Το «άγνωστο» ΦΕΚ που θα... βγάζει το λάδι στους ελαιοπαραγωγούς: Γραφειοκρατία και πρόστιμα στον ορίζοντα

Μικροί και μεγάλοι παραγωγοί θα πρέπει να συμπληρώσουν το ελαιοκομικό μητρώο αλλιώς θα είναι αδύνατη η αξιοποίηση της σοδειάς τους σύμφωνα με νέο νόμο που πέρασε πρόσφατα και έχει προκαλέσει σύγχυση και απορίες

Έχεις μερικές ρίζες ελιές και κάθε χρόνο πάλευες για να βγάλεις το λάδι της χρονιάς; Μέχρι τώρα αρκούσε η καλή διάθεση, η καλή προετοιμασία και πολύ προσωπική εργασία για να έχεις ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Πήγαινες στο ελαιοτριβείο, διαπραγματευόσουν την τιμή και απολάμβανες τη σοδειά σου. Όλα αυτά μέχρι το Φ.Ε.Κ. που δημοσιεύτηκε λίγες μέρες πριν το Πάσχα (10/4/25)...

Με τα νέα δεδομένα όλοι οι παραγωγοί θα πρέπει να οπλιστούν με υπομονή και να αφιερώσουν χρόνο για μία σειρά γραφειοκρατικών διαδικασιών ώστε να μην είναι παράνομοι και να μην μείνουν οι καρποί τους αδιάθετοι. Βασική προϋπόθεση είναι να δηλωθεί η ιδιοκτησία των ελαιόδεντρων στο Ελαιοκομικό Μητρώο και όταν έρθει η ώρα της ελαιοκομίας να είναι τακτοποιημένα τα απαραίτητα δικαιολογητικά ώστε να μπορεί ο παραγωγός να περάσει την πόρτα του ελαιοτριβείου. Ο νέος νόμος προβλέπει μεγάλα πρόστιμα όχι μόνο για τους μικροπαραγωγούς αλλά και τους ιδιοκτήτες των ελαιοτριβείων που απειλούνται μέχρι με αναστολή των μονάδων τους εάν δεν ακολουθήσουν τις προβλεπόμενες αυστηρές διαδικασίες.

Το «άγνωστο» ΦΕΚ που βγάζει το... λάδι

Την  ύπαρξη του ΦΕΚ Β' 1749/10-04-2025 γνωρίζουν ελάχιστοι. Οδηγεί σε αχαρτογράφητα νερά χιλιάδες ελαιοπαραγωγούς κάθε κατηγορίας, είτε είναι χονδρέμποροι είτε μικροκαλλιεργητές που παλεύουν να αξιοποιήσουν τον καρπό μερικών ελαιόδεντρων για να βγάλουν το λάδι της χρονιάς. Τα πάντα αλλάζουν σε μία προσπάθεια της κυβέρνησης να ελέγξει το παρά εμπόριο και το «μαύρο» χρήμα.
Ουσιαστικά πρόκειται για επικαιροποίηση νόμου που ισχύει από το 2005. Μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 2025 οι ελαιοπαραγωγοί θα πρέπει να έχουν δηλώσει πόσες ρίζες ελιές διαθέτουν, ώστε στη συνέχεια να μπορούν να αρχίσουν, από την 1η Οκτωβρίου, τις Δηλώσεις Συγκομιδής για την ελαιοκομική περίοδο 2025-26.

Δεν το γνωρίζουν οι πολίτες

Οι πολίτες έχουν άγνοια καθώς ο νέος νόμος δεν έχει πάρει δημοσιότητα αλλά και όσοι είναι ενημερωμένοι για την ύπαρξη του έχουν απορίες που αφορούν στη διαδικασία δήλωσης και συγκομιδής και αναζητούν πληροφορίες στις υποστελεχωμένες υπηρεσίες των Περιφερειών.

Κομβικό ρόλο θα έχουν οι Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) της εκάστοτε Περιφέρειας οι οποίες κατά γενική ομολογία είναι υποστελεχωμένες και θα χρειαστούν άμεσα ενίσχυση με επιστημονικό προσωπικό όπως γεωπόνους και μηχανικούς προκειμένου να κάνουν ελέγχους αλλά και να διαχειριστούν εκατοντάδες χιλιάδες αιτήσεις. Χαρακτηριστικό είναι πως μόνο η Μεσσηνία που έχει δύο ΔΑΟΚ έχουν να διεκπεραιώσουν πάνω από 30.000 ΑΦΜ και πάνω από 90.000 αγροτεμάχια.  

Η επιτροπή που θα κάνει ελέγχους

Για τη διεξαγωγή των επιτόπιων ελέγχων ελαιοτεμαχίων συστήνεται σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα τριμελής Επιτροπή Ελαιοκομικού Τομέα, τα μέλη της οποίας ορίζονται με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη. Δηλαδή τρία άτομα θα κάνουν επιτόπιους ελέγχους στους ελαιώνες και τα ελαιοτριβεία.

Τι πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες;

Οι ιδιοκτήτες ελαιοτεμαχίων είναι υπόχρεοι δήλωσης συγκομιδής ελαιοκάρπου από 1η Οκτωβρίου κάθε έτους έως 31ης Μαΐου του επόμενου έτους. Στην συνέχεια θα πρέπει να ξεκινήσουν οι έλεγχοι από τις ΔΑΟΚ. Να σημειωθεί πως η υποβολή της δήλωσης συγκομιδής είναι υποχρεωτική ακόμη και όταν η παραγωγή είναι μηδενική. Όπως αναφέρει το ΦΕΚ την ευθύνη για την ορθή υποβολή της δήλωσης συγκομιδής φέρουν αποκλειστικά οι ελαιοπαραγωγοί, ενώ ο έλεγχος και η επαλήθευση των στοιχείων τους πραγματοποιείται από τις αρμόδιες ΔΑΟΚ οι οποίες αναμένεται να ξεκινήσουν με δειγματοληπτικούς ελέγχους σε ποσοστό τουλάχιστον 5% επί του συνόλου των δηλώσεων συγκομιδής.

Σύγχυση με τα 15 δικαιολογητικά

Μεγάλη είναι η σύγχυση επικρατεί όχι μόνο στις τάξεις των παραγωγών αλλά και των εργαζομένων στις κατά τόπους ΔΑΟΚ σχετικά με τα 15 δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομίσουν οι ελαιοπαραγωγοί μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου.

Α. Γενικά Έγγραφα:

* Υπεύθυνη Δήλωση Εγγραφής ή Τροποποίησης στο Σ.Γ.Π.-Ε.Τ.

* Δήλωση Καλλιέργειας Ελαιοτεμαχίων.

* Υπεύθυνη Δήλωση Παραγωγού.

* Αστυνομική Ταυτότητα Παραγωγού (φωτοαντίγραφο).

* Πρόσφατο Εκκαθαριστικό Σημείωμα από την Εφορία.

* Πρόσφατη Δήλωση ΟΣΔΕ (αν υπάρχει).

* Τιμολόγια αγοράς δενδρυλλίων (σε περίπτωση νέας φύτευσης).

Β. Σε περίπτωση Ιδιοκτησίας:

* Τίτλος Ιδιοκτησίας ή Συμβόλαιο Κατοχής.

* Πιστοποιητικό Μεταγραφής.

* Κτηματολογικό ή Τοπογραφικό Απόσπασμα.

* Πρόσφατη Περιουσιακή Κατάσταση.

Γ. Σε περίπτωση Ενοικίασης:

* Ηλεκτρονικό Ενοικιαστήριο ή Συμφωνητικό Μίσθωσης.

Δ. Σε περίπτωση Συγκυριότητας:

* Υπεύθυνη Δήλωση των Υπολοίπων Συνδικαιούχων.

Ε. Σε περίπτωση Κληρονομιάς:

* Ληξιαρχική Πράξη Θανάτου Ιδιοκτήτη.

* Πιστοποιητικό Πλησιέστερων Συγγενών.

Τι θα γράφουν τα τιμολόγια στα ελαιοτριβεία

Η ανωνυμία που ίσχυε έως τώρα καταργείται και οι ελαιοκομικές επιχειρήσεις, (ελαιοτριβεία, μονάδες επεξεργασίας επιτραπέζιας ελιάς) για να παραλάβουν τον καρπό θα πρέπει να αναζητήσουν τα στοιχεία του παραγωγού για να αναγραφούν στα τιμολόγια και δελτία παραλαβής. Τα στοιχεία που είναι απαραίτητο να αναγράφονται:

• Το ονοματεπώνυμο και το Α.Φ.Μ. του ελαιοκαλλιεργητή.
• Η ποικιλία της ελιάς.
• Ο 13ψηφιος κωδικός ελαιοτεμαχίου του Ελαιοκομικού Μητρώου.
• Στην περίπτωση παράδοσης φορτίου από διαφορετικά ελαιοτεμάχια θα πρέπει να αναφέρεται η ποσότητα ελαιοκάρπου που αντιστοιχεί σε κάθε ελαιοτεμάχιο.

Τεράστια πρόστιμα

Μεγάλα είναι τα πρόστιμα που προβλέπονται για όλους τους εμπλεκόμενους. Σε περίπτωση ανακριβούς δήλωσης ποσοτήτων παραδοθέντος ελαιοκάρπου τα πρόστιμα είναι τα εξής:

• Σε καρπό για ελαιοποίηση επιβάλλεται πρόστιμο 60 ευρώ ανά 100 κιλά ελαιοκάρπου της δήλωσης που υπερβαίνει ή υπολείπεται της πραγματικής ποσότητας.
• Σε καρπό για επιτραπέζια ελιά επιβάλλεται πρόστιμο 150 ευρώ ανά 100 κιλά ελαιοκάρπου της δήλωσης που υπερβαίνει ή υπολείπεται της πραγματικής ποσότητας.

Στην περίπτωση μη υποβολής δηλώσεων συγκομιδής τα πρόστιμα είναι προς:

• Κατόχους εκμεταλλεύσεων από 21 έως 50 ελαιόδεντρα, πρόστιμο 100 ευρώ.
• Κατόχους εκμεταλλεύσεων από 51 έως 100 ελαιόδεντρα πρόστιμο 500 ευρώ.
• Κατόχους εκμεταλλεύσεων από 101 έως 500 ελαιόδεντρα, πρόστιμο 1.000 ευρώ.
• Κατόχους εκμεταλλεύσεων από 501 έως 1.000 ελαιόδεντρα, πρόστιμο 3.000 ευρώ.
• Κατόχους εκμεταλλεύσεων περισσότερων των 1.001 ελαιοδέντρων, πρόστιμο 5.000 ευρώ.
• Σε περίπτωση επανάληψης και μη συμμόρφωσης τα ποσά προστίμου προσαυξάνονται κατά 50%.

Πηγή: Έθνος

Ρεπορτάζ: Κώστας Ασημακόπουλος