Ακόμη και η πολλή χαρά μπορεί να πληγώσει την καρδιά

Περίπου μία στις 20 περιπτώσεις επιπλοκών της καρδιάς οφείλεται σε ένα ευτυχισμένο συμβάν. Συνήθως κανείς γίνεται καλά μετά από λίγο, αλλά ορισμένες φορές το περιστατικό μπορεί να αποβεί μοιραίο.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καρδιολόγο δρα Κρίστιαν Τέμπλιν του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Ζυρίχης, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό European Heart Journal της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Καρδιολογίας, ανέλυσαν στοιχεία για 1.750 ασθενείς από διάφορες χώρες.

Το λεγόμενο «σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς» (γνωστό και ως σύνδρομο ή καρδιομυοπάθεια Τακοτσούμπο - Takotsubo cardiomyopathy) έχει ως χαρακτηριστικό γνώρισμα μια ξαφνική και παροδική εξασθένηση των καρδιακών μυών, με συνέπεια η αριστερή κοιλία της καρδιάς να φουσκώνει στο κάτω μέρος της, ενώ το πάνω μέρος παραμένει στενό. Δημιουργείται έτσι ένα χαρακτηριστικό σχήμα, που μοιάζει με μια ιαπωνική παγίδα για χταπόδια (τακοτσούμπο), απ’ όπου και πήρε το όνομά της.

Αυτή η σχετικά σπάνια επιπλοκή περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1990 και ανέκαθεν θεωρείτο ότι προκαλείται από έντονο συναισθηματικό στρες, όπως θλίψη, θυμό ή φόβο. Οι ασθενείς νιώθουν πόνο στο στήθος και δυσκολία να αναπνεύσουν, ενώ μερικοί μπορεί να πάθουν έμφραγμα και να πεθάνουν.

Τώρα, για πρώτη φορά, οι Ελβετοί επιστήμονες ανέλυσαν συστηματικά τα ιατρικά αρχεία μιας μεγάλης βάσης δεδομένων που περιλαμβάνει δεκάδες ασθενείς από όλο τον κόσμο οι οποίοι έχουν διαγνωσθεί με το εν λόγω σύνδρομο. Η διαπίστωση είναι ότι η καρδιά ορισμένων δεν «ράγισε» μόνο από δυστυχία, αλλά επίσης από ευτυχία, γι' αυτό οι ερευνητές το ονόμασαν και «σύνδρομο της ευτυχισμένης καρδιάς».

Η μελέτη αποκάλυψε ότι στο 4% των περιστατικών βλάβης της καρδιάς, η επιπλοκή πυροδοτήθηκε από κάποιο ευχάριστο γεγονός, όπως ένα πάρτι γενεθλίων, ένας γάμος, η νίκη της αγαπημένης ομάδας σε κάποιο άθλημα, η γέννηση ενός εγγονιού, η συνάντηση με έναν παλιό φίλο μετά από πολλά χρόνια, τα κέρδη από ένα λαχείο ή στο καζίνο κ.α.

Πάντως, στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, συγκεκριμένα σε ποσοστό 96%, η καρδιά «ραγίζει» μετά από ένα δυσάρεστο συμβάν, όπως ένας θάνατος, η παρακολούθηση μιας κηδείας, ένα ατύχημα, ο φόβος μιας σοβαρής ασθένειας, ένας χωρισμός κ.α. Σε μια κωμικοτραγική περίπτωση μάλιστα, το σύνδρομο εμφανίσθηκε όταν ένας παχύσαρκος κόλλησε στη μπανιέρα!

Σχεδόν όλες οι περιπτώσεις «ραγισμένης» καρδιάς (το 95%) αφορούν γυναίκες, με μέση ηλικία 65 ετών αν η αιτία είναι δυσάρεστη και 71 ετών αν η αιτία είναι ευχάριστη. Οι ερευνητές τόνισαν ότι το «σύνδρομο της ευτυχισμένης καρδιάς» πρέπει να μελετηθεί περαιτέρω, ώστε να γίνεται καλύτερη κλινική διάγνωσή του από τους γιατρούς.

Όπως είπε ο Τέμπλιν, «το σύνδρομο αυτό είναι ένα κλασικό παράδειγμα μηχανισμού ανάδρασης που εμπλέκει τόσο ψυχολογικά όσο και σωματικά ερεθίσματα, αλλά και τον εγκέφαλο και το καρδιαγγειακό σύστημα». Οι επιστήμονες ήδη εστιάζουν στο να κατανοήσουν καλύτερα τη σχέση ανάμεσα στον εγκέφαλο και την καρδιά.