Άρθρο του Ακαδημαϊκού Γιάννη Α. Φίλη*

Η ιστορία είναι πλέον γνωστή και μόνο οι λεπτομέρειες διαφέρουν. Τον Μάιο στη βόρεια Ιταλία έπεσε σε 36 ώρες η μισή ετήσια βροχή σκοτώνοντας 14 ανθρώπους και αφήνοντας 20.000 άστεγους. Τον ίδιο μήνα σε περιοχές του Λάος και της Ινδίας κατέγραψαν θερμοκρασίες της τάξης των 45^ο C. Πολλά νοσοκομεία και αποτεφρωτήρια στην Ινδία λειτουργούσαν πάνω από τις δυνατότητές τους. Προ ημερών στην παραλιακή πόλη του Τέξας Corpus Christi (Σώμα του Χριστού), ο δείκτης θερμότητας που συνδυάζει θερμοκρασία και υγρασία και δείχνει πώς αισθάνονται οι άνθρωποι σε συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες, έφτασε τους 51^οC. Η ιστορία είναι γνωστή σε βαθμό εξοικείωσης και αποδοχής με τα ορυκτά καύσιμα και την αποδάσωση να φέρουν την κύρια ευθύνη αυτής της κατάστασης.

Η άλλη πλευρά των ορυκτών καυσίμων είναι ότι συνέβαλαν τα μέγιστα στη δημιουργία των πανίσχυρων οικονομιών των ΗΠΑ, της Βρετανίας, της Γερμανίας, του Καναδά και άλλων χωρών. Τις περιβαλλοντικές συνέπειες αυτής της μεγέθυνσης όμως τις επωμίζονται ασύμμετρα οι φτωχοί της γης ενώ δεν αποκομίζουν πρακτικά κανένα όφελος. Σύμφωνα με επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό One Earth, oι γνωστές εταιρείες Saudi Aramco, ExxonMobil, Shell, BP, Chevron και άλλες θα προκαλέσουν από το 2025 έως το 2050 πλανητική ζημιά που εκτιμάται στα 5.400 δισεκατομμύρια δολάρια λόγω ξηρασίας, πυρκαγιών, ανόδου της στάθμης της θάλασσας και άλλων. 

Και ενώ όλοι οι ηγέτες συμφωνούν για τα αίτια του προβλήματος, συνεχίζουν τις καταστροφικές πολιτικές του παρελθόντος. Οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα συνεχώς ανέρχονται. Στις 27 Ιουνίου η επιτροπή περιβάλλοντος του Ευρωκοινοβουλίου συνεδρίασε για να αποφασίσει σχετικά με πρόταση νόμου αποκατάστασης της φύσης. Ο νόμος δεν υπερψηφίστηκε με ψήφους 44 υπέρ και 44 κατά και τώρα οδεύει στην ολομέλεια με τη σύσταση απόρριψής του. Σύμφωνα με το Euronews, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) όπου ανήκει και η Νέα Δημοκρατία έδωσε μάχη για να μην περάσει το σχέδιο νόμου. Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας έγινε δεκτό με επευφημίες και γιουχαΐσματα από τις δύο πλευρές. Ο λόγος πέρα από ιδεολογικός είναι οι προσεχείς ευρωεκλογές και η προσέλκυση ψήφων των αλιέων, αγροτών και υλοτόμων οι οποίοι φοβούνται μείωση των εισοδημάτων τους.

Το 81% των ευρωπαϊκών βιοτόπων είναι σε κακή κατάσταση και ο νόμος μεταξύ άλλων θα περιόριζε τα επικίνδυνα χημικά για τη βιοποικιλότητα και θα αποκαθιστούσε το αστικό πράσινο, τους υποβαθμισμένους υγροτόπους και τα δάση. Πενήντα διευθύνοντες σύμβουλοι μεγάλων εταιρειών όπως η IKEA και η Nestle ενθάρρυναν τους ευρωβουλευτές να υπερψηφίσουν την πρόταση διότι «Η εξάρτησή μας από ένα υγιές περιβάλλον είναι η βάση της ευρωστίας της οικονομίας…» Οι 44 ευρωβουλευτές που καταψήφισαν τον νόμο διαφωνούν με αυτή τη θεμελιώδη οικονομική αρχή.

Για να ικανοποιηθεί η παγκόσμια ζήτηση βοδινού κρέατος, κυρίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Βρετανία και την Κίνα μεταξύ 2017 και 2022 κόπηκαν 800 εκατομμύρια δέντρα στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου για να γίνουν βοσκότοποι. Πολλοί επιστήμονες φοβούνται ότι οι ξηρασίες που εντείνονται κάθε χρόνο θα μετατρέψουν τον εξασθενημένο Αμαζόνιο σε σαβάνα με πλανητικές συνέπειες. Να σημειωθεί ότι κάθε κιλό βοδινού κρέατος εκπέμπει το ισοδύναμο 100 κιλών διοξειδίου του άνθρακα.

Το 2020, δεκαπέντε νέοι ηλικίας πέντε έως είκοσι δύο προσέφυγαν στο συνταγματικό δικαστήριο της Μοντάνα των ΗΠΑ. Ο λόγος ήταν ότι η Μοντάνα δεν έπραξε τα δέοντα ώστε να προλάβει την κλιματική κρίση σύμφωνα με το σύνταγμά της το οποίο εγγυάται ότι: «Η πολιτεία και κάθε άτομο θα συντηρούν και θα βελτιώνουν ένα καθαρό και υγιές περιβάλλον στη Μοντάνα για την παρούσα και τις μελλοντικές γενεές». Η υπόθεση εκδικάστηκε προ εβδομάδων με τις καταθέσεις των νέων και πολλών επιστημόνων. Οι δικηγόροι της πολιτείας αντέταξαν στο δικαστήριο ότι η συμβολή της Μοντάνα στην κλιματική κρίση είναι αμελητέα. Ακριβώς το ίδιο επιχείρημα που διατύπωσε στο παρελθόν η  Νορβηγία ή που ακούγεται σήμερα στην Ελλάδα και αλλού για να δικαιολογήσει νέες εξορύξεις υδρογονανθράκων. Αλλά πολλοί μικροί αριθμοί αθροίζονται σε εντυπωσιακά μεγάλους.

Η απόφαση του δικαστηρίου αναμένεται σύντομα. Το ενδιαφέρον είναι ότι και η Ελλάδα έχει το άρθρο 24 του Συντάγματος σύμφωνα με το οποίο: «Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Κράτους και δικαίωμα του καθενός. Για τη διαφύλαξή του το Κράτος έχει υποχρέωση να παίρνει ιδιαίτερα προληπτικά ή κατασταλτικά μέτρα στο πλαίσιο της αρχής της αειφορίας».  Αλλά το μόνο αειφόρο στις εξορύξεις υδρογονανθράκων είναι η ολοένα αυξανόμενη κρίση του κλίματος και της κοινωνίας.

*Το άρθρο του κ. Φίλη δημοσιεύθηκε στο ethnos.gr

Ακόμη ένας νέος Κώος επιστήμονας διαπρέπει στο εξωτερικό, κάνοντας μας περήφανους. Πρόκειται για τον Δρ. Θεοδόση Χατζηστέργο του Εμμανουήλ ο οποίος ενδιαφέρεται έντονα για την ηλιακή φυσική, ιδίως για την κατανόηση των μεταβολών της ηλιακής ακτινοβολίας και των επιπτώσεών τους στο κλίμα της Γης.

 Η έρευνά του  περιστρέφεται γύρω από την ανάλυση ιστορικών ηλιακών παρατηρήσεων, τη μελέτη διαστημικών καιρικών φαινομένων, την ανακατασκευή της ηλιακής ακτινοβολίας και τη μελέτη των μακροπρόθεσμων μεταβολών της ηλιακής δραστηριότητας.

Ο Δρ. Θεοδόσιος Χατζηστέργος του Εμμανουήλ, ολοκλήρωσε το πτυχίο του στη Φυσική με ειδίκευση στην Αστροφυσική από το Τμήμα Φυσικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Η προπτυχιακή του διατριβή επικεντρώθηκε στη μελέτη της ατμόσφαιρας του δορυφόρου του Κρόνου, Τιτάνα, χρησιμοποιώντας δεδομένα από τη διαστημική αποστολή Cassini-Huygens.

Στη συνέχεια έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο QueenMary του Λονδίνου, στην Αγγλία. Η μεταπτυχιακή του διατριβή, με τίτλο "SatellitePerturbationsonPlanetaryRings", διερεύνησε τις επιπτώσεις αλληλεπιδράσης δορυφόρων στον δακτύλιο F του Κρόνου και την πιθανότητα να οδηγήσουν στο σχηματισμό νέων δορυφόρων.

Το 2017, ο Δρ. Χατζηστέργος απέκτησε το διδακτορικό του δίπλωμα από το Ινστιτούτο MaxPlanck για την Έρευνα του Ηλιακού Συστήματος και το Πανεπιστήμιο GeorgAugust του Γκέτινγκεν της Γερμανίας. Η διδακτορική του έρευνα, υπό την επίβλεψη του καθηγητή SamiK. Solanki και της Dr. NatalieA. Krivova, επικεντρώθηκε στην ανάλυση ιστορικών ηλιακών παρατηρήσεων και στις μακροπρόθεσμες μεταβολές της ηλιακής ακτινοβολίας και δραστηριότητας.

Ο Δρ. Χατζηστέργος είναι μεταδιδακτορικός ερευνητής στον τομέα της ηλιακής φυσικής στο Ινστιτούτο MaxPlanck για την έρευνα του ηλιακού συστήματος, ενώ προηγουμένως τέλεσε  μεταδιδακτορικός ερευνητής και στο αστεροσκοπείο της Ρώμης του εθνικού ινστιτούτου αστροφυσικής της Ιταλίας (INAF).

Ο Δρ Χατζηστέργος ενδιαφέρεται έντονα για την ηλιακή φυσική, ιδίως για την κατανόηση των μεταβολών της ηλιακής ακτινοβολίας και των επιπτώσεών τους στο κλίμα της Γης. Η έρευνά του έχει περιστραφεί γύρω από την ανάλυση ιστορικών ηλιακών παρατηρήσεων, τη μελέτη διαστημικών καιρικών φαινομένων, την ανακατασκευή της ηλιακής ακτινοβολίας και τη μελέτη των μακροπρόθεσμων μεταβολών της ηλιακής δραστηριότητας.

Το 2022 του απονεμήθηκε το βραβείο διακεκριμένου νέου επιστήμονα από την Επιστημονική Επιτροπή Ηλιακής-Γήινης Φυσικής (SCOSTEP) https://scostep.org/awards/ που απονέμεται κάθε 2 χρόνια, ενώ η διδακτορική διατριβή του επιλέχθηκε από την Γερμανική Φυσική Εταιρεία (DPG) ως μία από τις 4 καλύτερες διδακτορικές διατριβές σε όλα τα θέματα που σχετίζονται με τη φυσική για εκείνη τη χρονιά.

Ο Δρ. Χατζηστέργος έχει δημοσιεύσει περισσότερα από 20 άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά μετά από peerreview, συμπεριλαμβανομένων αξιοσημείωτων δημοσιεύσεων στα περιοδικά Astrophysicaljournal, SolarPhysics, Astronomy&Astrophysics, Journalofspaceweatherandspaceclimate και FrontiersinAstronomyandSpaceSciences. Ενώ ενεργεί επίσης συχνά ως κριτής για άλλες επιστημονικές δημοσιεύσεις.

Εκτός από τις δημοσιεύσεις του, ο Δρ Χατζηστέργος έχει παρουσιάσει τα ερευνητικά του πορίσματα σε διάφορα συνέδρια και ημερίδες. Έχει πραγματοποιήσει προσκεκλημένες ομιλίες σε εκδηλώσεις κύρους, όπως το Spaceclimatesymposium (συμπόσιο για το διαστημικό κλίμα), Sun-climatesysmposium (το συμπόσιο για τον ήλιο-κλίμα Γης), τη συνάντηση της Γερμανικής Εταιρείας Φυσικής (DPG).

Ο Δρ. Χατζηστέργος έχει συμμετάσχει σε πολλές διεθνείς συνεργασίες.

Αυτό περιλαμβάνει επιστημονικές ομάδες από το Διεθνές Ινστιτούτο Διαστημικής Επιστήμης (ISSI) και συνεργασίες με το αστεροσκοπείο INAF της Ρώμης, το αστεροσκοπείο Meudon, το πανεπιστήμιο Oulu, το αστεροσκοπείο Coimbra, το αστεροσκοπείο Kodaikanal μεταξύ πολλών άλλων.

Ενώ είναι επίσης ο επικεφαλής ερευνητής μιας επιστημονικής θεματικής ομάδας για την αξιοποίηση δεδομένων από τη νέα δορυφορική αποστολή Aditya-L1 SUIT.

Έχει συμμετάσχει σε δραστηριότητες ενημέρωσης του κοινού για θέματα επιστήμης, όπως η NachtdesWissens (νύχτα της επιστήμης) στο Γκέτινγκεν και η NotteEuropeadeiRicercatori (νύχτα των Ευρωπαίων ερευνητών) στη Ρώμη.

Έχει συνεισφέρει ένα σύντομο εκλαϊκευμένο κείμενο για το βιβλίο "ThescienceofEuroppeansolartelescope" https://est-east.eu/the-science-of-est

Ενώ εκλαϊκευμένο κείμενο του που συζητά την παραπληροφόρηση σε ελληνικά μέσα ενημέρωσης σχετικά με τον Ήλιο και την επίδραση του Ηλίου στο κλίμα της Γης έχει παρουσιαστεί από τον ιστότοπο Ελληνικά hoaxes

https://www.ellinikahoaxes.gr/2022/11/29/climate-change-sun-pseudoscience/

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Στέργιος θ. Χατζηστέργου

Με αφορμή σήμερα την επέτειο των 130 χρόνων απο την γέννηση του Νίκου Κ. Μανούση 13/7/ 1893-13/72023 δημοσιεύεται ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ του αείμνηστου Καθηγητού  ΖΑΧΑΡΙΑ Ν. ΤΣΙΡΠΑΝΛΗ που συμπεριλαμβάνεται στο Βιβλίο του Ιατρού -Ψυχιάτρου Νικολάου  Σταμ. Μανούση «φωτογραφικό Λεύκωμα Νίκου Κ. Μανούση» που παρουσιάστηκε στο Ξενοδοχειο «Πλατανίστα» στις 8/8/2009 

«Σπεύδω να εκφράσω αισθήματα χαράς για την ευγενή πρωτοβουλία του φιλόμουσου συμπατριώτη μας Νίκου Στ. Μανούση, γνωστού γιατρού στην Αθήνα, να επιμεληθεί τη φωτομηχανική επανέκδοση του σπάνιου Κωακού Λευκώματος (Νέα Υόρκη 1934) του αείμνηστου θείου του, Νικολάου Κ. Μανούση, και να φροντίσει επίσης για τη δημοσίευση των εγγράφων που αναφέρονται στη ζωή και τη δράση του Κώου εκείνου της Αμερικής.

Ενημερωτικού χαρακτήρα η πρώτη συνάντηση με τους τοπικούς φορείς , στο Διοικητήριο της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, με το “The Rhodes Co-Lab” και την “Πρωτοβουλία για τον Τουρισμό” να βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. 

Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες αποκατάστασης των ζημιών στην Παιδική χαρά του οικισμού των Πάλων, οι οποίες προκλήθηκαν από την ισχυρή βροχόπτωση που έπληξε το νησί μας τον περασμένο χειμώνα.

Σήμερα, υπάρχει πλέον μία ολοκαίνουργια παιδική χαρά, με νέο τάπητα σύγχρονων προδιαγραφών, έτοιμη να φιλοξενεί τα μικρά παιδιά σε καθημερινή βάση.

Η Δημοτική Αρχή έχει πάντα ως βασική προτεραιότητά της να φροντίζει για την αναβάθμιση των δημοτικών δομών που αφορούν στη ψυχαγωγία και την απασχόληση των παιδιών της Νισύρου, με ασφάλεια και ποιότητα στις υποδομές.