Ο πολεοδομικός σχεδιασμός χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης - Το roadmap για την υλοποίηση του έργου – Με ένα «κλικ» στον υπολογιστή οι χάρτες της πολεοδομίας

Σε μελετητικό «οργασμό» βρίσκεται η χώρα καθώς προχωρά σε πλήρη ανάπτυξη το Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» των 600 εκατ. ευρώ μέσω του οποίου θα αποκτήσει πολεοδομικό σχέδιο το 80% της επικράτειας που σήμερα δεν διαθέτει.

Από τις 1.035 δημοτικές ενότητες της χώρας οι 829 αναμένεται να αποκτήσουν έως τα τέλη του 2026 σύγχρονο πολεοδομικό σχεδιασμό.

Ο πολεοδομικός σχεδιασμός στο Ταμείο Ανάκαμψης

Το έργο έχει αναλάβει να «τρέξει» το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ), με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) και διάρκεια υλοποίησης έως το 2026, δηλαδή σε χρόνο – ρεκόρ. Είναι αξιοσημείωτο ότι ο πολεοδομικός σχεδιασμός αποτελεί συνταγματική επιταγή από το 1975 αλλά έως σήμερα η Πολιτεία δεν έχει καταφέρει να τον υλοποιήσει, παρά μόνο στο 20% της χώρας.

Όπως αναφέρει και ο πρόεδρος του ΤΕΕ κ. Γιώργος Στασινός, αν δεν υπήρχαν οι πόροι του ΤΑΑ και η ανάληψη της ευθύνης από το ΤΕΕ, το αρμόδιο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) και οι δήμοι της χώρας θα χρειάζονταν – με συντηρητικούς υπολογισμούς και δεδομένων των ρυθμών που προχωρά ο πολεοδομικός σχεδιασμός τις τελευταίες δεκαετίες – σχεδόν 100 χρόνια για να τον ολοκληρώσουν, μαζί με τις ενδιάμεσες αναθεωρήσεις

Σήμερα, με βάση τον προγραμματισμό που έχει υποβληθεί και στην ΕΕ, οι μελέτες για τα τοπικά και τα ειδικά πολεοδομικά σχέδια θα ολοκληρωθούν έως 31/12/2025 (δηλαδή σε 4 χρόνια από την έγκριση του συνολικού προγράμματος και σχεδόν τρία χρόνια από την εκκίνηση) και έως το τέλος του 2026 θα πρέπει να έχουν εκδοθεί τα σχετικά προεδρικά διατάγματα.

Η εξέλιξη των έργων

Ο νέος πολεοδομικός σχεδιασμός περιλαμβάνει 227 Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ) που αφορούν 730 δημοτικές ενότητες, 18 Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΕΠΣ) για 20 ευρύτερες ή μικρότερες περιοχές, μία ολοκληρωμένη Μελέτη Καθορισμού Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (σε 83 δημοτικές ενότητες), 12 αυτοτελείς μελέτες για την οριοθέτηση οικισμών (αφορούν 51 δημοτικές ενότητες εκτός ή επιπλέον αυτών που περιλαμβάνονται στα ΤΠΣ/ΕΠΣ) και μία αυτοτελή μελέτη για τον χαρακτηρισμό δημοτικών οδών (που αφορά επιπλέον 149 δημοτικές ενότητες). Το κόστος των μελετών προσδιορίζεται στα 555 εκατ. ευρώ (+ΦΠΑ) για τις μελέτες, ενώ το σύνολο του έργου, μαζί με τα κονδύλια για τεχνική βοήθεια, ξεπερνά τα 600 εκατ. ευρώ.

Το ΤΕΕ, έως τα τέλη Σεπτεμβρίου έχει προχωρήσει με το σύνολο των 259 ξεχωριστών έργων – διαγωνισμών.

Ειδικότερα:

• 150 μελέτες ΤΠΣ και ΕΠΣ έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί και εξελίσσονται οι εργασίες
• 47 βρίσκονται σε φάση ελέγχου από τις υπηρεσίες (υπουργείων, Ελεγκτικού Συνεδρίου, ΤΕΕ, αναδόχων) πριν την υπογραφή της σύμβασης, δηλαδή έχει ολοκληρωθεί ο διαγωνισμός αλλά εκκρεμεί η υπογραφή
• 54 βρίσκονται σε στάδιο πριν την οριστική κατακύρωση σε ανάδοχο (υπάρχει προσωρινός ανάδοχος),
• 4 μελέτες βρίσκονται στη φάση αξιολόγησης του διαγωνισμού και
• 4 έργα που αφορούν κυρίως τα πρώτα δοκιμαστικά ΤΠΣ που επεναπροκηρύχθηκαν, βρίσκονται σε φάση τελικής έγκρισης των τευχών του διαγωνισμού, ο οποίος εκκρεμεί αλλά, σύμφωνα με πηγές του ΤΕΕ, θα προχωρήσουν σε λίγες εβδομάδες.

Τα πέντε ορόσημα

Σε σχέση με τα πέντε ορόσημα του ΤΑΑ που ελέγχει η ΕΕ, τα έχουν ήδη επιτευχθεί, ένα έχει υλοποιηθεί κατά 92,3% και άλλο ένα κατά 78%.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι από όλες τις διαδικασίες διαγωνισμών που εξελίσσονται (πλην των 4 που εκκρεμούν) μόλις τρεις βρίσκονται υπό δικαστική κρίση λόγω ένστασης ενδιαφερόμενου συμμετέχοντα, ενώ 209 σχέδια σύμβασης έχουν εγκριθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο και 9 εκκρεμούν εκεί. Ο στόχος πλέον είναι να έχουν ανατεθεί όλα τα έργα έως το τέλος του έτους.

Κρίσιμο σημείο παραμένει η έγκαιρη ολοκλήρωση των μελετών έως το τέλος του 2025 (ή λίγο αργότερα αν τελικά δοθεί παράταση από την ΕΕ για τα έργα του ΤΑΑ που βρίσκονται σε εξέλιξη) αλλά κυρίως να προχωρήσει η έγκριση των μελετών από το ΥΠΕΝ και αμέσως μετά να περάσουν από την κρίση του Συμβούλιου της Επικρατείας όλα τα Προεδρικά Διατάγματα εντός του 2026, κάτι που αποτελεί πρόκληση τόσο για το αρμόδιο υπουργείο όσο και για το Ανώτατο Δικαστήριο.

Με την ολοκλήρωση των μελετών πολεοδομικού σχεδιασμού και τη δημοσίευση των αντίστοιχων Προεδρικών Διαταγμάτων, μαζί με τα υφιστάμενα σχέδια πόλης κλπ, ολόκληρη η ελληνική επικράτεια (πλην των περιοχών που βρίσκονται εκτός σχεδιασμού) θα έχει αποτυπωμένους και συγκεκριμένους όρους και περιορισμούς δόμησης και δραστηριοτήτων. Με την ολοκλήρωση των ΤΠΣ, ΕΠΣ και των υπολοίπων μελετών, πρακτικά θα καταργηθεί η έννοια της εκτός σχεδίου δόμησης, καθώς κάθε περιοχή θα έχει σχεδιασμό.

Ο ενιαίος ψηφιακός χάρτης

Το σύνολο των μελετών και των ΠΔ που θα εκδοθούν θα υποδεχθεί ψηφιακά και θα ενσωματώσει ο Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης που έχει ετοιμάσει το ΤΕΕ.

Έτσι, σε 2-3 χρόνια από σήμερα, θα μπορεί κάθε πολίτης, υπάλληλος, επιχειρηματίας, επενδυτής, μηχανικός ή άλλος ενδιαφερόμενος, να δει από τον υπολογιστή του, για κάθε οικόπεδο ή αγροτεμάχιο της χώρας, τί επιτρέπεται να χτιστεί, τί απαγορεύεται, με ποιους όρους, περιορισμούς και προϋποθέσεις. Μαζί, καθώς υλοποιούνται και άλλα έργα ψηφιοποίησης από το ΤΕΕ, στον ίδιο Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη θα μπορεί να βλέπει και τα βασικά στοιχεία της άδειας οικοδομής και τα κύρια τεχνικά χαρακτηριστικά για κάθε υφιστάμενο ή νέο κτίριο σε όλη τη χώρα.

Πηγή: Οικονομικός Ταχυδρόμος

Ρεπορτάζ: Μάχη Τράτσα

Τι πιστεύουν για το revenge porn οι Έλληνες;

Η εταιρεία ηλεκτρονικής ασφάλειας Kaspersky πραγματοποίησε μια από τις μεγαλύτερες έρευνες που έχουν διεξαχθεί διεθνώς για το φαινόμενο της κακοποίησης μέσω προσωπικών φωτογραφιών/βίντεο (Intimate Image Abuse) που είναι περισσότερο γνωστό με τον όρο Revenge Porn (εκδικητική πορνογραφία).

Στην έρευνα έλαβαν μέρος περίπου εννέα χιλιάδες άτομα από 12 χώρες, 502 εκ των οποίων ήταν από την Ελλάδα. Στα ευρήματα που αφορούν αποκλειστικά τη χώρα μας το 49% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι γνωρίζει κάποιον που έχει υποστεί εκδικητική πορνογραφία και ένα ποσοστό 2,99% δήλωσε θύμα αυτής της πρακτικής. Το revenge porn παρατηρείται στη χώρα μας σε ποσοστά που αγγίζουν το 70% στις ηλικίες 16-34 ετών, αναφέρει ρεπορτάζ της «Ναυτεμπορικής».

Ενδιαφέρον παρουσιάζει συνολικά στην έρευνα το ποσοστό 55,38% των ερωτηθέντων που θεωρούν ότι το θύμα φέρει ευθύνη επειδή όπως αναφέρουν από την στιγμή που κάποιος μοιράζεται τέτοιου είδους υλικό (προσωπικές του φωτογραφίες/βίντεο) πρέπει να είναι προετοιμασμένος ότι μπορεί αυτό το υλικό να διαρρεύσει σε άτομα που δεν θα ήθελαν ή πολύ περισσότερο να κυκλοφορήσουν στο Διαδίκτυο.

Άλλη ενδιαφέρουσα πτυχή της έρευνα αφορά το πώς βλέπουν οι άνδρες και οι γυναίκες το ζήτημα της κατοχής και κοινοποίησης προσωπικών και κυρίως γυμνών εικόνων. Το 26,61% των ανδρών που συμμετείχαν στην έρευνα παραδέχθηκε ότι έχει αποθηκεύσει στο κινητό του τηλέφωνο τέτοιου είδους εικόνες που έλαβε ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των γυναικών ήταν ιδιαίτερα χαμηλό 12,6%. Επίσης οι άντρες σε ποσοστό 39,52% των αντρών δήλωσε σύμφωνο με τη φράση «όταν μια φωτογραφία έχει σταλεί, ανήκει πλέον στον παραλήπτη», με το ποσοστό αυτό να είναι 26,77% για τις γυναίκες.

Συμβουλές

• Σκεφτείτε πριν δημοσιεύσετε. Λάβετε υπόψη σας με ποιους μοιράζεστε τα δεδομένα σας και πότε.
• Να σκέφτεστε πάντα ότι το περιεχόμενο που μοιράζεστε στο Διαδίκτυο μπορεί να πέσουν στα χέρια άλλων ατόμων.
• Μάθετε ποιες εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων είναι ασφαλείς και έχουν ισχυρή κρυπτογράφηση.
• Εάν πιστεύετε ότι είστε θύμα μη συναινετικής κοινοποίησης προσωπικών φωτογραφιών, κρατήστε αποδεικτικά στοιχεία και αναφέρετέ τα στην αστυνομία και στις πλατφόρμες που θεωρείτε ότι βρίσκονται τα δεδομένα σας.
• Ελέγχετε πάντα τις ρυθμίσεις αδειών στις εφαρμογές που χρησιμοποιείτε, για να ελαχιστοποιήσετε την πιθανότητα κοινής χρήσης ή αποθήκευσης των δεδομένων σας από τρίτα μέρη –και πέρα ​​από αυτό– εν αγνοία σας.
• Χρησιμοποιήστε το StopNCII.org, ένα παγκόσμιο διαδικτυακό εργαλείο για να προστατεύσετε τις προσωπικές εικόνες από το να μοιράζονται διαδικτυακά σε ορισμένες από τις πιο ευρέως χρησιμοποιούμενες πλατφόρμες σε όλο τον κόσμο.

Θα θέλαμε να πληροφορήσουμε τους προπονητές και τα σωματεία ότι για να μπορεί ένα προπονητής να ασκεί νόμιμα τα καθήκοντα του προπονητή ποδοσφαίρου, δηλαδή να δηλώνεται στα φύλλα αγώνων, να εισέρχεται εντός του αγωνιστικού χώρου και να δίνει οδηγίες από την τεχνική περιοχή, θα πρέπει να πληροί τις παρακάτω προϋποθέσεις: 

1. Να έχει Προπονητική Ταυτότητα UEFA-Ε.Π.Ο σε ισχύ.
2. Να έχει το απαιτούμενο, σύμφωνα με τον Κανονισμό Προπονητών Ποδοσφαίρου, Δίπλωμα UEFA-Ε.Π.Ο,  ανάλογα με την κατηγορία που αγωνίζεται το σωματείο (τουλάχιστον UEFA B’ για την Α’ κατηγορία και UEFA C’ για τις υπόλοιπες).
3. Να έχει συνάψει ιδιωτικό συμφωνητικό εξαρτημένης εργασίας ή παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών με το σωματείο στο οποίο παρέχει τις υπηρεσίες του με διάρκεια όχι μικρότερη των 6 μηνών και με το ύψος της παρεχόμενης αμοιβής να μην μπορεί να είναι κατώτερο από τα 250 ευρώ (με εξαίρεση τα μικρά νησιά για τα οποία ορίζεται όχι μικρότερη διάρκεια των 3 μηνών και κατώτερη αμοιβή 150 ευρώ).
4. Να έχει εκδώσει Δελτίο Πιστοποίησης Προπονητή για την είσοδο στους αγωνιστικούς χώρους  από την ΕΠΣ Δωδεκανήσου.

Σε περίπτωση που δεν πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις, παραβιάζονται οι διατάξεις της αθλητικής νομοθεσίας και των Κανονισμών Αγώνων Ποδοσφαίρου και Προπονητών Ποδοσφαίρου, με κυρώσεις και συνέπειες που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία και τους κανονισμούς για όλους τους εμπλεκόμενους.

Πιο συγκεκριμένα:

• Σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ.6 του Κανονισμού Προπονητών Ποδοσφαίρου, μόνο οι πιστοποιημένοι με Δελτίο Πιστοποίησης Προπονητές κάθε Σωματείου δύνανται να δίνουν οδηγίες στα όρια της Τεχνικής Περιοχής, σε διαφορετική περίπτωση, το Ερασιτεχνικό Ποδοσφαιρικό Σωματείο θα τιμωρείται με χρηματική ποινή εκατό (100) ευρώ ανά αγώνα.
• Σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ.3,Προπονητής, με Προπονητική Ταυτότητα UEFA- Ε.Π.Οσε ισχύ και Δίπλωμα UEFA-Ε.Π.Ο, ο οποίος υπογράφει συμβόλαιο συνεργασίας με Ερασιτεχνικό Ποδοσφαιρικό Σωματείο ή Π.Α.Ε. και η Προπονητική Ταυτότητα UEFA-Ε.Π.Ο καθώς και το Δίπλωμα UEFA-Ε.Π.Ο. δεν είναι ανάλογα με την κατηγορία που αγωνίζεται το Σωματείο τιμωρείται με ανάκληση της Προπονητικής Ταυτότητάς του και του Διπλώματος UEFA-Ε.Π.Ο για τουλάχιστον έξι (6) μήνες και χρηματική ποινή από δύο (2.000) έως  (8.000) χιλιάδες ευρώ.
• Σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ.5, Προπονητής με Προπονητική Ταυτότητα UEFA-Ε.Π.Ο. σε ισχύ και Δίπλωμα UEFA-Ε.Π.Ο., που εκτελεί καθήκοντα προπονητή και κατά την διάρκεια ενός αγώνα δεν παρευρίσκεται στον πάγκο της ομάδας του, ενώ είναι δηλωμένος στο Φύλλο Αγώνα τιμωρείταιμε ανάκληση του Δελτίου Πιστοποίησης Προπονητή και της Προπονητικής Ταυτότητάς του για τουλάχιστον έξι (6) μήνες και χρηματική ποινή από δύο (2.000) έως οκτώ (8.000) χιλιάδων ευρώ.

Υπενθυμίζουμε ότι κατά την προηγούμενη αγωνιστική περίοδο κλήθηκαν για απολογία από την Πειθαρχική Επιτροπή του Συνδέσμου μας πέντε (5) συνάδελφοι και δυστυχώς τους επιβλήθηκαν ποινές που αφορούσαν σε απλή επίπληξη έως και αποβολή από μέλος του Σ.Π.Π.Δ..

Για την Ε.Ε.

Ο Πρόεδρος                                                               Ο Γεν. Γραμματέας

Χατζηαντωνίου Ευάγγελος                                        Παπαδόπουλος Κωνσταντίνος

Οι ρύποι που έχουν ανθεκτικότητα στον ανθρώπινο οργανισμό και πώς αντιμετωπίζονται  

Πάνω από 4.700 χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σε αντικολλητικά μαγειρικά σκεύη, υδρόφιλα ρούχα και πυροσβεστικούς αφρούς συνδέονται με την ανάπτυξη καρκίνου, ηπατικών βλαβών αλλά και θυρεοειδοπάθεια (!). Αυτές οι χημικές ουσίες (περ- και πολυφθοροαλκυλικές PFAS) είναι γνωστές ως «χημικές ουσίες για τα πάντα» εξαιτίας της ανθεκτικότητάς τους στο περιβάλλον και στον ανθρώπινο οργανισμό. Την ίδια ώρα, προϊόντα προσωπικής φροντίδας, γεωργικές πρακτικές για την αύξηση της αγροτικής παραγωγής, αλλά και εκπομπές ρυπογόνων ουσιών από τις βιομηχανικές διεργασίες και δραστηριότητες, όπως είναι για παράδειγμα ο υδράργυρος και το διοξείδιο του άνθρακα, είναι πηγές πρόκλησης ρύπων που έχουν επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία.

ΦΩΤΟ: Ρύποι 1

Λεζάντα: Ο διευθυντής και πρόεδρος του ΔΣ του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Δημοσθένης Σαρηγιάννης

Όπως εξηγεί, μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο διευθυντής και πρόεδρος του ΔΣ του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Δημοσθένης Σαρηγιάννης, πρόκειται για χημικές ουσίες ή υλικά που πρόσφατα έχουν αναγνωριστεί ως δυνητικές απειλές για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτοί οι αναδυόμενοι περιβαλλοντικοί ρύποι είναι πλέον ένας τομέας αυξανόμενης ανησυχίας και ενεργού έρευνας. «Η κατανόηση και ο μετριασμός των κινδύνων που συνδέονται με αυτούς τους ρύπους απαιτούν μια πολύπλευρη προσέγγιση που περιλαμβάνει τη ρύθμιση, την επιστημονική έρευνα, την ευαισθητοποίηση του κοινού, αλλά και την τεχνολογική καινοτομία», συμπληρώνει ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης.

Τίθεται έτσι το ερώτημα: ποιοι είναι αυτοί οι αναδυόμενοι περιβαλλοντικοί ρύποι και πού εντοπίζονται;

Ποιοι είναι οι τύποι

ΦΩΤΟ: Ρύποι 2

Σύμφωνα με τον Δημοσθένη Σαρηγιάννη, υπάρχουν οι εξής τύποι αναδυόμενων περιβαλλοντικών κινδύνων:

Φαρμακευτικά προϊόντα και προϊόντα προσωπικής φροντίδας (PPCPs). Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται συνταγογραφούμενα φάρμακα, μη συνταγογραφούμενα φάρμακα αλλά και τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας, όπως τα σαμπουάν και οι λοσιόν. Οι ρύποι αυτοί μπορούν να εισέλθουν στα υδατικά συστήματα μέσω της ανθρώπινης απέκκρισης και της ακατάλληλης απόρριψης.

Χημικές ουσίες που προκαλούν ορμονικές διαταραχές (EDCs). Αυτές οι ουσίες βρίσκονται σε πλαστικά (π.χ. δισφαινόλη Α), φυτοφάρμακα και άλλα βιομηχανικά χημικά. Μπορούν να επηρεάσουν τα ορμονικά συστήματα, οδηγώντας ενδεχομένως σε αναπαραγωγικά, αναπτυξιακά και ανοσολογικά προβλήματα.

Μικροπλαστικά. Πρόκειται για μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια που προκύπτουν από τη διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών απορριμμάτων. Βρίσκονται στις θάλασσες, στα οικοσυστήματα γλυκού νερού, ακόμη και στο πόσιμο νερό. Είναι ενδεχομένως επιβλαβή σε περίπτωση κατάποσης, αν και οι πλήρεις επιπτώσεις στην υγεία εξακολουθούν να μελετώνται.

Νανοϋλικά. Είναι υλικά κατασκευασμένα από τον άνθρωπο, με τουλάχιστον μία διάστασή τους να είναι μικρότερη από 100 νανόμετρα. Χρησιμοποιούνται στην ηλεκτρονική, την ιατρική και τα καλλυντικά. Οι πιθανοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν αναπνευστικά και καρδιαγγειακά προβλήματα, αν και η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη. 

Τρεις είναι οι τρόποι έκθεσης στους ρύπους:

1) Μέσω της κατάποσης. Εδώ, τα μολυσμένα τρόφιμα και το νερό είναι κοινές πηγές έκθεσης. Τα μικροπλαστικά και τα PFAS, ειδικότερα, μπορούν να καταποθούν μέσω των θαλασσινών και του πόσιμου νερού.

2) Μέσω της εισπνοής. Οι ατμοσφαιρικοί ρύποι, συμπεριλαμβανομένων των νανοσωματιδίων και των πτητικών οργανικών ενώσεων (VOC), μπορούν να εισπνευστούν. Ειδικότερα, η ποιότητα του αέρα εσωτερικών χώρων μπορεί να επηρεαστεί από τα οικιακά προϊόντα και τα οικοδομικά υλικά.

Καθώς περνάμε κοντά στο 90% του χρόνου μας σε κλειστούς χώρους καθημερινά και ανεξάρτητα από εποχή, η ρύπανση στον αέρα εσωτερικών χώρων αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ό,τι αφορά την ανθρώπινη έκθεση.

3) Μέσω της δερματικής επαφής. Το δέρμα μας εκτίθεται σε ρύπους που συναντάμε σε προϊόντα προσωπικής φροντίδας, βιομηχανικά χημικά και μολυσμένο έδαφος ή νερό.

Επιπτώσεις στην υγεία

Κατά τους ειδικούς, οι λεγόμενοι αναδυόμενοι περιβαλλοντικοί ρύποι προκαλούν:

Α) Θέματα αναπαραγωγής και ανάπτυξης. Οι ορμονικοί διαταράκτες μπορούν να διαταράξουν τις φυσιολογικές ορμονικές λειτουργίες, οδηγώντας σε προβλήματα γονιμότητας, αναπτυξιακή υστέρηση, μεταβολικό σύνδρομο και γενετικές ανωμαλίες.

Β) Καρκίνο. Ορισμένοι ρύποι, όπως τα PFAS και ορισμένα φυτοφάρμακα, έχουν συνδεθεί με την ανάπτυξη διαφόρων τύπων καρκίνου.

Γ) Νευρολογικά θέματα. Τα βαρέα μέταλλα (π.χ. μόλυβδος, υδράργυρος) και ορισμένοι οργανικοί ρύποι μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη και τη λειτουργία του εγκεφάλου, οδηγώντας σε γνωστικά ελλείμματα και νευρολογικές διαταραχές (τόσο νευροαναπτυξιακές όσο και νευροεκφυλιστικές).

Δ) Αναπνευστικά και καρδιαγγειακά προβλήματα. Οι ατμοσφαιρικοί ρύποι, συμπεριλαμβανομένων των νανοσωματιδίων και των πτητικών οργανικών ενώσεων, μπορούν να επιδεινώσουν το άσθμα, τις πνευμονοπάθειες και τις καρδιαγγειακές παθήσεις.

Ε) Διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος. Ορισμένοι ρύποι όπως τα PFAS μπορούν να αποδυναμώσουν το ανοσοποιητικό σύστημα, καθιστώντας μας πιο ευάλωτους σε λοιμώξεις και ασθένειες.

Τρόπος προστασίας

«Η εκπαίδευση του κοινού σχετικά με τη σωστή απόρριψη των φαρμακευτικών προϊόντων και τη μείωση της χρήσης επιβλαβών χημικών ουσιών είναι εκ των ων ουκ άνευ για την αντιμετώπιση της απειλής στη δημόσια υγεία από τους αναδυόμενους ρύπους», υποστηρίζει ο διευθυντής και πρόεδρος του ΔΣ του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

Επιπρόσθετα και παράλληλα, όπως τονίζει, με την εκπαίδευση του κοινού είναι απαραίτητη η προώθηση της χρήσης ασφαλέστερων εναλλακτικών λύσεων σε καταναλωτικά προϊόντα και βιομηχανικές διαδικασίες, με τη μορφή μιας νέας βιομηχανικής επανάστασης που θα διασφαλίζει την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων για την παραγωγή ασφαλών και βιώσιμων προϊόντων, στηριζόμενη στις αυξημένες δυνατότητες που η ψηφιοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να προσφέρουν. Κατά τον Δημοσθένη Σαρηγιάννη, απαιτείται συνεχής έρευνα για την καλύτερη κατανόηση των επιπτώσεων των αναδυόμενων ρύπων στην υγεία.

Πηγή: Premium Έκδοση ΤΑ ΝΕΑ

Η Δέσποινα Μιχαήλ ταξιδεύει κάθε μέρα με καΐκι για να κάνει μάθημα στον μικρό Σάββα

Η σχολική χρονιά έχει ξεκινήσει εδώ και 15 ημέρες και η Δέσποινα Μιχαήλ βιώνει μια πρωτόγνωρη εμπειρία, ούσα η δασκάλα του μοναδικού μαθητή στην ακριτική Τέλενδο. Ο διορισμός της εκεί αποτελεί μια πρωτόγνωρη εμπειρία για την ίδια, αλλά και συνάμα μια μεγάλη πρόκληση. Οι δυσκολίες είναι πολλές και δεδομένες, όπως σε κάθε ακριτικό τόπο, αλλά η ίδια με το χαμόγελο στα χείλη φροντίζει να τις ξεπερνάει και να εστιάζει στο πώς θα εμφυσήσει στον Σάββα, μαθητή της Δ’ τάξης, την αγάπη για τη μάθηση συνάμα με τη δεδομένη του αγάπη για τη θάλασσα.

Για τη Δέσποινα Μιχαήλ αυτός δεν είναι ο πρώτος διορισμός ως δασκάλα, καθώς έχει εργαστεί σε σχολεία στη Χαλκιδική, την Κρήτη, το Καστελλόριζο, την Πάτμο. Με καταγωγή από Σέρρες και Φλώρινα, αλλά γεννημένη και μεγαλωμένη στη Γερμανία, ήρθε στην Ελλάδα σε ηλικία 18 ετών για να σπουδάσει στο παιδαγωγικό τμήμα της Αλεξανδρούπολης.

Μόλις ολοκλήρωσε τις σπουδές της ξεκίνησε να συμπληρώνει αιτήσεις και αφού ήρθε ο πρώτος διορισμός ξεκίνησε ένα μίνι tour στην Ελλάδα με έμφαση στα Δωδεκάνησα, με τον δρόμο να την βγάζει φέτος στην Κάλυμνο.

«Είχα επισκεφθεί μια φορά στο παρελθόν την Κάλυμνο, όχι όμως την Τέλενδο», δηλώνει στο makthes.gr και εξήγησε τους λόγους που την οδήγησαν στο να επιλέξει αυτό το μικρό νησί των Δωδεκανήσων: «Δεδομένου ότι είμαι παντρεμένη στην Πάτμο, ήθελα να διοριστώ σε ένα μέρος όπου θα έχω πρόσβαση στο σπίτι μου. Αφού δεν μπόρεσα να διοριστώ στη Δ’ Δωδεκανήσων, ήθελα να πιάσω τη Γ’ Δωδεκανήσων και κάπως έτσι βρέθηκα στην Κάλυμνο. Ήταν η καλύτερη επιλογή που θα μπορούσα να κάνω. Όταν, λοιπόν, πήγα στο νησί ρώτησαν από την υπηρεσία ποιος θα ήθελε να πάει στην Τέλενδο».

Ήταν εύκολη η απόφασή της; «Η Τέλενδος θεωρείται δυσπρόσιτο μέρος, επομένως ως δασκάλα παίρνεις περισσότερα μόρια. Επίσης, σκέφτηκα ότι εφόσον θα είμαι ούτως ή άλλως μακριά από το σπίτι μου, θα ήταν μία μοναδική εμπειρία και θέλησα να τη ζήσω». Πρόκειται για ένα μικρό νησάκι, το οποίο έχει 25 μόνιμους κατοίκους το χειμώνα και κυρίως «ζει» το καλοκαίρι από τους τουρίστες που καταφθάνουν από τη γειτονική Κάλυμνο. Στην ουσία πρόκειται για ένα βραχώδες κομμάτι στεριάς στο νοτιοανατολικό άκρο του Αιγαίου Πελάγους, που για πολλούς αιώνες υπήρξε ενιαίο κομμάτι της Καλύμνου πριν αποκοπεί από το νησί εξαιτίας μιας μεγάλης σεισμικής δόνησης γύρω στον 6ο αιώνα μ.Χ.

Η καθημερινή μετακίνηση, ο μικρός Σάββας και η ιδιομορφία του μονοθέσιου σχολείου

Το καθημερινό της πρόγραμμα περιλαμβάνει ξύπνημα νωρίς το πρωί και αναχώρηση στις 7:15 από τη χώρα της Καλύμνου για τις Μυρτιές, όπου παίρνει το καΐκι για να περάσει απέναντι στην Τέλενδο. «Μέχρι τώρα οι καιρικές συνθήκες ήταν πολύ καλές και δεν υπήρξε κάποιο πρόβλημα στη μετάβασή μου. Όταν ο καιρός, όμως, είναι άσχημος, βγάζει απαγορευτικό. Μου έχουν πει ότι αυτό συμβαίνει κάποιες φορές τον χειμώνα».

Στην όμορφη Τέλενδο με το γραφικό λιμάνι την περιμένει ο Σάββας, ο μοναδικός μαθητής του νησιού. Την περσινή χρονιά, ο μικρός παρακολούθησε κανονικά τα μαθήματά του μέχρι το Νοέμβριο στην Τέλενδο, αλλά από εκεί και μετά μετακόμισε στην Κάλυμνο και συνέχισε εκεί τη φοίτησή του. Ωστόσο, φέτος θέλησε να συνεχίσει στο νησί του, γιατί του έλειψε.

«Ο Σάββας είναι ο μοναδικός μαθητής που έχουμε και τον προσέχουμε», λέει η Δέσποινα Μιχαήλ και συμπληρώνει: «Είναι ένα πολύ καλό παιδί, ελεύθερο, που του αρέσει πάρα πολύ το ψάρεμα. Η ζωή του όλη είναι οι βάρκες. Πέρυσι ήταν στην Κάλυμνο, αλλά δεν του άρεσε καθόλου. Η Τέλενδος είναι η ζωή του».

Ακριβώς λόγω της ιδιομορφίας που φέρει ένα μονοθέσιο σχολείο, η δασκάλα της Τελένδου έχει προσαρμόσει τον τρόπο διδασκαλίας της: «Ο τρόπος διαχείρισης είναι διαφορετικός. Είναι δύσκολο και για μένα, αλλά και για εκείνον. Σε ένα μονοθέσιο σχολείο δεν είναι το παν η διδασκαλία, τα βιβλία και η ύλη, αλλά πάνω απ’ όλα να χτίσουμε μια σχέση όμορφη και μια σχέση εμπιστοσύνης, ώστε μέσα από αυτή να αγαπήσει τη μάθηση» σχολιάζει και εξηγεί πως «προσαρμόζω το μάθημα με διάφορα κόλπα, χρησιμοποιώντας για παράδειγμα κείμενα με βάρκες και ψάρια. Είναι σημαντικό να μάθει να ονειρεύεται. Είναι ένα κοινωνικό παιδί, που το ‘μειονέκτημά’ του είναι ότι δεν έχει άλλους φίλους για να παίξει. Έτσι καλούμαι πολλές φορές να παίξω εγώ μαζί του» και προσθέτει: «Ξέρει πολύ καλά ότι πρέπει να κάνει μάθημα όταν πρέπει να κάνουμε μάθημα στην τάξη, με αποτέλεσμα να είμαι και ‘γω πιο αυστηρή, ενώ όταν μένει χρόνος κάνουμε διάφορες δράσεις και κατασκευές».

Όσο για το τι παίρνει η ίδια από τον μικρό Σάββα, η απάντησή της είναι κατατοπιστική: «Η αγάπη του για την Τέλενδο είναι τόσο μεγάλη, που είναι σαν να σου την μεταδίδει. Όλα του τα όνειρα είναι αυτό το μικρό νησί».

Οι δυσκολίες και οι παράλληλες δραστηριότητες

Η σχολική χρονιά δεν ξεκίνησε στην Τέλενδο ακριβώς όπως σε άλλα μέρη της Ελλάδας, αφού λίγο πριν από τον αγιασμό γίνονταν κάποιες μικροεργασίες στο σχολείο του νησιού, με αποτέλεσμα η διδασκαλία να μεταφερθεί σε μια αίθουσα που τους παραχώρησε η εκκλησία. «Σίγουρα υπάρχουν ακόμα κάποιες ελλείψεις, αλλά πέραν αυτών είναι ένα πολύ καλό σχολείο. Ο Δήμος Καλυμνίων φρόντισε ώστε να καλυφθούν όποια κενά υπήρχαν και να φτιαχτεί ό,τι έπρεπε, όπως για παράδειγμα ο προαύλιος χώρος του σχολείου».

Ωστόσο, η Δέσποινα Μιχαήλ φροντίζει πέρα από το καθαρά εκπαιδευτικό κομμάτι, να συμμετέχουν μαζί με τον Σάββα σε άλλες δραστηριότητες. «Ήδη έχουμε μπει σε ένα πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Αιγαίου, που σχετίζεται με την καθαριότητα των παραλιών», εξηγεί.

Στο ερώτημα εάν θα ήθελα να είναι και του χρόνου στην Τέλενδο, η δασκάλα του νησιού απαντά με ειλικρίνεια πως «εάν και είναι πολύ νωρίς ακόμα, σίγουρα θα μου άρεσε. Γενικότερα, μου αρέσει να έχω μια συνέχεια με τους μαθητές που αναλαμβάνω».

Πηγή: makthes.gr

Ρεπορτάζ: Ελένη Τσαλκατίδου