστας Καϊσερλης

Πρώην Δήμαρχος Κω

1. Όλοι ξέρουμε ότι με την παγκοσμιοποίηση που επέβαλαν οι ισχυροί κατανέμεται με ακρίβεια η παγκόσμια παραγωγή και αγορά!

Εδώ και σαράντα χρόνια είναι γνωστό ότι, στην Ελλάδα επιλέχθηκε για πολλούς φαινομενικά αντικειμενικούς αλλά κυρίως ιδιοτελείς λόγους, ο τριτογενείς τομέας ανάπτυξης, δηλαδή, οι υπηρεσίες και ιδίως ο τουρισμός και η ναυτιλία. Η Γεωργία και Κτηνοτροφία από το 28% του ενεργού πληθυσμού τότε, θα έπρεπε να πάει στο 4%! Γι’ αυτό και οι επιδοτήσεις είχαν  σκοπό αφενός τον εκσυγχρονισμό τους και αφετέρου την οικονομική υποστήριξη των μειούμενων αγροτικών πληθυσμών!

Δυστυχώς οι πολιτικοί δεν λένε την αλήθεια! Η Μερκοσούρ δεν ήρθε τυχαία, ούτε η ντομάτες από την Τουρκία! Και η κυβέρνηση με ασπιρίνες με μειώσεις στο πετρέλαιο και στο ρεύμα επιχειρεί να γλυκάνει τον βέβαιο θάνατο (γκαρσόνια, φύλακες και κηπουροί) του 7% από το 11% του ενεργού αγροτικού πληθυσμού που έχει απομείνει και το υπόλοιπο 4% θα δουλεύει στις πολυεθνικές που αγοράζουν και νοικιάζουν τα χωράφια!

Και καλά οι άλλοι, αλλά η Κως περίκλειστη από θάλασσα, δεν θα ζήσει με τα Φαντς του τουρισμού ο οποίος επηρεάζεται που από εξωγενείς παράγοντες. 

2.Το λένε όλες οι δημοσκοπήσεις και το ξέρουν και τα μικρά παιδιά! Η Δικαιοσύνη και τα πολιτικά κόμματα στο σύνολο τους είναι αναξιόπιστα στο 70 με 80% του πληθυσμού!

Είναι λοιπόν δικαιολογημένο να βρίσκεται σε υψηλή θέση προτιμήσεων το υπό σύσταση κόμμα της, από το πουθενά, κυρίας Καρυστιανού!

Εκείνο όμως που ξέρει πολύ καλά το πολιτικό σύστημα και χαίρεται   αλλά το αποκρύπτει, είναι ότι, η κυρία Καρυστιανού δεν πρόκειται να φτάσει στο τέρμα αφού γνωρίζουν όλοι τους ότι στην άλλη όχθη που θέλει να πάει για να βρει το δίκιο της και το δίκιο όλων των αδικημένων, επιβιώνουν όσοι έχουν γεννηθεί εκεί! Αλλά και αν τύχει, ως άλλοθι του πολιτικού συστήματος, να βρεθεί εκεί, αγνοεί, μόνο αυτή, γιατί είναι αδικημένη όπως και όλοι οι θνητοί, ότι εκεί είναι νόμιμες οι ανθρωποθυσίες και οι κανιβαλισμοί!  

Φαίνεται προς ώρας ότι η κυρία Καρυστιανού για το δίκιο του παιδιού της  θα αντέξει! Σε αυτή την άλλη όχθη όμως με τα μαχαίρια, δεν βρίσκονται μόνο οι πολιτικοί που την θεωρούν θανάσιμο αντίπαλο αλλά και οι ψηφοφόροι που είναι εθισμένοι και η απεξάρτησή τους δυστυχώς είναι δύσκολη. 

3.Δεν το ξέρουν μόνο οι σημερινοί, αλλά ακόμα και ο Θουκυδίδης μας θυμίζει την καταστροφή και τον εξανδραποδισμό της Μήλου από τους Αθηναίους στην σύγκρουση του «δικαίου» εναντίον της «ισχύος»! (ο φίλος δάσκαλος Νίκος Παπαχαρτοφύλης ας γράψει κάτι).

Και όμως, ενώ στην μακραίωνη ιστορία της γης αυτά διδάσκονται στο δημοτικό, οι πρόθυμοι ηγέτες της γηραιάς Ευρώπης που για πεντακόσια χρόνια, ως υπερδυνάμεις  ξεκλήρισαν τις χώρες του πλανήτη, τάβαλαν με την Ρωσία και αγνόησαν τον πραγματικό ιμπεριαλιστή!  Και είναι επόμενο να ταπεινώνονται στην Γροιλανδία όπως τα κακομαθημένα μικρά παιδιά.

Όσο για την Γουατεμάλα και το Ιράν, θα χρειαζόμασταν ένα ολόκληρο τόμο για να παραθέσουμε τις εκατοντάδες επεμβάσεις, καλυμμένες και μη, των μεγάλων από το 1954 μέχρι σήμερα. 

4.Η πλάκα είναι ότι αυτές οι πασίγνωστε αλήθειες υπάρχουν και στο νησί μας! Όλοι ξέρουν ότι το μαχαίρι και το πεπόνι για τα παραγωγικά, τα οικονομικά και αναπτυξιακά προγράμματα τα έχουν οι κυβερνήσεις. Ότι οι κυβερνήσεις πτωχευμένων κρατών είναι μαριονέτες των δανειστών και οι τοπικές κοινωνίες με τους αδύναμους Δήμους είναι υποτελείς! Και όμως τις τελευταίες ημέρες οι ντόπιοι ηγέτες του Δήμου και της Περιφέρειας που είναι ουρά της κυβέρνησης, κομπορρημονούν για τον άθλο του χωροταξικού σχεδιασμού της Κω, όταν τον έχουν παραδώσει σε ξένους! Ξέρουν και δεν μιλούν ότι η γεωργία και η κτηνοτροφία όπως πάει είναι τελειωμένες! Ξέρουν και δεν μιλούν ότι η Κως είναι μια αγελάδα των Φαντς του τουρισμού που θα την αρμέγουν όσο αντέχει για να πάνε μετά αλλού. 

5. Και το σπουδαιότερο που το ξέρουμε και το ζούμε όλοι μας στο πετσί μας στις ατομικές και στις συλλογικές υποθέσεις μας!  Εάν δεν είσαι δυνατός θα σε φάνε!

Και αποκρύπτουν αυτοί οι επώνυμοι που μίλησαν στην παρουσίαση του χωροταξικού ότι οι Δήμοι μαζί με τους δημότες τους έχουν την ευθύνη και την δύναμη χωρίς προστάτες να σχεδιάζουν και να χαράζουν το μέλλον τους.

Απέκρυψαν ότι ο Δήμος της πόλης μοναδικός στην Ελλάδα με τις υπηρεσίες του θεσμοθέτησε το χωροταξικό του Δήμου το 1989! Ότι ο Δήμος της Κω και η Κοινότητα Αντιμαχείας θεσμοθέτησαν μόνοι τους πολεοδομικά σχέδια το 1988!  Ότι από το 1989 οι παραλίες της πόλης κάτω από το δρόμο ήταν ενταγμένες  στην ζώνη προστασίας και δεν χτίζονται! Που το 1990 ο Δήμος, θαρραλέα, θεσμοθέτησε την απαγόρευση της ανέγερσης δεύτερου ορόφου στο ιστορικό κέντρο της Πόλης.

Αγαπητοί φίλοι, καλή χρονιά με την ευχή και παρότρυνση να νοιάζεστε για τον εαυτό σας και την οικογένεια σας, αλλά όχι μόνο, γιατί κάποιοι νέοι στην ίδια παραπάνω συνάντηση απέδειξαν ότι υπάρχει ακόμα ελπίδα.  

Τα νησιά δεν πωλούνται. Δεν τεμαχίζονται. Δεν εξαντλούνται.

Καταγγελία Νίκου Κανταρζή* για «πολιτική συνενοχή της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου στην περιβαλλοντική και χωρική αποδόμηση των νησιών»

Προς

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

και κάθε αρμόδιο θεσμικό φορέα

Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου φέρει βαριά και ιστορική ευθύνη για την πορεία υπερεκμετάλλευσης, χωρικής απορρύθμισης και περιβαλλοντικής εξάντλησης των νησιών.

Αυτό που εξελίσσεται δεν είναι ανάπτυξη.

Είναι θεσμοθετημένη λεηλασία του χώρου.

Μεθοδικά, συστηματικά και με πολιτική κάλυψη, προωθείται ένα μοντέλο:

- μαζικής δόμησης,

- γιγάντωσης τουριστικών μονάδων,

- μετατροπής ακτών και ενδοχώρας σε εργοτάξια.

Η Περιφέρεια δεν σιωπά απλώς. Συμμετέχει. Διευκολύνει. Νομιμοποιεί.

Η επιλογή της να στηρίζει μεγάλης κλίμακας ξενοδοχειακά συγκροτήματα και mega resorts σε κορεσμένα νησιά, συνιστά πολιτική συνενοχή στην καταστροφή του τοπίου και στη διάλυση της φέρουσας ικανότητας.

Δεν υπάρχει άγνοια. Υπάρχει επιλογή.

Γνωρίζετε ότι:

- το νερό δεν επαρκεί,

- τα λύματα δεν αντέχονται,

- οι δρόμοι ασφυκτιούν,

- οι υποδομές καταρρέουν,

- οι κοινωνίες πιέζονται.

Κι όμως, επιμένετε να εγκρίνετε, να στηρίζετε, να προωθείτε.

Αυτό δεν είναι αφέλεια. Είναι πολιτικός κυνισμός.

Τα νησιά μετατρέπονται σε βιομηχανικές ζώνες τουρισμού, χωρίς σχεδιασμό, χωρίς όρια, χωρίς σεβασμό στο τοπίο, χωρίς πρόνοια για το αύριο.

Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου έχει μετατραπεί από θεματοφύλακα του χώρου σε διαχειριστή εργολαβιών και επενδυτικών σχεδίων.

Δεν εκπροσωπείτε πλέον τις κοινωνίες. Εκπροσωπείτε τα μεγέθη.

Και τα μεγέθη σκοτώνουν τα νησιά.

Τα μεγάλα all inclusive συγκροτήματα:

- στραγγίζουν τους υδατικούς πόρους,

- απορροφούν την οικονομική δραστηριότητα,

- αποκλείουν την τοπική αγορά,

- αλλοιώνουν ανεπανόρθωτα το τοπίο.

Κι εσείς τα παρουσιάζετε ως «ευλογία».

Αυτό είναι πολιτική απάτη.

Δεν υπάρχει βιώσιμη ανάπτυξη με mega resorts.

Δεν υπάρχει ποιότητα με χιλιάδες κλίνες.

Δεν υπάρχει μέλλον με τσιμεντοποίηση ακτών.

Υπάρχει μόνο:

- κορεσμός,

- υποβάθμιση,

- εξάντληση,

- και κοινωνική φθορά.

Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου έχει επιλέξει στρατόπεδο.

Και δεν είναι με τα νησιά. Είναι με τα συμφέροντα.

Η ανοχή, η στήριξη και η προώθηση της μαζικής τουριστικής μεγέθυνσης σε νησιωτικά οικοσυστήματα περιορισμένης αντοχής αποτελεί θεσμικό έγκλημα απέναντι στο μέλλον.

Ναι, έγκλημα. Γιατί γίνεται με γνώση. Και με ευθύνη.

Οι γενιές που έρχονται δεν θα σας κρίνουν από τα νούμερα αφίξεων.

Θα σας κρίνουν από το τι αφήσατε όρθιο.

Και αυτή τη στιγμή, αφήνετε πίσω σας:

- κατεστραμμένες ακτογραμμές,

- υπερδομημένα τοπία,

- εξαντλημένους πόρους,

- και κοινωνίες εξαρτημένες.

Αυτό δεν είναι διοίκηση. Είναι διαχείριση καταστροφής.

Δηλώνω ευθέως:

Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου θα λογοδοτήσει πολιτικά και ιστορικά για τη μετατροπή των νησιών σε τουριστικές αποικίες.

Και όσο συνεχίζει να λειτουργεί ως γραφείο διεκπεραίωσης επενδύσεων, θα βρίσκεται απέναντι σε όσους υπερασπίζονται τον τόπο ως χώρο ζωής και όχι ως προϊόν.

Τα νησιά δεν πωλούνται.

Δεν τεμαχίζονται.

Δεν εξαντλούνται.

Και όσοι τα αντιμετωπίζουν ως οικόπεδα, θα μείνουν στη μνήμη ως οι άνθρωποι που τα πρόδωσαν.

*Νικόλαος Κανταρζής

Αρχιτέκτων

π. αιρετός Δήμου Κω & Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου