Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα η συζήτηση με τον κύριο Γιάννη Παπαδημητρίου, συνιδιοκτήτη του «Κωακού Ελαιώνα», από τους πρώτους τυποποιητές ελαιολάδου στο νησί μας. Μας ενημερώνει για την μειωμένη παραγωγή ελαιολάδου τη φετινή χρονιά, η οποία αναμένεται να αγγίξει το 30% της περσινής που ήταν περίπου 450-500 τόνοι, ενώ παράλληλα, αναφέρει ότι η χώρα μας, από δεύτερη σε παραγωγή, μετά την Ισπανία, έχει πέσει στην τρίτη ή τέταρτη θέση, με την Τυνησία να έχει πάρει τη θέση μας η οποία μαζί με την Τουρκία, είναι πλέον οι μεγάλοι προμηθευτές για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αναφέρεται και στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ελαιοκαλλιεργητές του νησιού μας λόγω του προγράμματος δακοκτονίας, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνει στο νόμο που ορίζει πως, «τα ελαιοτριβεία από φέτος λειτουργούν με ηλεκτρονικούς παρόχους, για ηλεκτρονική τιμολόγηση, με αποτέλεσμα να είμαστε διασυνδεμένοι με την ΑΑΔΕ». Αυτό σημαίνει πως, τα φυσικά πρόσωπα, δηλαδή όσοι δεν έχουν αγροτικό εισόδημα, είναι πλέον υποχρεωμένοι να πληρώνουν τα ελαιοτριβεία και να παίρνουν όλο το λάδι σπίτι τους. «Αν θέλουν να έχουν και την επιλογή να πληρώσουν και σε ελαιόλαδο, τότε θα πρέπει να συνεννοηθούν με το λογιστή τους, ώστε να δούνε μήπως μπορούν να εγγραφούν στο Μητρώο του ειδικού καθεστώτος αγροτών» σημειώνει ο κ. Παπαδημητρίου.
Όσο για το ελαιοκομικό μητρώο, το οποίο στην περιοχή μας δεν είναι έτοιμο, έχει δοθεί μια σιωπηρή παράταξη που σημαίνει πως, από τον Μάρτιο θα πρέπει να πάνε όλοι οι παραγωγοί να δηλώσουν τα δέντρα τους γιατί πλέον θα ξεκινήσουν τα πρόστιμα από 1η Οκτωβρίου του 2026.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Ερ: Κύριε Παπαδημητρίου, ξεκίνησε η φετινή ελαιοπαραγωγή. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Αγροτικού Συλλόγου Κω Ηλία Παπαποστόλου, φέτος δεν θα έχουμε πολύ μεγάλες παραγωγές ελαιολάδου στο νησί μας. Ποια είναι η δική σας εκτίμηση;
Γ.Π.: Ναι, απ' ό,τι φαίνεται, η παραγωγή του νησιού δεν θα είναι καλύτερη από πέρυσι. Θα τολμούσα να πω χειρότερη. Σ’ αυτό έχουν συντελέσει και οι καιρικές συνθήκες. Οι αλλαγές του καιρού δεν βοήθησαν. Είχαμε αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα ξηρασίας και με υψηλές θερμοκρασίες. Είχαμε μεγάλη παραγωγή σε ποσότητα καρπού πέρυσι, η οποία όμως δεν ανταποδόθηκε και σε ποσότητα ελαιολάδου, με αποτέλεσμα τα δέντρα να έχουν κουραστεί.
Ερ: Πέρσι πόσοι τόνοι ελαιολάδου είχαν βγει;
Γ.Π.: Πάνω κάτω νομίζω ότι και τα τρία ελαιοτριβεία μαζί πρέπει να έβγαλαν γύρω στους 450-500 τόνους.
Ερ: Οπότε για φέτος υπολογίζετε κάτω από την περσινή.
Γ.Π.: Θεωρούμε ότι τουλάχιστον ένα 30% κάτω θα είναι η φετινή παραγωγή.
Ερ: Όσον αφορά στην ποιότητα, επειδή παίζουν ρόλο και οι καιρικές συνθήκες, ποια εκτιμάτε ότι θα είναι;
Γ.Π.: Για την ποιότητα θα πρέπει να περιμένουμε να ξεκινήσει η παραγωγή και να αρχίσουμε να την μετράμε. Δεν μπορούμε από τώρα να το εξακριβώσουμε. Φαίνεται ότι είχε μια έξαρση ο δάκος, που είναι το κύριο έντομο εχθρός της ελιάς, το τελευταίο διάστημα. Ελπίζουμε η τελευταία δακοκτονία να περιόρισε το πρόβλημα, αν και είχαμε παράπονα από παραγωγούς ότι τέλος Σεπτεμβρίου, αρχές Οκτωβρίου, είχαν ήδη φανεί τα συμπτώματα πάνω στο καρπό τους από τον δάκο. Συν το ότι, σε εμάς, επειδή το μικροκλίμα του νησιού είναι λίγο διαφορετικό σε σχέση με τα άλλα μέρη των Δωδεκανήσων, κάποιες ποικιλίες ωριμάζουν δύο με τρεις εβδομάδες νωρίτερα. Όμως δεν μπορούσαν οι παραγωγοί να μαζέψουν τις ελιές και να βγάλουν λάδι, εξαιτίας του προγράμματος δακοκτονίας.
Ερ: Το πρόγραμμα δακοκτονίας, όσα χρόνια θυμάμαι, πάντα μας προβληματίζει.
Γ.Π.: Δεν φταίνε και οι αρμόδιοι, η αλήθεια είναι. Είναι έτσι φτιαγμένο το πρόγραμμα. Δυστυχώς εκταμιεύονται τα χρήματα για τον εργολάβο μία φορά για όλο το Νότιο Αιγαίο, με αποτέλεσμα, δεν μπορεί κάθε περιοχή που έχει δικό της μικροκλίμα, διαφορετικό, να εκταμιευθούν χρήματα μόνο για αυτό το πρόγραμμα. Θα πρέπει να γίνει ένας καινούριος σχεδιασμός. Οι αρμόδιοι είναι ενήμεροι, καταλαβαίνουν ότι υπάρχει πρόβλημα. Ευελπιστούμε τα επόμενα χρόνια κάπως να διορθωθεί.
Ερ: Σε προηγούμενη συνέντευξη, είχατε επισημάνει πως, στα ελαιοτριβεία για να μπορέσετε να υποδεχτείτε τον καρπό, θα πρέπει να παραλαμβάνετε τις ελιές με τον αντίστοιχο αριθμό μητρώου που έχει καταχωρηθεί το ελαιοτεμάχιο. Μου είχατε πει μάλιστα ότι, χωρίς αυτό δεν μπορείτε να παραλάβετε καρπό διότι κινδυνεύετε σε έναν ενδεχόμενο έλεγχο να σας επιβληθεί πρόστιμο. Ισχύει τελικά;
Γ.Π.: Ο νόμος είναι σε ισχύ. Απλά επειδή το ελαιοκομικό μητρώο στην περιοχή μας δεν είναι έτοιμο, έχουν δώσει μια σιωπηρή παράταση για να περάσει η περίοδος αυτή. Οι παραγωγοί, με το που τελειώσει η φετινή ελαιοκομική περίοδος, δηλαδή τον Φεβρουάριο, από τον Μάρτιο θα πρέπει να πάνε όλοι να δηλώσουν τα δέντρα τους γιατί πλέον θα ξεκινήσουν τα πρόστιμα από 1η Οκτωβρίου του 2026.
Ερ: Υπάρχουν σχετικά δημοσιεύματα που λένε ότι, υποχρεώνονται οι ελαιοπαραγωγοί να δηλώνουν τα δέντρα τους αν έχουν περισσότερα από 21, διαφορετικά θα τους επιβάλλεται πρόστιμο.
Γ.Π.: Ναι, ισχύει αυτό.
Ερ: Για να το κατανοήσουμε κύριε Παπαδημητρίου, εξηγήστε μας τι ακριβώς συμβαίνει, διότι ο πρόεδρος των Μικρών Συνεταιρισμών της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Μύρων Χιλετζάκης, έκανε λόγο για ψηφιακό δελτίο αποστολής. Είπε συγκεκριμένα ότι, από 1η Νοεμβρίου, υποχρεούνται όλοι οι παραγωγοί που είναι στο κανονικό καθεστώς, δηλαδή στα βιβλία εσόδων-εξόδων και μπορούν να εκδώσουν τιμολόγια, να συνοδεύουν όλα τα αγροτικά τους προϊόντα και φυσικά τον ελαιόκαρπο, με ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής από το χωράφι προς το λιοτρίβι. «Αυτό μας δυσκολεύει γιατί πολλές φορές οι παραγωγοί δεν έχουν τη γνώση αλλά ούτε και ίντερνετ πολλές φορές», είπε χαρακτηριστικά.
Γ.Π.: Ναι, ισχύει αυτό γιατί, για τους κανονικού καθεστώτος αγρότες, τους επαγγελματίες αγρότες, ο ελαιόκαρπος είναι προϊόν εμπορεύσιμο. Είναι υποχρεωμένοι για τη διακίνηση να έχουν ηλεκτρονικά δελτία αποστολής. Μια επιχείρηση η οποία θέλει να μεταφέρει εμπορεύματα από ένα μέρος σε άλλο, θα πρέπει να εκδώσει ένα δελτίο αποστολής συνοδευτικό. Το ίδιο ισχύει και για τον ελαιόκαρπο και για τους επαγγελματίες αγρότες.
Ερ: Αυτό δεν ίσχυε πριν;
Γ.Π.: Κανονικά θα έπρεπε να ίσχυε. Δεν ισχύει. Απλά τώρα με νέες διατάξεις η ΑΑΔΕ έχει εφαρμόσει αυτή τη νομοθεσία.
Ερ: Για να γίνει κατανοητό, πείτε μου, πόσες ομάδες παραγωγών ελαιολάδου έχουμε και τι υποχρεώσεις έχει κάθε ομάδα;
Γ.Π.: Είναι οι κανονικού καθεστώτος αγρότες, που είναι οι κανονικοί επαγγελματίες αγρότες, οι οποίοι, ό,τι υποχρεώσεις είχαν και για τα υπόλοιπα προϊόντα που πουλούσανε, που καλλιεργούσαν, τις ίδιες έχουν και για το ελαιόλαδο. Ηλεκτρονικά δελτία αποστολής, τιμολόγια, αν θέλουν μπορούν να πληρώσουν σε χρήματα, αν θέλουν μπορούν να πληρώσουν σε ελαιόλαδο. Οι ειδικού καθεστώτος αγρότες είναι αυτοί οι οποίοι έχουν ένα άλλο κύριο επάγγελμα, αλλά απλά έχουν και κάποιο αγροτικό εισόδημα. Τέλος, είναι και τα φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν αγροτικό εισόδημα. Γι αυτά τα φυσικά πρόσωπα, έχει βγει πλέον διάταξη, σύμφωνα με την οποία είναι υποχρεωμένοι από την ΑΑΔΕ να πληρώνουν τα ελαιοτριβεία μόνο σε χρήματα. Να παίρνουν, δηλαδή, όλο το λάδι στο σπίτι τους. Αν θέλουν να έχουν και την επιλογή να πληρώσουν και σε ελαιόλαδο, τότε θα πρέπει να συνεννοηθούν με το λογιστή τους, ώστε να δούνε μήπως μπορούν να εγγραφούν στο Μητρώο του ειδικού καθεστώτος αγροτών.
Ερ: Στην Κω, από αυτές τις τρεις ομάδες παραγωγής ελαιολάδου, ποια είναι η μεγαλύτερη;
Γ.Π.: Τα φυσικά πρόσωπα πρώτα και μετά του ειδικού καθεστώτος. Υπάρχουν κάποιοι οι οποίοι ενώ παίρνουν επιδοτήσεις, θα έπρεπε να είναι ήδη εγγεγραμμένοι στο Μητρώο των ειδικού καθεστώτος, απλά δεν το έχουν κάνει και φαίνονται στην Εφορία σαν φυσικά πρόσωπα. Τα ελαιοτριβεία από φέτος λειτουργούν με ηλεκτρονικούς παρόχους, για ηλεκτρονική τιμολόγηση, με αποτέλεσμα να είμαστε διασυνδεμένοι με την ΑΑΔΕ. Τη στιγμή που έρχονται οι παραγωγοί με το ΑΦΜ τους, κάνουμε έλεγχο μέσω της ΑΑΔΕ για το πώς είναι εγγεγραμμένοι, πώς φαίνονται. Αν φαίνονται σαν φυσικά πρόσωπα, τότε το σύστημα δεν μας αφήνει πλέον να πληρωθούμε σε ελαιόλαδο. Μας αφήνει μόνο τη δυνατότητα για απόδειξη παροχής υπηρεσίας, που είναι υποχρεωτικά δραχμικά. Θα πρέπει, δηλαδή, να πάρουν όλο το ελαιόλαδο στο σπίτι τους. Για να υπάρχει η δυνατότητα να πληρωθεί το ελαιοτριβείο σε ελαιόλαδο, θα πρέπει να έχει γίνει μια προεργασία από τους παραγωγούς και τους λογιστές τους, να έχει γίνει η αλλαγή στην Εφορία, για να μπορούμε να το δούμε και να μας το επιτρέψει το πρόγραμμα.
Ερ: Η τιμή του ελαιολάδου θα είναι στα ίδια επίπεδα με πέρσι ή θα υπάρξει αύξηση;
Γ.Π.: Θεωρώ ότι θα είναι στα ίδια επίπεδα. Όμως, ακόμα δεν ξέρουμε, γιατί εξαρτάται και από την παραγωγή που θα έχουν και οι υπόλοιπες περιοχές της Ελλάδας. Παίζουν πολλοί παράγοντες ρόλο. Φανταστείτε ότι, η Τυνησία φέτος
έχει δηλώσει υπερπαραγωγή. Έχω την αίσθηση ότι φέτος μπορεί να είναι και η δεύτερη παραγωγός χώρα στην Ευρώπη, μετά την Ισπανία, που κατά παράδοση ήταν η Ελλάδα και η Ιταλία.
Ερ: Εμείς, ως χώρα, έχουμε κατέβει πολύ χαμηλά…
Γ.Π.: Πάμε πλέον στην τρίτη ή τέταρτη θέση, αν συνυπολογίσετε και την ποσότητα της Τουρκία, που μαζί με την Τυνησία είναι πλέον οι μεγάλοι προμηθευτές για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ερ: Αυτή η μείωση οφείλεται στις καιρικές συνθήκες ή παίζουν κι άλλοι παράγοντες ρόλο;
Γ.Π.: Στις καιρικές συνθήκες. Πριν από τέσσερα χρόνια που ξεκίνησε η άνοδος των τιμών, είχαν πολλές υψηλές θερμοκρασίες και πυρκαγιές στην Ισπανία. Από εκεί πρωτοεμφανίστηκε το φαινόμενο αυτό. Η Ισπανία ήταν η νούμερο ένα παραγωγός χώρας στον κόσμο. Κατά μέσο όρο έκανε παραγωγή 1.500.000 τόνους, 1.600.000 τόνους ελαιόλαδο. Μετά τις υψηλές θερμοκρασίες και τις πυρκαγιές, έκανε 600.000 τόνους. Το ίδιο πρόβλημα είχαμε και στην Ελλάδα και στην Ιταλία. Και έχουμε πέσει στην τρίτη ή τέταρτη θέση της παραγωγής.
Ερ: Να κλείσουμε με το θέμα του ελαιοκομικού μητρώου. Ο νομός μας δεν έχει ενταχθεί ακόμα στο ελαιοκομικό μητρώο.
Γ.Π.: Όχι, δεν έχει ενταχθεί ακόμα γιατί δεν είναι έτοιμες οι υπηρεσίες.
Υπήρχε ένα ελαιοκομικό μητρώο που είχε γίνει μια προσπάθεια νομίζω αρχές δεκαετίας του 2002, αλλά είναι παρωχημένο. Τώρα προσπαθούν να το ξαναξεκινήσουν από νέα βάση, να είναι πιο σύγχρονο, πιο ενημερωμένο. Και εμείς περιμένουμε. Πήρε παράταση. Έχω την εντύπωση ότι από 1η Μαρτίου 2026 θα πρέπει πλέον να πάνε όλοι να ενημερώσουν τα στοιχεία τους στο ελαιοκομικό μητρώο. Υπόχρεοι, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, είναι όσοι έχουν πάνω από 21 δέντρα. Από 20 δέντρα και κάτω δεν είναι υπόχρεοι, γιατί θεωρείται ότι είναι για ιδιοκατανάλωση, δεν θεωρείται σημαντική η ποσότητα του ελαιολάδου που παράγεται. Από 21 δέντρα και πάνω είναι υποχρεωμένοι πλέον από τον νόμο να δηλώσουν τα δέντρα, γιατί σε ελέγχους που ενδεχομένως να κάνουν υπηρεσίες από του χρόνου, θα πληρώσουν πρόστιμο.
Ερ: Τελικά, είναι ενημερωμένοι οι αγρότες μας για το θέμα του ελαιοκομικού μητρώου ή θα πρέπει να υπάρξει κάποια βοήθεια;
Γ.Π.: Τοπικά δεν είναι ενημερωμένοι καθόλου. Στις υπόλοιπες περιοχές που είναι οργανωμένοι οι Αγροτικοί Σύλλογοι και οι συνεταιρισμοί και είναι πολλοί επαγγελματίες αγρότες και αγρότες ειδικού καθεστώτος, είναι πιο ενημερωμένοι από ό,τι μας λένε συνάδελφοι. Ήδη γνωρίζουν και έχουν κάνει ήδη κινήσεις οι παραγωγοί προς αυτήν την πλευρά. Εδώ, όλοι είναι απασχολημένοι το καλοκαίρι με τις επιχειρήσεις τους. Τώρα αρχίζουν σιγά-σιγά και ενημερώνονται, ακούνε από τις τηλεοράσεις, ακούνε εμάς που τα λέμε και αρχίζουν σιγά-σιγά και ψάχνουν να δουν τι πρέπει να κάνουν.
Ερ: Να κλείσουμε την κουβέντα μας κύριε Παπαδημητρίου με κάτι ευχάριστο και εννοώ τις επισκέψεις σχολείων στα ελαιοτριβεία.
Γ.Π.: Ναι, έρχονται σχολεία στα ελαιοτριβεία μας. Ήδη, την επόμενη εβδομάδα και την μεθεπόμενη θα έρθουν σχολεία, να τους εξηγήσουμε τον τρόπο παραγωγής, να δουν πώς παράγεται το ελαιόλαδο και τι παραπροϊόντα προϊόντα μπορούν να βγουν. Είναι πολύ ενθαρρυντικό να μαθαίνουν τα παιδιά από μικρή ηλικία την αξία των προϊόντων.
ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
